I PSK 14/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 lutego 2025 r.
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z powództwa K. G.
przeciwko Politechnice [...] w Ł.
o ustalenie istnienia stosunku pracy, wynagrodzenie za pracę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 27 lutego 2025 r.,
skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi
z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt VIII Pa 43/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża powódki kosztami pełnomocnika pozwanego w
postępowaniu kasacyjnym
UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt VIII Pa 43/23, Sąd
Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi – w sprawie z
powództwa K. G. przeciwko Politechnice [...] w Ł. o ustalenie istnienia stosunku
pracy, wynagrodzenie za pracę – zmienił zaskarżony apelacją powódki wyrok Sądu
Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla Łodzi-Śródmieścia w
Łodzi z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt X P 332/22, w punkcie 1 w ten sposób, że
ustalił, że powódkę łączył z pozwaną stosunek pracy nawiązany na podstawie
I PSK 14/24
2
umowy o pracę od dnia 11 sierpnia 2020 r. do dnia 31 października 2020 r. na czas
określony w pełnym wymiarze czasu pracy z miesięcznym wynagrodzeniem za
pracę w wysokości 8.000 zł (pkt 1.); oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt 2.);
zniósł pomiędzy stronami koszty postępowania apelacyjnego (pkt 3.).
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała na
przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
W ocenie strony skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
dotyczące możliwości składania skutecznych oświadczeń woli o rozwiązaniu
stosunku pracy z pracownikiem w sytuacji, gdy pracodawca neguje istnienie
nawiązania stosunku pracy tj. w zakresie dotyczącym art. 60, 65 Kodeksu
cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy.
Wskazano, że w ustalonym stanie faktycznym, pracodawca negował
istnienie stosunku prawnego i od dnia wygaśnięcia poprzednio obowiązującej
umowy o pracę uznawał, iż nie istnieje żaden stosunek pracy pomiędzy stronami.
Dodatkowo jak prawidłowo zostało ustalone przed Sądy obydwu instancji, doszło
do nawiązania stosunku pracy wskutek przyjęcia zaproponowanych warunków
przez pracownika, a zaproponowanych przez osobę reprezentującą pracodawcę.
W sytuacji uznania, że nie istnieje stosunek pracy pomiędzy stronami, istotnym
zagadnienie jest okoliczność, czy można skutecznie złożyć oświadczenie woli o
określonej treści w sytuacji, gdy strona składająca oświadczenie woli neguje
okoliczność istnienia danego stosunku prawnego. W związku z tym pozostaje
nierozpoznane zagadnienie, czy istnieje możliwość rozwiązania umowy o pracę,
która w ocenie składającego oświadczenie woli nigdy nie została nawiązana.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o: 1) wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) w
przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – oddalenie skargi
kasacyjnej; 3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania
kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I PSK 14/24
3
Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty
świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie
kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że
skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi
kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne
polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego
przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym
także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten
powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie
należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,
formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek
ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd
Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o
okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z
I PSK 14/24
4
dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca
2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i
abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej
odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia
konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października
2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02,
LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179);
3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia
22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia
budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia
prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie
prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest
uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi
kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r.,
V CSK 356/07, LEX nr 621243). Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie
jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne
nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów
interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK
332/07, LEX nr 452451).
Istotne zagadnienie prawne jako przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania musi występować w sprawie – wynikać na tle podstaw zaskarżonego
skargą kasacyjną wyroku Sądu drugiej instancji. Punktem odniesienia do
konstruowania przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c. są ustalenia tak podstawy faktycznej jak i oceny prawnej zaskarżonego
wyroku Sądu drugiej instancji. Nie można przedstawiać kwestii oderwanych od
ustaleń zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu drugiej instancji. Zgodnie z
art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie
nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Skarżąca uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania oparła na założeniu, że pracodawca negował istnienie stosunku
I PSK 14/24
5
prawnego (stosunku pracy) i od dnia wygaśnięcia poprzednio obowiązującej umowy
o pracę uznawał, iż nie istnieje żaden stosunek pracy pomiędzy stronami.
Tymczasem – jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego w Łodzi – Sąd drugiej instancji ustalił, że pomimo niezachowania
formy pisemnej, miedzy stronami doszło do zawarcia umowy o pracę począwszy od
11 sierpnia 2020 r., na mocy której powódka została zatrudniona na czas określony
w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zastępcy dyrektora Centrum
Danych i Analiz Strategicznych z miesięcznym wynagrodzeniem zasadniczym w
wysokości 8.000 zł brutto. Natomiast skarżąca swoje „zagadnienie” konstruuje na
założeniu, że „w sytuacji uznania, że nie istnieje stosunek pracy pomiędzy stronami,
istotnym zagadnienie jest okoliczność, czy można skutecznie złożyć oświadczenie
woli o określonej treści w sytuacji, gdy strona składająca oświadczenie woli neguje
okoliczność istnienia danego stosunku prawnego”. Taka – sugerowana w
uzasadnieniu wniosku – sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Jak to
bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku pomiędzy stronami doszło do
konkludentnego zwarcia umowy o pracę od 11 sierpnia 2020 r. To ustalenie
stanowiło między innymi punkt odniesienia do zastosowania w sprawie przepisów
prawa materialnego określonych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego
wyroku Sądu drugiej instancji.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w
art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w
art. 102 k.p.c.
[SOP]
[a.ł]
