I PSK 11/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
Dnia 20 maja 2026 r.
w sprawie z powództwa A.S.
przeciwko M. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
o ustalenie stosunku pracy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 20 maja 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Pa 51/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z 19 stycznia 2024 r. oddalił apelację
powoda A.S. od wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie z 3 lipca 2023 r., który
oddalił jego powództwo od ustalenie stosunku pracy ze spółką z o.o. M. z siedzibą
w P.
Sąd odwoławczy podzielił ustalenia i zapatrywania prawne Sądu pierwszej
instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na
podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.:
1) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości i
2) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I PSK 11/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia
zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Postępowanie kasacyjne nie jest kolejną zwykłą (powszechną) instancją, co
tłumaczy wymagania stawiane podstawom przedsądu.
Pierwsza zgłoszona we wniosku podstawa przedsądu, czyli z art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c. nie spełnia się jako zasadna podstawa przedsądu z następujących
przyczyn.
Ta podstawa przedsądu ma charakter uniwersalny (systemowy), gdyż
przedmiotem jej zainteresowania są tylko same przepisy prawa ze względu na
kwalifikowaną potrzebę wykładni, bowiem budzą poważne wątpliwości lub wywołują
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Podstawy tej nie należy mylić z oceną
prawidłowości zastosowania przepisów prawa w indywidualnej sprawie skarżącego,
gdyż wówczas jest to domena ostatniej podstawy przedsądu, czyli z art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. a nie z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie nie wykazują
poważnych wątpliwości w wykładni przepisów lub rozbieżności w orzecznictwie
sądów. Objęcie tą podstawą przedsądu art. 176 k.s.h. nie wskazuje i nie wykazuje
na czym polega problem prawny dotyczący rozumienia lub wykładni tego przepisu.
Powoływana regulacja nie jest nowa w prawie spółek, a przedmiot regulacji
i znaczenie tego przepisu nie budzą wątpliwości. Sąd Rejonowy nie stosował tego
przepisu, dopiero w apelacji powód hasłowo zarzucił naruszenie art. 176 k.s.h., co
nie przyczyniło się do uwzględnienia apelacji. Natomiast wskazany we wniosku
fragment uzasadnienia Sądu II instancji, dotyczy stosowania prawa, a nie jego
wykładni, co nie składa się na zasadną podstawę przedsądu, gdyż znaczenie ma
dopiero wykładnia budząca poważne wątpliwości, a tego brak jest we wniosku.
Ponadto w sprawie nie ustalono, iżby skarżący był wspólnikiem w spółce z o.o.
Negatywna ocena dalszej części podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wynika z tego, że jej uzasadnienie w punkcie b) nie wskazuje przepisu prawa,
który ma być przedmiotem zainteresowania tej podstawy przedsądu, co samo
I PSK 11/26
3
w sobie nie byłoby wystarczające, bez wskazania i wykazania poważnych
wątpliwości w wykładni. Innymi słowy z braku wskazania przepisu ta część jest
bezprzedmiotowa.
Natomiast odwołanie się w punkcie c) do art. 339 k.p.c. oraz art. 340 k.p.c.
nie zmienia negatywnej oceny zgłoszonej podstawy przedsądu, gdyż skargę
kasacyjną wnosi się od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1
k.p.c.), natomiast przepisy o wyroku zaocznym stosowane są potencjalnie przez
sąd pierwszej, ale nie przez sąd drugiej instancji.
Nie ma również podstaw do uznania za zasadną podstawę przedsądu z
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tej zasadniczej przyczyny, że skarżący w tej podstawie
przedsądu nie podważa ustaleń stanu faktycznego. Na etapie przedsądu wiążą
ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok (art. 39813 § 2 k.p.c. in fine
ma odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu). Wskazanie na art. 233 k.p.c.
nie jest wystarczające, gdyż przepis ten bezpośrednio dotyczy oceny dowodów
i ustaleń stanu faktycznego, dlatego nie może być podstawą zarzutu skargi
kasacyjnej ze względu na ograniczenie wynikające z art. 3983 § 3 k.p.c. Zarzuty
podstaw kasacyjnych z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. stanowią odrębną część skargi
kasacyjnej i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 39813 § 1 k.p.c.). Oznacza
to, że zarzuty podstaw kasacyjnych nie zastępują zarzutów szczególnej podstawy
przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna podstawa przedsądu ma na
uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu jej skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powinien zatem samodzielnie, czyli odrębnie od zarzutów podstaw kasacyjnych
wskazać i wykazać, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Brak jest
tego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skoro granicę
ustaleń faktycznych stanowi dwuinstancyjne postępowanie przed sądem
powszechnym, to wiążą ustalenia faktyczne sądu powszechnego o woli zawarcia
przez strony umowy zlecenia, a nie umowy o pracę (art. 65 k.c., art. 3531 k.c.,
art. 734 k.c., art. 750 k.c.).
Kierując się tymi motywami orzeczono na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
[SOP]
I PSK 11/26
4
