„… 1988 nr 10, poz. 132 i z dnia 3 listo- pada 1994 r., I PZP 45/94 OSNAPiUS 1995 nr 6, poz. 74 oraz wyroki z dnia 4 listo- pada 1971 r., I PR 344/71 OSNCP 1972 nr 5, poz. 89, z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 nr 7, poz. 121, z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 434/97 OSNAPiUS 1998 nr 21, poz. 627 i z dnia 23 lutego 1999 r., I PKN 597/98, OSNAPiUS 2000 nr 8, poz. 301).”
„… dowodów, które mogłyby być wykorzystane w innym postępowaniu (podobnie Sąd Najwyższy np. w wyroku z dnia 4 listopada 1971 r., I PR 344/71, OSNCP 1972, nr 5, poz. 89, wyroku z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984, nr 7, poz. 121, uchwale z dnia 17 czerwca 1987 r., III PZP 19/87, OSNCP 1988, nr 10 poz. 132, uchwale z dnia 3 listopada 1994 r., I PZP 45/94, OSNAPUS 1995, nr 6 poz. 74, wyroku z dnia 17 …”
„Dlatego powszechnie przyjmuje się, że nie ist- nieje interes prawny w ustaleniu, jeżeli możliwa jest realizacja konkretnego roszcze- nia wynikającego z łączącego strony stosunku prawnego (por. np. wyrok z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 z.”
„Natomiast kwestię braku interesu prawnego po stronie pracownika (byłego pracownika) w wytoczeniu powództwa o ustalenie Sąd Najwyższy rozważał między innymi w wyroku z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, (OSNCP 1984 z.”
„I tak m.in.: w orzeczeniu z dnia 4 listopada 1971 r., I PR 344/71 (OSNCP 1972 z.5 poz. 89) Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie sądowe o ustalenie (art. 189 k.p.c.) nie może być środkiem do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w postępowaniu rentowo-administracyjnym; w orzeczeniu z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83 (OSNCP 1984 z.”
Ts 329/08Trybunał Konstytucyjny · postanowienie · 2010-06-30 „Panuje zgodność co do tego, że powództwo o ustalenie może zostać wniesione wówczas, gdy istnieje stan obiektywnej niepewności co do sytuacji prawnej (por. uchwałę SN z 13 kwietnia 1981 r., sygn. akt III CZP 17/81, OSNC z 1981r., nr 9, poz. 169; wyroki SN z: 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, OSNC z 1984 r., nr 7, poz. 121;”
I ACa 85/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2019-04-02
„Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (por wyr. SN z 1.12.1983 r., I PRN 189/83, L.).”
III APa 15/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-05-24
„Ponadto przyjmuje się, iż postępowanie sądowe o ustalenie nie może być środkiem do uzyskania dowodów potrzebnych w innym postępowaniu(por. orzeczenia z dnia 4 listopada 1971 r., I PR 344/71 i z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 nr 7, poz. 121).”
„Zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (wyrok SN z 1.12.1983 r., I PRN 189/83), natomiast nie występuje, gdy osoba zainteresowana może uzyskać ochronę swych praw w procesie o świadczenie.”
„Interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, Legalis).”
I ACa 927/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-10-14
„Ta z kolei powinna być obiektywna, tj. istnieć według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (patrz: wyrok SN z 1 grudnia 1983 r. I PRN 189/83; wyrok SN z 24 marca 1987 r. III CRN 57/87).”
I ACa 667/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-04-13
„Ma on charakter przesłanki materialnej i występuje, gdy powód doznaje obiektywnej niepewności co do prawa, a już samo wprowadzenie jasności przez wyrok ustalający skutkowałoby usunięciem groźby naruszenia jego sfery uprawnień (patrz: Wyroki Sądu Najwyższego z: 1 grudnia 1983 r. I PRN 189/83;”
„… stanu prawnego lub prawa, czyli taka niepewność, która zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r. sygn. akt I PRN 189/83, OSNC 1984, nr 7, poz. 121).”
„W świetle podzielanego przez Sąd Okręgowy uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 roku, w sprawie o sygnaturze akt I PRN 189/83 (opublikowanego w OSNC 1984/7/121, IEX nr 15836) interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta jest obiektywną, tj. zachodzi według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy.”
III AUa 880/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-02-08
„OSNCP 1988 nr 10, poz. 132 i z dnia 3 listopada 1994r., I PZP 45/94 OSNAPiUS 1995 Nr 6, poz. 74 oraz wyroki z dnia 4 listopada 1971r., I PR 344/71 OSNCP 1972 Nr 5, poz. 89, z dnia 1 grudnia 1983r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 Nr 7, poz. 121, z dnia 17 grudnia 1997r., I PKN 434/97 OSNAPiUS 1998 Nr 21, poz. 627 i z dnia 23 lutego 1999r., I PKN 597/98, OSNAPiUS 2000 Nr 8, poz. 301).”
III AUa 779/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-01-15
„OSNCP 1988 nr 10, poz. 132 i z dnia 3 listopada 1994 r., I PZP 45/94 OSNAPiUS 1995 Nr 6, poz. 74 oraz wyroki z dnia 4 listopada 1971 r., I PR 344/71 OSNCP 1972 Nr 5, poz. 89, z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 Nr 7, poz. 121, z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 434/97 OSNAPiUS 1998 Nr 21, poz. 627 i z dnia 23 lutego 1999 r., I PKN 597/98, OSNAPiUS 2000 Nr 8, poz. 301).”
III APa 15/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2012-12-13
„Ponadto przyjmuje się, że postępowanie sądowe o ustalenie nie może być środkiem do uzyskania dowodów potrzebnych w innym postępowaniu, np. rentowym, emerytalnym (por. orzeczenia z dnia 04.11.1971 r., I PR 344/71, OSNCP 1972 nr 5, poz. 89 i z dnia 01.12.1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 nr 7, poz. 121).”
„… oraz że postępowanie sądowe o ustalenie nie może być środkiem do uzyskania dowodów w innym postępowaniu, w tym rentowym i emerytalnym (por. między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP z 1984 r. nr 7, poz. 121).”
„… miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu, np. emerytalnym lub rentowym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 4 listopada 1971r., I PR 344/71, OSNCP 1972 Nr 5, poz. 89 i z 1 grudnia 1983r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 Nr 7, poz. 121), niemniej jednak, zgodnie z tym, co już zostało zasygnalizowane, należy zwrócić uwagę na kształtującą się od kilkunastu lat linię orzecznictwa Sądu Najwyższego …”
„… dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu, np. emerytalnym lub rentowym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 4 listopada 1971 r., I PR 344/71, OSNCP 1972/5/89 i z 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984/7/121), należy zwrócić uwagę na kształtującą się od kilkunastu lat linię orzecznictwa Sądu Najwyższego uwzględniającą szerzej rozumiany interes pracownika w sprawach o ustalenie istnienia …”
„… w sprawie zasadności żądania o świadczenie (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 173/99, OSNP 2000, Nr 20, poz. 747, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 121; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1985 r., sygn. akt II CR 302/85, OSNC 1986, Nr 10, poz. 155; uchw. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., sygn. akt III PZP …”
I C 107/20Sąd powszechny · wyrok · 2022-06-24
„… 10, Warszawa 2019), iż interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (wyrok SN z 01.12.1983 r., I PRN 189/83,).”
„… wysokości jego wynagrodzenia za pracę dla celów emerytalnych, jeśli jest możliwe wniesienie w odrębnym trybie przed organem rentowym sprawy o wysokość emerytury (wyrok SN z 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984/7/121; wyrok z 15 lutego 2000 r., I PKN 533/99, OSNAPiUS 2001/13/442).”
„Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (zob. wyr. SN z 1.12.1983 r., I PRN 189/83, Legalis).”
„Jak wskazuje się w orzecznictwie interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (zob. wyr. SN z 1.12.1983 r., I PRN 189/83, Legalis).”
„… sprawie zasadności żądania o świadczenie (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 173/99, OSNP 2000, Nr 20, poz. 747, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., sygn. akt I PRN 189/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 121; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1985 r., sygn. akt II CR 302/85, OSNC 1986, Nr 10, poz. 155; uchw. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., sygn. akt …”
„W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny nie istnieje wówczas, gdy strona może dochodzić ochrony swoich praw na drodze innego postępowania, np. powództwa o oświadczenie w sprawie o zapłatę, w którym ustalenie danego stosunku lub prawa jest przesłanką udzielenia ochrony danemu roszczeniu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 z.”
„Za takowy interes prawny uznać należy sytuację, w której zachodzi niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywna tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNC 1984/7/121).”
II C 6833/17Sąd powszechny · 2018-09-13
„Dlatego powszechnie przyjmuje się, że nie istnieje interes prawny w ustaleniu, jeżeli możliwa jest realizacja konkretnego roszczenia wynikającego z łączącego strony stosunku prawnego (por. np. wyrok z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 z.”
„Reasumując, ponownie należy podkreślić, że powód nie posiada interesu prawnego w dochodzeniu przed sądem pracy ustalenia wykonywania pracy w warunkach szczególnych dla celów emerytalnych, jeśli jest to możliwe w odrębnym trybie przed organem rentowym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 roku, I PRN 189/83, Legalis nr: 23992 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 roku, II CKN 572/97).”
IV P 188/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-05-30
„… niepewność ta powinna być jednak obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda (np. Wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 1983 r. w sprawie I PRN 189/83, wyrok Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 1986 r. w sprawie I PRN 64/86).”
III Ca 1808/17Sąd powszechny · 2018-03-06
„Wengerek, Powództwo o ustalenie, RPEiS, t. XXI (1959) s. 14; oraz orzeczenia SN z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, opubl.”
„…. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1953 r., II C 233/52; uchwałę z dnia 17 czerwca 1987 r., III PZP 19/87; oraz wyroki z dnia 20 października 1970 r., II CR 190/70; z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83,; z dnia 11 października 1985 r., II CR 302/85; z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 201/97 i z dnia 21 lipca 1999 r., I PKN 173/99).”
„… (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 grudnia 1983 r.I PRN 189/83)”
„W judykaturze przyjmuje się, że powód nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia stanu prawnego lub prawa, gdy przysługuje mu roszczenie o świadczenie lub czynienie (wyrok SN z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, Legalis).”
IV P 134/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-01-10
„Przy czym niepewność ta powinna być obiektywną, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983r., I PRN 189/83).”
„SN z 1.12.1983 r., I PRN 189/83, OSN 1984, Nr 7, poz. 121; orz.”
„Interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywna, to jest zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko według odczucia wnioskodawcy (por. wyr. SN z 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83).”
„… 369; uchwałę z dnia 17 czerwca 1987 r., III PZP 19/87, OSNCP 1988 nr 10, poz. 132 oraz wyroki z dnia 20 października 1970 r., II CR 190/70, OSNCP 1971 nr6, poz. 106; z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNCP 1984 nr 7, poz. 121; z dnia 11 października 1985 r., II CR 302/85, OSNCP 1986 nr 10, poz. 155; z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 201/97, Radca Prawny 1998 nr 2, s. 66 i z dnia 21 lipca 1999 r., I …”
„… prawa lub stosunku prawnego, a nawet w drodze orzeczenia o charakterze deklaratywnym osiągnąć swój cel (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1979 r., III PR 78/79; z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, OSNC 1984, nr 7, poz. 83; z dnia 30 października 1990 r., I CR 649/90; z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 201/97, M.”
„Dlatego powszechnie przyjmuje się, że nie istnieje interes prawny w ustaleniu, jeżeli możliwa jest realizacja konkretnego roszczenia wynikającego z łączącego strony stosunku prawnego (por. np. wyroki SN: z 1.12.1983 r., I PRN 189/83, OSNCP Nr 7/1984, poz. 121; z 11.10.1985 r., II CR 302/85, OSNCP Nr 10/1986, poz. 155.”
„… faktycznych, jak i prawnych, przy czym niepewność ta powinna być obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda (wyrok SN z 01.12.1983r., I PRN 189/83, Legalis nr 23992, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23.06.2016 r., I ACa 344/16).”
„Tak rozumiany interes prawny, jako przesłanka obiektywna musi opierać się na niepewności stanu prawnego i zmierzać do jego pewnego ustalenia (por. wyroki SN z dnia 24.3.1987 r., III CRN 57/87, z dnia 1.12.1983, I PRN 189/83, Legalis).”
„… oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2005 r., I PZP 2/05, i wyroki Sądu Najwyższego z dnia 04 listopada 1971 r., I PR 344/71, z dnia 01 grudnia 1983 r., I PRN 189/83, z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 434/97 i z dnia 23 lutego 1999 r., I PKN 597/98).”
