I OZ 69/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 727/24 o odrzuceniu skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lipca 2024 r. znak KO.441.120.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. F. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 7 października 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz wskazania numeru PESEL skarżącej - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej (odbiór przesyłki pokwitował upoważniony pracownik) 15 października 2024 r., jednak braki formalne skargi w wyznaczonym terminie nie zostały uzupełnione. Z tego względu Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie brak było podstaw do uznania, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Zarówno pełnomocnictwo, jak i numer PESEL znajdowały się już w aktach sprawy (przy wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego). Nadto, w sytuacji braku umocowania pełnomocnika, Sąd powinien potraktować skargę jako niepodpisaną i wezwanie w tym zakresie wystosować bezpośrednio do skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22 stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Zgodnie z tezą wyrażoną w ww. uchwale – "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto stwierdzono, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych".

Prawidłowo również Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 P.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W rozpoznawanej sprawie do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające do występowania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Powołanie się przez stronę na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło zaś odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. W takiej sytuacji strona bądź jej pełnomocnik obowiązani są uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (zob. postanowienia NSA: z 6 października 2021 r., sygn. akt I OZ 331/21, z 9 października 2018 r., sygn. akt I OZ 906/18; z 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 688/18).

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony w zażaleniu zarzut, że Sąd I instancji powinien wezwać samą skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który wskazał w skardze, że reprezentuje skarżącą, to Sąd I instancji, w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. prawidłowo wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nie był zobowiązany z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej skarżącej do podpisania środka zaskarżenia. Wezwanie bezpośrednio skarżącej do podpisania skargi prowadziłoby w tych okolicznościach do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. W przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (zob. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OZ 403/22 oraz postanowienia z 23 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 367/17 i z 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OZ 422/21).

W konsekwencji należy stwierdzić, że wobec niewykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie wskazania numeru PESEL skarżącej i nadesłania pełnomocnictwa, WSA w Łodzi zasadnie orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.