I OSK 1902/23

Dnia 12 czerwca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.L. i L.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2396/22 w sprawie ze skargi A.L. i L.O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2396/22 oddalił skargę A. L. i L. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły A. L. i L. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżących w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej,

b) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r. znak: [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości L., upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Rzeszowie.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Nadleśnictwo L. wskazało, że w pełni popiera stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaprezentowanie w treści przedmiotowej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne będące przyczyną zawieszenia musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich postępowanie w sprawie K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491), w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Zarzut skargi kasacyjnej wniesiony w niniejszej sprawie dotyczy zastosowania art. 2 ust. 2 ww. ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. do toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości L., a zatem przepisów stanowiących podstawę ww. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego. Pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi zatem związek, o którym mowa w zacytowanym na wstępie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.

Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.