I NSW 9645/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata
na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej X. Y.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 28 czerwca 2025 r.,
1. wyraża opinię, że zarzuty protestu co do nieprawidłowości
w sporządzeniu protokołu głosowania w obwodzie w wyborach
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonego w dniu
1 czerwca 2025 r. przez Obwodowe Komisje Wyborcze:
nr 95 w Krakowie,
nr 3 w Oleśnie,
nr 13 w Mińsku Mazowieckim,
nr 9 w Strzelcach Opolskich,
nr 25 w Grudziądzu,
nr 17 w Gdańsku,
nr 61 w Bielsku – Białej,
nr 35 w Tychach,
nr 4 w Brześciu Kujawskim,
I NSW 9645/25
2
nr 1 w Mysiadle,
z powodu nieprawidłowości w przenoszeniu policzonych głosów
do protokołu poprzez przypisanie głosów jednego kandydata
drugiemu kandydatowi, są zasadne, ale stwierdzone naruszenia
nie miały wpływu na wynik wyborów;
2. wyraża opinię, że zarzuty protestu co do nieprawidłowości
w liczeniu głosów przez Obwodowe Komisje Wyborcze:
nr 30 w Bielsku - Białej,
nr 6 w Kamiennej Górze,
są zasadne, ale stwierdzone naruszenia nie miały wpływu
na wynik wyborów;
3. wyraża opinię, że zarzut protestu co do nieprawidłowości
w liczeniu głosów przez Obwodową Komisję Wyborczą nr 53
w Katowicach, z powodu omyłek w liczeniu głosów
na niekorzyść obu kandydatów jest zasadny, ale stwierdzone
naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów;
4. w pozostałym zakresie pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
[r.g.]
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) G. W. -
pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej Rafała Trzaskowskiego (dalej: „Wnoszący protest”)
wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego
na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów
Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania polegające na
naruszeniu przez członków wskazanych poniżej obwodowych komisji wyborczych
art. 75 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez wpisanie do sporządzonych przez te
komisje protokołów głosowania w obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP
I NSW 9645/25
3
z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów na
poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na Rafała Trzaskowskiego
zostały błędnie wpisane jako głosy oddane na Karola Nawrockiego (i na odwrót).
Wnoszący protest wskazał, iż naruszenia te miały miejsce co najmniej w 13
obwodowych komisjach wyborczych (tj. nr 95 w Krakowie, nr 3 w Oleśnie, nr 13 w
Mińsku Mazowieckim, nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w Grudziądzu, nr 17 w
Gdańsku, nr 30 w Bielsku-Białej, nr 61 w Bielsku-Białej, nr 53 w Katowicach, nr 35
w Tychach, nr 6 w Kamiennej Górze, nr 4 w Brześciu Kujawskim, nr 1 w Mysiadle) i
zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin kart
wyborczych ze wszystkich wskazanych w proteście 13 obwodowych komisji
wyborczych. Ponadto zawnioskował o dopuszczenie dowodu z pisemnych
oświadczeń imiennie wskazanych osób, których kopie załączył do protestu (tj. M. P.
- członka ObKW nr 35 w Tychach; M. P. - członka ObKW nr 95 w Krakowie; W. M. -
członka ObKW nr 3 w Oleśnie; G. R. - członka ObKW nr 1 w Mysiadle; J. P. -
członka ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich), a także z wszelkich dokumentów, w
tym pism, skarg i wyjaśnień, znajdujących się w posiadaniu Państwowej Komisji
Wyborczej oraz właściwych terytorialnie dla danej ww. obwodowej komisji
wyborczej okręgowych komisji wyborczych oraz komisarzy wyborczych
dotyczących nieprawidłowości w pracy ww. obwodowych komisji wyborczych i w
tym zakresie wniósł o zwrócenie się do Państwowej Komisji Wyborczej o przesłanie
tych dokumentów do Sądu Najwyższego. Ponadto zawnioskował o dopuszczenie i
przeprowadzenie załączonych do złożonych już do Sądu Najwyższego protestów
wyborczych, w szczególności tych, na podstawie których Sąd Najwyższy wydał już
postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin kart wyborczych, o których
mowa w komunikacie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2025 r.
W uzasadnieniu podniesionego zarzutu wskazał, że zarówno z informacji
medialnych jak i ustaleń własnych organów wyborczych wynika, iż w wielu
obwodowych komisjach wyborczych doszło do umyślnego lub nieumyślnego
błędnego wpisania do protokołu głosowania w obwodzie w wyborach ponownych
Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. ilości ważnie oddanych głosów na
poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na Rafała Trzaskowskiego
zostały błędnie wpisane jako głosy oddane na Karola Nawrockiego (i na odwrót).
I NSW 9645/25
4
Wnoszący protest zaznaczył, że na dzień składania protestu zostało w
wyniku ustaleń dokonanych przez organy wyborcze, Sąd Najwyższy oraz
składającego niniejszy protest pełnomocnika wyborczego ustalone, iż w co najmniej
13 obwodowych komisjach wyborczych doszło lub z wysokim
prawdopodobieństwem mogło dojść do naruszenia art. 75 § 2 Kodeksu wyborczego
poprzez wpisanie do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w
obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r.
błędnych ilości ważnie oddanych głosów.
Państwowa Komisja Wyborcza w swoim stanowisku z dnia 23 czerwca
2025 r. odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przypisania głosów
przez obwodowe komisje wyborcze, stwierdziła, że odniesienie się do tych
zarzutów wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia na
jego podstawie stanu faktycznego, do czego Komisja nie jest uprawniona. Jak
jednak zaznaczyła, kilka dni po dniu ponownego głosowania do Państwowej
Komisji Wyborczej dotarły informacje o wadliwie sporządzonych protokołach
obwodowych komisji wyborczych. Z wyjaśnień członków obwodowych komisji
wyborczych oraz przewodniczących okręgowych komisji wyborczych wynika, że w
protokołach 11 obwodowych komisji wyborczych doszło do zamienienia wyników
wyborów między kandydatami. W 9 obwodach głosy Rafała Kazimierza
Trzaskowskiego zostały przypisane Karolowi Tadeuszowi Nawrockiemu. Natomiast
w 2 obwodach głosy Karola Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane Rafałowi
Kazimierzowi Trzaskowskiemu:
PKW podkreśliła, że są to informacje przekazane przez członków
obwodowych komisji wyborczych i właściwych okręgowych komisji wyborczych. Nie
jest to efekt faktycznych ustaleń, do czego Państwowa Komisja Wyborcza nie jest
uprawniona.
PKW wskazała ponadto, że pełnomocnik wyborczy nie odnosi się
w proteście do dwóch obwodów, w których z powziętych informacji wynika, że głosy
Karola Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane Rafałowi Kazimierzowi
Trzaskowskiemu (gm. Staszów obwód nr 4 - Karol Tadeusz Nawrocki 209; Rafał
Kazimierz Trzaskowski 360; gm. Magnuszew obwód nr 1 : Karol Tadeusz Nawrocki
193; Rafał Kazimierz Trzaskowski 467).
I NSW 9645/25
5
Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że jeżeli zarzuty dotyczące
nieprawidłowego przypisania głosów we wszystkich wymienionych przypadkach, o
których wiedzę powzięła Państwowa Komisja Wyborcza (11), zostałyby
potwierdzone, to wprawdzie stanowiłoby to rażące naruszenie prawa wyborczego
przez obwodowe komisje wyborcze, lecz nie miałoby to wpływu na wynik wyborów.
Uwzględniając wszystkie wymienione przypadki, o których wiedzę powzięła
Państwowa Komisja Wyborcza (11), różnica pomiędzy kandydatami wyniosłaby
bowiem 365 727 głosów (z obwieszczenia Państwowa Komisja Wyborcza wynika,
że różnica wyniosła 369 591). Zatem jeżeli tego rodzaju sytuacja miała miejsce, to
zarzut protestu w tym zakresie jest zasadny, lecz nie miał on wpływu na wynik
wyborów.
Reasumując, według opinii Państwowej Komisji Wyborczej w proteście nie
spełniono ustawowego wymogu polegającego na jednoznacznym sformułowaniu
wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów, a także konieczności przedstawienia
lub wskazania dowodów, że zarzucane naruszenia prawa miały wpływ na wyników
wyborów, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Ewentualnie Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że o ile Sąd
Najwyższy postanowi o rozpoznaniu protestu wyborczego, jeżeli potwierdzą się
zarzuty dotyczące niewłaściwego przypisania głosów kandydatom w ponownym
głosowaniu we wskazanych w proteście obwodach głosowania lub w części z nich,
protest należy uznać za zasadny, lecz bez wpływu na wynik wyborów.
Prokurator Generalny w swoim stanowisku z 24 czerwca 2025 r. wskazał, że
Wnoszący protest. załączył i przedstawił dowody świadczące o możliwych
nieprawidłowościach w procesie liczenia głosów w Obwodowych Komisji
Wyborczych nr: 95 w Krakowie, nr 3 w Oleśnie, nr 13 w Mińsku Mazowieckim,
nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w Grudziądzu, nr 17 w Gdańsku, nr 30 w Bielsku
- Białej, nr 61 w Bielsku - Białej, nr 53 w Katowicach, nr 35 w Tychach;
nr 6 w Kamiennej Górze, nr 4 w Brześciu Kujawskim oraz nr 1 w Mysiadle.
Jak wskazał Prokurator Generalny z protokołów oględzin kart do głosowania
w Obwodowych Komisjach Wyborczych nr: 95 w Krakowie, 3 w Oleśnie, 13 w
Mińsku Mazowieckim, 9 w Strzelcach Opolskich, 25 w Grudziądzu, 17 w Gdańsku,
30 w Bielsku - Białej, 61 w Bielsku - Białej, 53 w Katowicach, 6 w Kamiennej Górze
I NSW 9645/25
6
i 4 w Brześciu Kujawskim, przeprowadzonych w sprawie o sygn. I NSW 91/25
wynika, że w tych przypadkach doszło do potwierdzenia nieprawidłowości w
procesie ustalania wyników głosowania. W związku z powyższym konieczne jest
również dopuszczenie dowodu z protokołów oględzin kart wyborczych w tych
komisjach, przeprowadzonych w ww. sprawie. W tym zakresie zarzut jest zatem
zasadny. Uchybienie takie może mieć potencjalnie wpływ na wynik wyborów, w
przypadku potwierdzenia zaistnienia tego typu uchybień w innych obwodach
głosowania. W celu weryfikacji zasadności zarzutów odnośnie nieprawidłowości w
ustalonych wynikach głosowania w Obwodowych Komisji Wyborczych nr 1 w
Mysiadle i 35 w Tychach zasadnym jest przeprowadzenie dowodu z oględzin kart
do głosowania we wskazanych obwodach.
W ocenie Prokuratora Generalnego w przypadku potwierdzenia opisanych
nieprawidłowości uznać należy wniesiony protest wyborczy za zasadny. W związku
z powyższym Prokurator Generalny wniósł o uznanie wniesionego protestu za
zasadny we wskazanym wyżej zakresie, a także o przeprowadzenie dowodu z
oględzin kart do głosowania w odniesieniu do wskazanych obwodowych komisji
wyborczych.
Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2025 r. do akt sprawy I NSW 9645/25
dołączone zostały protokoły z oględzin kart do głosowania w Obwodowych
Komisjach Wyborczych nr: 95 w Krakowie, 3 w Oleśnie, 13 w Mińsku Mazowieckim,
9 w Strzelcach Opolskich, 25 w Grudziądzu, 17 w Gdańsku, 30 w Bielsku-Białej, 61
w Bielsku-Białej, 53 w Katowicach, 35 w Tychach, 6 w Kamiennej Górze, 4 w
Brześciu Kujawskim, 10 w Tarnowie, dopuszczone jako dowód w sprawie I NSW
91/25, które to oględziny przeprowadzono w drodze pomocy sądowej na podstawie
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie I NSW
91/25 oraz protokół z oględzin kart do głosowania ObKW nr 1 w Mysiadle
dopuszczony jako dowód w sprawie I NSW 194/25 postanowieniem z dnia 17
czerwca 2025 r., I NSW 194/25.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy dopuścił
jako dowód w sprawie I NSW 9645/25 ww. protokoły z oględzin kart do głosowania
jak też oświadczenia osób załączone do protestu.
I NSW 9645/25
7
Odnosząc się do poszczególnych Obwodowych Komisji Wyborczych ujętych
w proteście należy wskazać, że w odniesieniu do ObKW nr 95 w Krakowie,
Przewodniczący OKW nr 18 w Krakowie zajął stanowisko oraz załączył mail
z oświadczeniem przewodniczącej ObKW nr 95 o pomyłce polegającej na błędnym
przypisaniu głosów kandydatom. Z załączonego do protestu oświadczenia o
nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta
RP w 2025 r. z dnia 11 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW 95 w
Krakowie M. P. wynika, że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu
ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych
głosów na poszczególnych kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne
ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego
1132, liczba głosów oddana na Karola Nawrockiego 540. Jako przyczynę
niezgodności wskazano niezamierzony błąd członków komisji wprowadzających
protokół do systemu. Głosy policzone prawidłowo - wyniki podane w odwrotnej
kolejności niż alfabetyczna. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie
przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego
głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 95 w Krakowie ustalając, iż na
Karola Nawrockiego oddano 540 głosów, natomiast na Rafała Trzaskowskiego
1132, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w
tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 3 w Oleśnie Przewodniczący OKW nr 27 w
Opolu zajął stanowisko i załączył zawiadomienie przewodniczącej ObKW nr 3 w
Oleśnie o pomyłce polegającej na zamianie głosów (błędnym przypisaniu wyników
kandydatom). Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach
wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia
9 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW 3 w Oleśnie W. M. wynika, że
wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r.
są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów.
W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba
głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 637, liczba głosów oddana na Karola
Nawrockiego 378. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano mylne przekazanie
ilości uzyskanych głosów przez przewodniczącego lub mylne wprowadzenie przez
I NSW 9645/25
8
informatyka. Sąd Rejonowy w Oleśnie przeprowadził dowód z oględzin kart do
głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w
ObKW nr 3 w Oleśnie ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 377 głosów
na Rafała Trzaskowskiego 638, co stanowi wynik odwrotny niż podany w protokole
głosowania w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 13 w Mińsku Mazowieckim, Przewodniczący
OKW nr 26 w Siedlcach zajął stanowisko w sprawie, wskazując że OKW na dzień
ustalania wyników głosowania nie powzięła wiarygodnych informacji co do zajścia
nieprawidłowości w zakresie ustalania wyników w ObKW nr 13 w Mińsku
Mazowieckim. Wskazała na zasadność ponownego przeliczenia głosów,
podnosząc że nawet gdyby potwierdzono nieprawidłowości, to różnica w ilości
uzyskanych głosów pozostaje bez wpływu na wynik wyborów. Sąd Rejonowy w
Mińsku Mazowieckim przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych
w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 13 w Mińsku
Mazowieckim ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 364, natomiast na
Rafała Trzaskowskiego oddano 611, co stanowi wynik odwrotny niż podany w
protokole głosowania w tym obwodzie, przy czym dodatkowo w pakiecie
oznaczonym jako pakiet głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego był 1 głos
nieważny.
W odniesieniu do ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich, Przewodniczący OKW
nr 27 zajął stanowisko, wskazując, że bez przeprowadzenia postępowania
dowodowego nie jest w stanie stwierdzić czy doszło do naruszenia. Z załączonego
do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w głosowaniu
ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 11czerwca 2025 r.
złożonego przez Członka ObKW nr 9 w Strzelcach Opolskich J. P. wynika, że
wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r.
są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów.
W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba
głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 416, liczba głosów oddana na Karola
Nawrockiego 223. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano mylnie podaną i
wprowadzoną przez informatyka ilość głosów. Sąd Rejonowy w Strzelcach
Opolskich przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu
I NSW 9645/25
9
ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 9 w Strzelcach
Opolskich ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 223 głosy na Rafała
Trzaskowskiego oddano 416, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany
w protokole głosowania w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 25 w Grudziądzu, Przewodniczący OKW nr 6 w
Toruniu zajął stanowisko i załączył oświadczenie członków ObKW nr 25 w
Grudziądzu o pomyłce polegającej na zamianie głosów oddanych na
poszczególnych kandydatów na Prezydenta RP. Sąd Rejonowy w Grudziądzu
przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego
głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 25 w Grudziądzu ustalając,
iż na Karola Nawrockiego oddano 324 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 504,
co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania
w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 17 w Gdańsku, Przewodniczący OKW nr 35 w
Gdańsku wskazał, iż z wyjaśnień ObKW nr 17 w Gdańsku oraz operatora
informatycznego obsługującego tą komisję wynika, że komisja ta popełniła błąd
przy przenoszeniu danych z ręcznego protokołu do protokołu głosowania, co
potwierdza załączone do stanowiska oświadczenie członków ObKW.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku przeprowadził dowód z oględzin kart
do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r.
w ObKW nr 17 w Gdańsku ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 344 głosy
(przy czym w paczce opisanej jako głosy ważne na Karola Nawrockiego były 3
karty nieważne), a na Rafała Trzaskowskiego oddano 585, co stanowi wynik
odwrotny niż podany w protokole głosowania w tym obwodzie, a dodatkowo pośród
głosów oddanych na Karola Nawrockiego były 3 karty nieważne.
W odniesieniu do ObKW nr 30 w Bielsku-Białej, Przewodniczący OKW nr 38
w Bielsku-Białej zajął stanowisko, wskazując, że jak wynika z protokołu ObKW nr
30 w Bielsku Białej, w lokalu wyborczym znajdował się mąż zaufania, jednak ani
mąż zaufania ani członkowie komisji nie zgłaszali uwag do protokołu. Sąd
Rejonowy w Bielsku-Białej przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania
oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 30 w
Bielsku Białej, ustalając, iż w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na
I NSW 9645/25
10
Rafała Trzaskowskiego znajdowało się 349 głosów oddanych na Rafała
Trzaskowskiego, natomiast w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na
Karola Nawrockiego znajdowało się 450 głosów ważnych oddanych na Karola
Nawrockiego oraz 160 głosów ważnych ale oddanych na Rafała Trzaskowskiego,
co oznacza, iż na Karola Nawrockiego oddano 450 głosów, a na Rafała
Trzaskowskiego 509. Ustalono zatem wynik inny niż podany w protokole
głosowania w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 61 w Bielsku-Białej, Przewodniczący OKW nr 38
w Bielsku-Białej zajął stanowisko, wskazując na wyniki oględzin kart do głosowania
dokonanych przez sąd. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej przeprowadził dowód z
oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1
czerwca 2025 r. w ObKW 61 w Bielsku Białej, ustalając, iż w pakiecie oznaczonym
jako głosy ważne oddane na Karola Nawrockiego znajdowało się 771 głosów
oddanych na Karola Nawrockiego i 1 głos ważny oddany na Rafała Trzaskowskiego
natomiast w pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Rafała
Trzaskowskiego znajdowało się 1048 głosów oddanych na Rafała Trzaskowskiego.
Sumując ustalono, iż na Rafała Trzaskowskiego oddano 1049 natomiast na Karola
Nawrockiego oddano 771 głosów, co stanowi wynik odwrotny niż podany w
protokole głosowania w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 53 w Katowicach Przewodniczący OKW nr 37 w
Katowicach wniósł o oddalenie protestu w zakresie ObKW nr 53 w Katowicach Sąd
Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach przeprowadził dowód z oględzin kart do
głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w
ObKW 53 w Katowicach ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 627 głosy na
Rafała Trzaskowskiego oddano 830, jest to zatem wynik odbiegający od protokołu
głosowania w tym obwodzie w odniesieniu do obydwu kandydatów (z protokołu
ObKW wynika iż Karol Nawrocki uzyskał 628 - zatem 1 głos więcej, a Rafał
Trzaskowski 830 - zatem 2 głosy więcej).
W odniesieniu do ObKW nr 35 w Tychach, Przewodniczący OKW nr 37
w Katowicach zajął stanowisko i załączył oświadczenie członków ObKW o błędach.
Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach wyborczych w
głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia 9 czerwca
I NSW 9645/25
11
2025 r. złożonego przez Członka ObKW nr 35 w Tychach M. P. wynika, że wyniki
głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca 2025 r. są
sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów. W
trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące: liczba głosów
oddana na Rafała Trzaskowskiego 581, liczba głosów oddana na Karola
Nawrockiego 347. Przyczyną niezgodności była istotna pomyłka przy
wprowadzaniu wyników głosowania. Zastępca Przewodniczącego wprowadził
wyniki głosowania w sposób odwrotny. Sąd Rejonowy Tychach przeprowadził
dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w
dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 35 w Tychach ustalając, iż na Karola Nawrockiego
oddano 347 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 581, jest to zatem dokładnie
odwrotnie niż w protokole głosowania w tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 6 w Kamiennej Górze, Przewodniczący OKW nr
2 w Jeleniej Górze zajął stanowisko. Podniósł że w I turze na Rafała
Trzaskowskiego oddano 321 głosów, na Karola Nawrockiego 174, a na kandydatów
którzy nie brali udziału w II turze oddano w I turze łącznie 191 głosów, a w obu
turach wydano podobna liczbą kart. Jak wskazał, nawet gdyby przyjąć że wszyscy
wyborcy którzy w I turze głosowali na pozostałych kandydatów zagłosowali na
Karola Nawrockiego to i tak wynik budzi wątpliwości. Wskazał że najczęstszym
błędem członków ObKW jest brak gremialnego sprawdzenia wprowadzenia
wyników głosowania do protokołu w systemie informatycznym, co narusza
wytyczne, przy czym do OKW nie wpłynęły skargi. Sąd Rejonowy Kamiennej Górze
przeprowadził dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego
głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW 6 w Kamiennej Górze ustalając, iż w
pakiecie oznaczonym jako głosy ważne oddane na Karola Nawrockiego (368 sztuk)
znajdowało się 278 kart z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego oraz 90 kart z
głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego, natomiast w pakiecie oznaczonym
jako głosy ważne oddane na Rafała Trzaskowskiego znajdowało się 338 kart z
głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego. Końcowo ustalono, że na Karola
Nawrockiego oddano 278 głosy na Rafała Trzaskowskiego oddano 428, a różnica
wynika z błędnego dołożenia 90 kart z głosami oddanymi na Rafała
Trzaskowskiego do pakietu kart z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego.
I NSW 9645/25
12
W odniesieniu do ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim Przewodniczący OKW
nr 7 we Włocławku zajął stanowisko. Jak wskazał niezwłocznie po pojawieniu się
informacji o możliwych nieprawidłowościach w ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim
podjęto czynności sprawdzające. Członkowie ObKW nr 4 w rozmowach potwierdzili
pomyłkę w sporządzonym protokole, polegającą na odwrotnym przypisaniu głosów
kandydatom, na potwierdzenie czego przedstawiono zdjęcie brudnopisu ustalonych
wyników głosowania w tym obwodzie. Sąd Rejonowy we Włocławku przeprowadził
dowód z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w
dniu 1 czerwca 2025 r. w ObKW nr 4 w Brześciu Kujawskim ustalając, iż na Karola
Nawrockiego oddano 331 głosy, natomiast na Rafała Trzaskowskiego oddano 466
głosów, co stanowi wynik dokładnie odwrotny niż podany w protokole głosowania w
tym obwodzie.
W odniesieniu do ObKW nr 1 w Mysiadle Przewodniczący OKW nr 21 w
Warszawie w swoim stanowisku podkreślił, że zgodnie z protokołem w dniu
głosowania obecny był mąż zaufania i nie zostały wniesione żadne zarzuty do
protokołu. Z załączonego do protestu oświadczenia o nieprawidłowościach
wyborczych w głosowaniu ponownym w wyborach Prezydenta RP w 2025 r. z dnia
12 czerwca 2025 r. złożonego przez Członka ObKW nr 1 w Mysiadle J. R. wynika,
że wyniki głosowania w ww. komisji w głosowaniu ponownym w dniu 1 czerwca
2025 r. są sprzeczne z liczbą faktycznie oddanych głosów na poszczególnych
kandydatów. W trakcie liczenia głosów faktyczne ustalenia ObKW były następujące:
liczba głosów oddana na Rafała Trzaskowskiego 631, liczba głosów oddana na
Karola Nawrockiego 555. Jako przyczynę nieprawidłowości wskazano błędne
wpisanie danych w systemie PKW, skutkujące wydrukowaniem błędnie
przypisanych głosów. Sąd Najwyższy przeprowadził dowód z oględzin kart do
głosowania oddanych w dniu ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w
ObKW 1 w Mysiadle ustalając, iż na Karola Nawrockiego oddano 555 głosy na
Rafała Trzaskowskiego oddano 630, co stanowi wynik odwrotny niż podany w
protokole głosowania w tym obwodzie, z tym że w pakiecie głosów oddanych na
Rafała Trzaskowskiego znajdował się 1 nieważny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 9645/25
13
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą.
Pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej Rafała Trzaskowskiego posiada legitymację
do wniesienia protestu wyborczego, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 82 § 5 k.wyb.
prawo wniesienia protestu przysługuje również pełnomocnikowi wyborczemu.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1
pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów
w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2. naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Ponadto, według art. 321 § 3 k. wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie
wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego: z 11 czerwca 2015 r. III SW 60/15, z 31 lipca 2020 r.
I NSW 2027/20, 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20).
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że
przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące
innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną
protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r. I
NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW
839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu
Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW
I NSW 9645/25
14
86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W
przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się
ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o
nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników
wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach,
hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów,
które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący
się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: z 7 lutego
1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14).
Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów
popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego
dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyborów, które poparte
są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego
i aktualnego interesu Wnoszącego protest.
Sąd Najwyższy stwierdza, że Wnoszący protest przedstawił dowody
uprawdopodabniające w stopniu dostatecznym twierdzenia zawarte w proteście
m.in. poprzez załączenie pisemnych oświadczeń poszczególnych członków
obwodowych komisji wyborczych.
Wnoszący protest zarzucił naruszenie art. 75 § 2 K.wyb. poprzez wpisanie
do sporządzonych przez te komisje protokołów głosowania w obwodzie w wyborach
ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r. błędnych ilości ważnie
oddanych głosów na poszczególnych kandydatów tj. głosy faktycznie oddane na
Rafała Trzaskowskiego zostały błędnie wpisane jako głosy oddane
na Karola Nawrockiego (i na odwrót) z protestu
Stosownie do art. 75 § 2 k.wyb. w protokole głosowania wymienia się liczbę
osób uprawnionych do głosowania, liczbę wyborców, którym wydano karty do
głosowania, oraz liczbę głosów nieważnych z wyszczególnieniem przyczyn
nieważności i liczby głosów odpowiadających każdej z tych przyczyn, liczbę głosów
ważnych ogółem z wyszczególnieniem liczby głosów oddanych na poszczególnych
kandydatów.
Przywołany powyżej artykuł stanowi jeden z przepisów wchodzących w
zakres rozdziału 9 Kodeksu wyborczego „Ustalanie wyników głosowania w
I NSW 9645/25
15
obwodzie”, w którym określono zasady ustalania wyników głosowania w obwodzie
wyborczym. Nadto szczegółowy tryb wykonywania tych czynności jest precyzowany
w wytycznych wydawanych przez PKW na podstawie art. 80 § 3c k.wyb., które na
mocy art. 161 § 1 k.wyb. są wiążące dla obwodowych komisji wyborczych, a które
zostały zawarte jako załącznik do uchwały nr 165/2025 w sprawie wytycznych dla
obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz
przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w
wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja
2025 r. (dalej również: „Wytyczne”).
Z protokołów oględzin kart do głosowania przeprowadzonych we wszystkich
Obwodowych Komisjach Wyborczych wskazanych w proteście wynika, że spośród
13 ObKW wskazanych w proteście, w 10 przypadkach nieprawidłowości w procesie
ustalania wyników głosowania zarzucone w proteście, tj. błędnego wpisania głosów
oddanych na Rafała Trzaskowskiego jako oddanych na Karola Nawrockiego (i na
odwrót) zostały potwierdzone (w 5 przypadkach była to dokładnie ta sama liczba
głosów, w pozostałych 5 występowała dodatkowo różnice rzędu 1-2 głosów na
korzyść jednego lub drugiego z kandydatów). Oznacza to, iż doszło do naruszenia
art. 75 § 2 k.wyb., a w konsekwencji protest w tym zakresie należało uznać za
zasadny (tj. w odniesieniu do obwodowych komisji wyborczych: nr 95 w Krakowie,
nr 3 w Oleśnie, nr 13 w Mińsku Mazowieckim, nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 25 w
Grudziądzu, nr 17 w Gdańsku, nr 61 w Bielsku-Białej, nr 35 w Tychach, nr 4 w
Brześciu Kujawskim, nr 1 w Mysiadle). W kolejnych 2 obwodach nastąpiła
nieprawidłowość w procesie ustalania wyników głosowania, polegająca na tym, że
w pakiecie kart obejmujących ważne głosy oddane na Karola Nawrockiego znalazły
się karty (pakiety kart) z ważnymi głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego (w
obwodowych komisjach wyborczych nr 30 w Bielsku Białej -160 głosów oraz nr 6 w
Kamiennej Górze - 90 głosów). Natomiast w ObKW nr 53 w Katowicach liczba
głosów oddanych na poszczególnych kandydatów odbiegała o pojedyncze głosy od
liczby głosów wskazanej w protokole głosowania (pomyłka polegała na zawyżeniu
liczby głosów - odpowiednio o 1 głos w odniesieniu do Karola Nawrockiego oraz 2
głosy - w odniesieniu do Rafała Trzaskowskiego). W przypadku tych ostatnich 3
obwodowych komisji wyborczych nieprawidłowość zaistniała zatem na etapie
I NSW 9645/25
16
wcześniejszym niż wpisanie danych do protokołów, tj. na etapie liczenia głosów.
Doszło zatem do naruszenia art. 71 § 1 k.wyb., wobec czego Sąd Najwyższy uznał
także za zasadne zarzuty w zakresie naruszenia przepisów dotyczących ustalanie
wyników głosowania w tych 3 obwodowych komisjach wyborczych.
Pomimo tego, iż w ocenie Sądu Najwyższego we wszystkich wskazanych w
proteście 13 komisjach doszło do naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego
dotyczących ustalenia wyników głosowania, to naruszenia te nie miały wpływu na
wynik wyborów, bowiem różnica głosów pomiędzy kandydatami, zgodnie z
Obwieszczeniem PKW z 2 czerwca 2025 r o wynikach ponownego głosowania i
wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wynosiła 369 591 głosów (tj.
1,68% ważnych głosów oddanych na obu kandydatów), natomiast w wyniku
stwierdzonych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego we wszystkich 13
obwodowych komisjach wyborczych doszło łącznie do błędnego wpisania lub
policzenia blisko 2,5 tyś ważnych głosów (Karolowi Nawrockiemu przypisano
o 2425 głosów za dużo, natomiast Rafałowi Trzaskowskiemu o 2424 głosy za mało).
Należy też dodatkowo wziąć pod uwagę, na co zwróciła uwagę PKW, iż w
wyniku przeprowadzenia dowodu z oględzin kart do głosowania oddanych w dniu
ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. w dwóch innych Obwodowych
Komisjach Wyborczych - nie wskazanych w proteście (Staszów obwód nr 4, gm.
Magnuszew obwód nr 1) - ustalono iż doszło do tego samego rodzaju naruszenia
polegającego na wpisaniu do sporządzonych przez te komisje protokołów
głosowania w obwodzie w wyborach ponownych Prezydenta RP z dnia 1 czerwca
2025 r. błędnych ilości ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów, z
tym że w przypadku tych 2 komisji błąd ten skutkował tym, że głosy Karola
Tadeusza Nawrockiego zostały przypisane Rafałowi Kazimierzowi Trzaskowskiemu,
w konsekwencji czego za dużo głosów przypisano Rafałowi Trzaskowskiemu, a za
mało Karolowi Nawrockiemu). Taki sam błąd zaistniał też w ObKW nr 4 Bychawa.
Natomiast w wyniku przeprowadzenia oględzin kart do głosowania w kilku innych
obwodowych komisjach wyborczych wskazywanych w innych protestach
wyborczych (w tym Orzysz nr 4, Gdańsk nr 9, Poznań nr 36, Poznań nr 109, nr 10
w Tarnowie) nie stwierdzono tego rodzaju nieprawidłowości.
I NSW 9645/25
17
Na gruncie niniejszej sprawy doszło zatem do naruszenia przepisów
Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników wyborów, które nie miało
wpływu na wynik wyborów.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 323 § 2
Kodeksu wyborczego wyraził opinię jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
[r.g.]
[a.ł]