I NSW 9583/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie protestu wyborczego R. K.
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r.,
postanawia:
wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale
stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
Paweł Czubik
[J.M]
Paweł Księżak Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania pisma) R.K. (dalej jako:
„Skarżący”) wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej zarzucając naruszenie art. 30 i 62 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto naruszenie art. 10 § 1, art. 18 § 1 pkt 4 oraz
art. 32 § 9 Kodeksu wyborczego.
Uzasadniając powyższe naruszenia Skarżący wskazał, że korzystając
z zaświadczeń o prawie do głosowania podczas głosowania 18 maja 2025 r.
I NSW 9583/25
2
tj. podczas pierwszej tury wyborów, w obwodowej komisji wyborczej nr […]
w K. nieświadomie oddał zaświadczenie uprawniające do głosowania w drugiej
turze wyborów. W wyniku powyższego podczas ponownego głosowania w dniu 1
czerwca 2025 r. tj. podczas drugiej tury wyborów, Skarżącemu – przedkładającemu
tego dnia zaświadczenie uprawniające do głosowania podczas pierwszej tury,
odmówiono w ww. komisji wyborczej prawa do głosowania.
Na dowód zaistnienia powyższej okoliczności Skarżący do protestu
wyborczego dołączył kserokopię zaświadczenia uprawniającego do głosowania
podczas pierwszej tury wyborów oraz pismo z […] delegatury Krajowego Biura
Wyborczego potwierdzającego przedstawiony w proteście wyborczym przebieg
zdarzeń.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks wyborczy (k.wyb.).
Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Protest wyborczy Skarżącego należało uznać za zasady, jednak bez wpływu
na wynik wyborów. Skarżący w proteście przytoczył dowody na poparcie swoich
zarzutów. Ponadto szczegółowo uzasadnił prezentowane twierdzenia.
Nie ulega wątpliwości, iż zaprezentowana w proteście wyborczym sytuacja
doprowadziła do – bezprawnego – pozbawienia prawa Skarżącego do oddania
w drugiej turze wyborów prezydenckich głosu czyli do pozbawienia go prawa
do głosowania. W tym zakresie – na co słusznie zwrócił w proteście wyborczym
Skarżący uwagę – doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.wyb. Przepis ten normuje
czynne prawo wyborcze. W ślad za nim prawo do wybierania w wyborach do Sejmu
i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej - obywatel polski, który
najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat (pkt 1). Oznacza to, że na podstawie
I NSW 9583/25
3
powyższej regulacji normatywnej bezspornie Skarżący miał prawo brać udział
w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uniemożliwienie oddania przez
niego głosu podczas drugiej tury głosownia – przy braku okoliczności, o których
mowa w § 2 omawianego przepisu – dowodziło naruszenia powyższego przepisu.
Niezależnie od powyższego nie potwierdził się przy tym zarzut naruszenia
art. 18 § 1 pkt 4 k.wyb. O naruszeniu ww. regulacji normatywnej można byłoby
mówić w sytuacji, gdyby obwodowa komisja wyborcza, w której Skarżący oddał
głos, nie została ujęta w żadnym ze stałych obwodach głosowania oraz żadnym
z okręgów wyborczych. Tożsame stanowisko należało zająć w odniesieniu
do zarzutu naruszenia art. 32 § 9 k.wyb., o naruszeniu którego można byłoby
mówić w sytuacji, gdyby Skarżącemu odmówiono wydania zaświadczenia o prawie
do głosowania, co nie miało jednak miejsca.
Zgodnie z art. 323 § 2 k.wyb. uznając za zasadny protest wyborczy, Sąd
Najwyższy ocenia również, czy miał on wpływ na wynik wyborów. Zważywszy
na fakt, iż opisana przez Skarżącego sytuacja dotyczyła wyłącznie jego osoby,
naruszenie przepisów w tym zakresie nie wpływa na ogólny wynik wyborów.
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak w postanowieniu.
[a.ł]