I NSW 9576/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie z protestu A. P.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 27 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
A. P. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z dnia 16 czerwca 2025 r., które
wpłynęło do Sądu Najwyższego 17 czerwca 2025 r. wniósł protest przeciwko
ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18
maja 2025 r. W treści protestu podniósł zarzut poważnych wątpliwości dotyczących
rzetelności procesu wyborczego oraz pojawiające się w licznych źródłach
medialnych i społecznych informacje o nieprawidłowościach, które mogły mieć
wpływ na ostateczny wynik wyborów: w tym w jego okręgu wyborczym w L. tj.tj.
obwód wyborczy nr [...], używanie nielegalnych aplikacji do blokowania głosowania,
fałszowania głosów wyborczych i protokołów wyborczych w poszczególnych
I NSW 9576/25
2
komisjach. Jako przypadki nieprawidłowości podał OKW w L. przy ul. […], gdzie
frekwencja wyniosła 100%. Wniósł o ponowne przeliczenie głosów, weryfikację
nieprawidłowości w całym kraju.
Zarówno Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej jak i Prokurator
Generalny wnieśli o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz. U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty. Treść zarzutów nie może być dowolna, lecz powinna spełniać
kryteria, o których mowa w przepisie art. 82 § 1 k.wyb. Zgodnie z nim, protest może
być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; lub
2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania,
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik
wyborów.
Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest ponadto
zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów.
Przedmiotem protestu wyborczego jest bowiem ważność wyboru określonej osoby,
a podstawę do jej zakwestionowania mogą stanowić wyraźnie wskazane
przestępstwa oraz delikty wyborcze. Ich wystąpienie musi rzutować na przebieg
głosowania i ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów i być
poparte konkretnymi dowodami, znanymi osobie wnoszącej protest, na których
opiera ona swoje zarzuty.
Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem Sądu Najwyższego osoba
wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze
abstrakcyjnym, odnoszących się do ogólnie pojętych wydarzeń w całym kraju,
o których protestujący jedynie słyszał. Postępowanie w sprawie protestu
I NSW 9576/25
3
wyborczego ma na celu zapewnienie wyborcom ochrony prawnej przed
przestępstwami i deliktami wyborczymi, które utrudniają lub uniemożliwiają im
korzystanie z praw wyborczych w nieskrępowany i efektywny sposób. Przedmiotem
zarzutu powinny być więc takie okoliczności (działania lub zaniechania), wskutek
których tak rozumiany własny, rzeczywisty i aktualny interes prawny protestującego
doznał naruszenia.
Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na
sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej kontroli ważności
wyborów, natomiast brak jest podstaw prawnych do prowadzenia przezeń kontroli
abstrakcyjne (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., I
NSW 235/19). Protest wyborczy nie jest bowiem instrumentem weryfikowania
wszelkich potencjalnych nieprawidłowości związanych z procedurą głosowania i
ustalania wyników wyborów, ale środkiem gwarantującym sądową kontrolę
naruszeń, które miały miejsce i – w konsekwencji - mogły mieć wpływ na wynik
wyborów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lipca 2020 r., I NSW
1198/20).
Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321 k.wyb.
W ocenie Sądu Najwyższego protest wniesiony w niniejszej sprawie nie
może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ podniesione w nim zarzuty
nie odpowiadają opisanym wymogom protestu wyborczego. Wnoszący protest
sformułował zarzuty, które w zdecydowanej większości nie odnosiły się do żadnych
konkretnych zdarzeń, w których brał udział osobiście czy których był świadkiem, a
stanowiły one jedynie przytoczenie zarzutów pojawiających się w medialnej
przestrzeni publicznej oraz osobistych przekonań. W konsekwencji należało
stwierdzić, że wnoszący protest w niniejszej sprawie swoje zarzuty oparł na
przypuszczeniach wywodzonych z analizy danych opublikowanych przez
Państwową Komisję Wyborczą oraz przekazów medialnych, co nie spełnia wymogu
formalnego wynikającego z art. 321 § 3 k.wyb., a ponadto wnoszący protest nie
przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń oraz nie wskazał, jak
I NSW 9576/25
4
podnoszone okoliczności miałyby wpływać na ogólny wynik wyborów, a jedynie
zawnioskował o ich zbadanie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. oraz w zw. z art.
321 § 3 i art. 82 § 1 k.wyb., należało pozostawić protest bez dalszego biegu, o
czym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
JW
[r.g.]
Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski
