I NSW 9386/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu wyborczego L. C.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 24
czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) L. C.
(dalej: „Wnoszący protest”) wniósł „protest wyborczy”.
W treści pisma Wnoszący protest wskazał, że składa protest przeciwko
ważności wyborów Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, które odbyły się 1 czerwca
2025 r., ze względu na rażące nieprawidłowości, które miały miejsce w toku
głosowania oraz liczenia głosów i które w jego ocenie - mogły mieć istotny wpływ
na wynik wyborów.
Wnoszący protest zwrócił uwagę na „doniesienia oraz zgłoszenia obywateli i
obserwatorów wyborczych dotyczące rażących uchybień w pracy komisji
I NSW 9386/25
2
obwodowych w K., S., O. (woj. […]), w M.”. Wnoszący protest podniósł, że „zgodnie
z publicznie dostępnymi informacjami:
- W wielu obwodach wyborczych w K. dochodziło do błędnego przypisywania
głosów oddanych na kandydata Rafała Trzaskowskiego kandydatowi
bezpartyjnemu panu Karolowi Nawrockiemu, co w sposób oczywisty zniekształcało
rzeczywisty wynik głosowania.
- Zgłaszane przypadki nieprawidłowości dotyczyły zarówno fizycznego
błędnego wpisu danych do protokołów, jak i błędów systemowych przy
wprowadzeniu wyników systemu informatycznego Państwowej Komisji Wyborczej,
co mogło prowadzić do sfałszowania wyniku w skali lokalnej, a potencjalnie także
krajowej.
- Wskazane błędy według mojej wiedzy – w odpowiednim zakresie
skorygowane w oficjalnych protokołach, a ich powtarzalność w wielu komisjach
może świadczyć o systemowym charakterze nieprawidłowości,
a nie o jednostkowych pomyłkach”
Z uwagi na powyższe Wnoszący protest wniósł o stwierdzenie nieważności
wyborów prezydenckich z dnia 01.06.2025 r. w całości oraz przeprowadzenie
szczegółowej kontroli „protokołów” z komisji, w których stwierdzono błędne
przypisywanie głosów ponowne przeliczenie głosów w tychże komisjach
lub unieważnienie ich wyników.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1
pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów
w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
I NSW 9386/25
3
1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale
XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie
wyników głosowania lub wyników wyborów;
2. naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Ponadto, według art. 321 § 3 k. wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie
wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego: z 11 czerwca 2015 r. III SW 60/15, z 31 lipca 2020 r.
I NSW 2027/20, 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20).
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że
przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące
innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną
protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r. I NSW
1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW 839/23; z
13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14
listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW 86/23; z 30
października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W przedmiocie
protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty
sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych,
oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do
tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach,
bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać
zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z: z 7 lutego 1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW
63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14).
Sąd Najwyższy zauważa, że konstrukcyjnym elementem protestu
wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych
przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują
I NSW 9386/25
4
naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu
Wnoszącego protest.
Na marginesie wskazać należy, że przyznane wyborcy prawo zgłoszenia
protestu może się odnosić jedynie do tych elementów procedury wyborczej, które
dotyczą samego wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Tak wyznaczone
granice protestu wynikają wprost z faktycznych możliwości kontroli przez obywateli
przebiegu wyboru Prezydenta oraz realizacji czynnego prawa wyborczego. Jego
podstawy nie mogą być zatem interpretowane w taki sposób, aby zamiast
konstytucyjnej gwarancji dotyczącej realizowania jednego z praw obywatelskich,
protest stał się w praktyce uniwersalnym środkiem prawnym do weryfikacji
wszelkich działań dotyczących wyborów, podejmowanych przez upoważnione do
tego organy władzy publicznej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 lipca
2020 r. I NSW 4685/20).
Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że
protest został sformułowany jedynie w oparciu o informacje funkcjonujące w
przestrzeni publicznej, bez przedstawienia bądź wskazania dowodów na
potwierdzenie podnoszonych naruszeń. Wnoszący protest powołał się jedynie na
bliżej nieokreślone przypadki nieprawidłowości przy sporządzaniu
protokołów głosowania.
Zarzuty podniesione przez Wnoszącego protest mają charakter abstrakcyjny,
stanowią ogólne zarzuty co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego we
wskazanych w proteście czterech miastach, nie mają natomiast żadnego związku z
osobą wnoszącą ten protest, a zatem wniesiony protest nie spełnia warunków
określonych w art. 321 § 3 k. wyb.
Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji ani do
inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za
protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których
Wnoszący protest opiera swoje zarzuty.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1
k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia,
pozostawiając protest bez dalszego biegu.
I NSW 9386/25
5
[r.g.]
i
