I NSW 9271/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie protestu wyborczego F. P.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych 25 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
SSN Aleksander Stępkowski SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
I.
1. F. P.(dalej także: Wnoszący protest) 13 czerwca 2025 r. wniósł protest
przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1
czerwca 2025 r. domagając się stwierdzenia ich nieważności we wszystkich
okręgach wyborczych z uwagi na:
1. nadużycia prawa poprzez tworzenie komitetów wyborczych, które nie
zgłaszały kandydata na Prezydenta RP, ale wskazywały kandydatów na
członków obwodowych komisji wyborczych przez co powstawała
I NSW 9271/25
2
przewaga przy losowania składów poszczególnych komisji dla osób
powiązanych z partią [...], a więc „sprzyjających” Karolowi Nawrockiemu;
2. promowania, a także używania przez członków Obwodowych Komisji
Wyborczych aplikacji online (link: htps://tester.org) – niezatwierdzonej
przez Państwową Komisję Wyborczą – do weryfikacji zaświadczeń prawie
do głosowania, przez co bezprawnie odmawiano obywatelom wydawania
kart do głosowania czym popełniono przestępstwo z art. 249 pkt. 2 i 3
Kodeksu Karnego, które to przestępstwo miało bezpośredni wpływa na
przebieg głosowania i wynik wyborów, gdyż zakłócało normalne
funkcjonowanie obwodowych komisji wyborczych na terenie całego kraju,
a także zniechęcało do oddawania głosów przez osoby dysponujące
zaświadczeniem o prawie do głosowania.
Wnoszący protest wskazał swój adres i numer PESEL, jednak po jego
weryfikacji okazało się, że nie jest on do niego przypisany. Nie wskazał też
obwodowej komisji wyborczej przed którą realizował swoje czynne prawo wyborcze.
2. Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej
wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Prokurator Generalny
wskazał, że Wnoszący protest wskazał błędny numer PESEL (nie przypisany
do niego), zaś Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wskazał
na abstrakcyjny charakter zarzutów przedstawionych w proteście.
II.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II.1. Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu
tajnym są świętem i istotą demokracji, stanowiąc emanację kluczowej zasady
ustrojowej Rzeczypospolitej Polskiej z art. 2 Konstytucji RP. To w akcie wyborczym
każdy uprawniony realizuje swoje prawo do partycypacji we władzy; wyboru swoich
przedstawicieli czy też głowy państwa – Prezydenta RP. Wybory muszą być zatem
przeprowadzone w sposób gwarantujący, że głosy wyborców zostaną policzone
zgodnie z prawem, a wszelkie mogące wystąpić nieprawidłowości i przestępstwa
związane z aktem wyborczym zostaną wyjaśnione. Szczególnym instrumentem
I NSW 9271/25
3
służącym każdemu wyborcy jest protest wyborczy, który – w przypadku wyborów
do Sejmu RP, Senatu RP oraz na urząd Prezydenta RP, zgodnie z Konstytucją RP,
wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznaje je
a następnie rozstrzyga o ważności wyborów. Ten model ustrojowy sądowej kontroli
wyborów do głównych organów władzy jest utwierdzony polską szczególną tradycją
sięgającą Konstytucji RP z 17 marca 1921 r. (art. 19).
II.2. W przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art.
129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru na zasadach określonych w
ustawie. Zasady te zostały zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z
dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz – w
odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-323
k.wyb.
II.3. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone zostały natomiast
w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów,
ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony
protest z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik
wyborów.
II.4. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb., zgodnie z którym
protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do
Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników
wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej
także: PKW), przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce
I NSW 9271/25
4
pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego (§ 1).
II.5. Protesty wyborcze składa się do Sądu Najwyższego osobiście (wyjątek od
zasady reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika) lub przez pełnomocnika.
Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w proteście
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera owe zarzuty. Z
uwagi na to, że protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-
konkretnym charakterze, należy konkretnie wskazywać w nim naruszenia i
przedstawiać dowody ich popełnienia, a co najmniej uprawdopodobnić
prawdziwość zarzutów.
II.6. Możliwość rozpoznania protestu wyborczego warunkowana jest wskazanymi
wyżej wymogami, ale ponadto protest musi spełniać minimalne warunki pisma
procesowego określone w art. 126 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks
postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm., dalej także:
k.p.c.). Protest wyborczy to pierwsze pismo w sprawie, wobec czego powinien
zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności
(PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego protest
(odpowiednio art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c.). Podkreślić też należy, że w postępowaniu
przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do
usunięcia braków formalnych, a przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c.
nie mają zastosowania (uchwała Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I
NZP 8/23).
II.7. Wnoszący protest nie dopełnił warunków formalnych wynikających z brzmienia
art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c., tj. nie wskazał swojego numeru PESEL, co widoczne jest
już prima facie. Należy bowiem wskazać, że numer PESEL wskazuje również m.in.
jakiej płci jest osoba, którą numer ten ma identyfikować. Jest ona określana na
podstawie przedostatniej cyfry numeru PESEL, gdzie liczby parzyste oznaczają
płeć żeńską, a nieparzyste męską (art. 15 ust. 2 pkt. 4 ustawa z dnia 24 września
2010 r. o ewidencji ludności). Skoro zatem w numerze PESEL wskazanym przez
I NSW 9271/25
5
Wnoszącego protest przedostatnia cyfra to „2”, a Wnoszący protest jest mężczyzną,
to oczywiste jest, że nie wskazał swojego numeru PESEL.
II.8. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że Wnoszący protest nie
przedstawił, ani nie przywołał żadnych dowodów na potwierdzenie stawianych
zarzutów i ich wpływu na wynik wyborów. Mają one charakter abstrakcyjny i opa
II.9. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji.
[r.g.]
