I NSW 9230/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu I.J.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 15 czerwca 2025 r. I.J. (dalej: „wnosząca protest”) złożyła protest
„przeciwko ważności kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
biorącego udział w wyborach w dniach 18.05.2025 r. i 01.06.2025 r.”. Wnosząca
protest wniosła o:
1. stwierdzenie nieważności startującego na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej kandydata R.T. w dniach 18 maja 2025 r. i 1 czerwca 2025 r.;
2. przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie przedstawionych
okoliczności i naruszeń prawa wyborczego;
I NSW 9230/25
2
3. zawiadomienie właściwych organów ścigania i Państwowej Komisji
Wyborczej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z
naruszeniem przepisów Kodeksu wyborczego, ustawy o partiach
politycznych i innych.
Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej
wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty. Treść zarzutów nie może być dowolna, lecz powinna spełniać
kryteria, o których mowa w przepisie art. 82 § 1 k.wyb. Zgodnie z nim, protest może
być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Z treści
tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest ponadto zobowiązana
do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów.
Przedmiotem protestu wyborczego jest bowiem ważność wyboru określonej osoby,
a podstawę do jej zakwestionowania mogą stanowić wyraźnie wskazane
przestępstwa oraz delikty wyborcze. Ich wystąpienie musi rzutować na przebieg
głosowania i ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów
i być poparte konkretnymi dowodami, znanymi osobie wnoszącej protest, na
których opiera ona swoje zarzuty. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu
protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków
określonych w art. 321 k.wyb. (art. 322 § 1 k.wyb.).
I NSW 9230/25
3
W ocenie Sądu Najwyższego niniejszy protest nie może podlegać
merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ nie mieści się w zakresie podstaw
wyznaczonych treścią art. 82 § 1 k.wyb. Zarzuty wnoszącej protest (kwestionowane
wyboru Prezydenta RP przez „ludzi R.T.”, finansowanie kandydata z zagranicy,
agresywne i dezinformujące materiały dystrybuowane w kampanii) dotyczą zdarzeń,
które miały mieć miejsce w czasie kampanii wyborczej lub po ogłoszeniu wyników
wyborów przez Państwową Komisje Wyborczą. Nie dotyczą zatem
nieprawidłowości związanych z głosowaniem, ustalaniem wyników głosowania lub
wyników wyborów – a tylko takie mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu
wyborczego. Wnosząca protest zasugerowała również, że w celu zweryfikowania
czy doszło do sfałszowania głosów, należy sprawdzić wszystkie karty do
głosowania z głosami nieważnymi. Nie postawiła jednak skonkretyzowanego
zarzutu, z którego wynikałoby, że sytuacja taka rzeczywiście miała miejsce, a także
nie przedstawiła żadnych dowodów, na których oparłaby taki zarzut.
Z tego względu na podstawie przepisu art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321
§ 3 k.wyb. w zw. z art. 82 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
ZG
[a.ł]
