I NSW 73/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 czerwca 2025 r.
SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie protestu wyborczego W. J. F.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 18
czerwca 2025 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Aleksander Stępkowski Adam Redzik Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
I.
I.1. W.J.F. (dalej także: Wnoszący protest), 6 czerwca 2025 r. wniósł protest dotyczący
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej (dalej także: Prezydenta RP) formułując zarzut
niewłaściwej weryfikacji wyborców posługujących się aplikacją mObywatel. Wniósł o
uznanie, że w drugiej turze wyborów doszło do istotnego naruszenia przepisów Kodeksy
wyborczego, unieważnienie wyników głosowania w drugiej turze wyborów prezydenckich
oraz przeprowadzenie ponownego głosowania.
I NSW 73/25
2
Wnoszący protest wyjaśnił, że w lokalu wyborczym nr […] w P. weryfikacja
odbywała się poprzez samodzielne zeskanowanie przez wyborcę statycznego kodu
QR wydrukowanego na kartce, co następnie skutkowało wyświetleniem danych
osobowych w aplikacji. W ocenie Wnoszącego protest, taki sposób identyfikacji nie
zapewniał żadnego zabezpieczenia przed nadużyciami i pozwalał na podszycie się
pod inną osobę, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik głosowania.
I.2. Państwowa Komisja Wyborcza (dalej także: PKW) wniosła o pozostawienie
protesty bez dalszego biegu.
PKW w uzasadnieniu wskazała, że Wnoszący protest nie przedstawił,
ani nie przywołał żadnych dowodów na poparcie podniesionych przez siebie
zarzutów. Nie uprawdopodobnił również, że przywołane przez niego zdarzenia
miały wpływ na wynik wyborów. Niezależnie od tego PKW wskazała, że zarówno
sama możliwość stwierdzania tożsamości na podstawie dokumentu mObywatel,
jak również sposób weryfikacji tego dokumentu wynikają z ustawy z dnia 26 maja
2023 r. o aplikacji mObywatel (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 z późn. zm.;
dalej także: ustawa o aplikacji mObywatel). Wyjaśniła, że ze względów
technicznych obwodowe komisje wyborcze nie mogły korzystać z mWeryfikatora,
w związku z tym poprawność funkcjonowania usługi sprawdzana była m.in.
poprzez zeskanowanie kodu QR – funkcjonalność zaproponowaną i udostępnioną
przez Ministerstwo Cyfryzacji, które jest właściwe do ustalania zabezpieczeń
dokumentów mobilnych.
I.3. Prokurator Generalny wniósł o: wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów
Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, przekazanie
sprawy do rozpoznania Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego,
a w przypadku uwzględnienia tych wniosków – pozostawienie protestu
bez dalszego biegu.
Uzasadniając stanowisko co do zasadności protestu wyborczego Prokurator
Generalny wskazał, że Wnoszący protest nie wykazał, że doszło do naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego.
II.
I NSW 73/25
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II.1. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborczy przysługuje prawo
zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te
zostały zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia
2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz w odniesieniu w odniesieniu
do wyborów Prezydenta RP w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82
§ 1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów,
ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony
protest z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale
XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321
§ 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić
lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
II.2. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego protestu wyborczego
Sąd Najwyższy stwierdza, że nie spełnia on niezbędnych wymogów formalnych.
Wnoszący protest nie przedstawił ani nie przywołał żadnych dowodów
potwierdzających, że doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości w zakresie
weryfikacji tożsamości wyborców i, że miało to wpływ na wynik wyborów.
Zarzuty Wnoszącego protest opierają się na niczym ogólnym przypuszczeniu
nie znajdującym potwierdzenia w żadnych dowodach. Oznacza to, że rozpatrywany
protest wyborczy ma charakter abstrakcyjny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
ugruntowane jest przy tym stanowisko w którym wskazuje się, że protest wyborczy
– jako środek procesowy o indywidualno-konkretnym charakterze –
I NSW 73/25
4
nie może stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa
wyborczego (np. postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19).
II.3. Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy wskazuje, że możliwość
stwierdzenia tożsamości wyborcy za pomocą dokumentu mobilnego obsługiwanego
przez aplikację mObywatel wynika z brzmienia art. 7 ust. 4 ustawy o aplikacji
mObywatel (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 z późn. zm.; dalej także:
ustawa o aplikacji mObywatel) i pozostaje w zgodzie z art. 52 § 1 k.wyb.
Sposoby potwierdzenia autentyczności, ważności, integralności
lub pochodzenia dokumentu mobilnego obsługiwanego przez aplikację mObywatel
wynikają z ustawy o aplikacji mObywatel. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 4 i 5
ww. ustawy, potwierdzenie takie może odbywać się poprzez weryfikację
zabezpieczenia wizualnego tego dokumentu lub poprawności funkcjonowania
usługi pozwalającej na obsługę tego dokumentu. Weryfikacja tożsamości metodą
kryptograficzną (za pomocą unikalnych kodów QR wygenerowanych specjalnie
na potrzeby wyborów Prezydenta RP) była funkcjonalnością udostępnioną
przez Ministerstwo Cyfryzacji kierowanego przez Ministra Cyfryzacji, który realizuje
zadania w zakresie funkcjonowania i korzystania z aplikacji mObywatel
(art. 1 pkt 5 ustawy o aplikacji mObywatel). Metoda ta korzystała
z obu wymienionych w art. 9 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy o aplikacji mObywatel
sposobów weryfikacji dokumentu mobilnego. Dokładny sposób potwierdzenia
przez członków obwodowych komisji wyborczych tożsamości wyborców
korzystającego z aplikacji mObywatel i czynności jakie należało podejmować
w przypadku gdy autentyczność dokumentu mobilnego budziła wątpliwości,
zostały zawarte – w wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej
(art. 43 ppkt 1 Uchwały nr 165/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia
23 kwietnia 2025 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych
dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania
w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. w brzmieniu
nadanym przez Uchwałę nr 189/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 maja
I NSW 73/25
5
2025 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji
wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia
głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja).
Powyższe wskazuje, że sposób potwierdzania tożsamości wyborców
korzystających z aplikacji mObywatel przy wykorzystaniu metody wizualnej
i kryptograficznej jest zgodny z prawem, zaś organy państwa podjęły odpowiednie
środki mające na celu przeciwdziałać ewentualnym nadużyciom.
II.3. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb.
w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji.
[a.ł]
Aleksander Stępkowski Adam Redzik Paweł Wojciechowski
