I NSW 5017/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu F.M.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
UZASADNIENIE
Pismem z 10 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) F.M. wniósł do
Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej. Zarzucił:
1. naruszenie art. 185 pkt 2 w zw. z art. 107 § 2 k.wyb. przez niezapewnienie przez
obwodowe komisje wyborcze nr […], […], […] i […] w W. w dniu 1 czerwca 2025
roku i w czasie głosowania (II tura) braku materiałów agitacji wyborczej na terenie
budynku, w którym znajdowała się siedziba ww. obwodowych komisji wyborczych,
tj. nieruchomości położonej przy ul. […]:
I NSW 5017/25
2
2. naruszenie art. 185 pkt 2 i 3 przez dopuszczenie przez obwodową komisję
wyborczą nr […] w W. do wystąpienia różnicy między liczbą kart wyjętych z urny a
liczbą wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (liczba
podpisów w spisie oraz adnotacje o wydaniu karty bez potwierdzenia podpisem w
spisie) w obwodzie głosowania nr […] w W. oraz istnienia w tym obwodzie
rozbieżności pomiędzy stwierdzoną liczbą kart do głosowania otrzymanych przez
obwodową komisję wyborczą nr […], ustaloną po ich przeliczeniu przed
rozpoczęciem głosowania z uwzględnieniem ewentualnych kart otrzymanych z
rezerwy, a sumą niewykorzystanych kart do głosowania i liczbą wyborców, którym
wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (liczba podpisów w spisie
oraz adnotacje o wydaniu karty bez potwierdzenia podpisem w spisie).
Skarżący wniósł o wydanie postanowienia w sprawie protestu
stwierdzającego jego zasadność oraz ocenę, iż naruszenie przepisów kodeksu
miało wpływ na wynik wyborów oraz stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia 23 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny zajął stanowisko
w sprawie wskazując, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu,
jako niespełniający wymogów ustawowych.
Pismem z dnia 24 czerwca 2025 r. Państwowa Komisja Wyborcza zajęła
stanowisko w sprawie i wyraziła opinię, że protest powinien zostać pozostawiony
bez dalszego biegu z uwagi na niesformułowanie w nim zarzutów,
które nawiązywałyby do wymogów określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko
wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego
nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej
wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.
W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu,
osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić
I NSW 5017/25
3
lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto
spełniać warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu
postępowania cywilnego. Protest wyborczy, tak jak każde pismo procesowe,
powinien zatem zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowany,
imię i nazwisko lub nazwę uczestników i pełnomocników, oznaczenie rodzaju
pisma, dowody na poparcie przytoczonych okoliczności, podpis uczestnika
lub pełnomocnika, wymienienie załączników, oznaczenie miejsca zamieszkania
uczestników oraz oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby pełnomocnika.
Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno
zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności
(PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo.
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych,
skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 322 § 1 k.wyb.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego
Sąd Najwyższy wskazuje, że jak wynika z treści protestu wnoszący protest w dniu
wyborów zawiadomił Policję o zaistniałym incydencie, a ta podjęła stosowne
działania. Wnoszący protest nie udowodnił, a nawet nie uprawdopodobnił,
że zdarzenie to miało wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników
głosowania lub wyników wyborów, a popełnienie wykroczenia nie może stanowić
podstawy do złożenia protestu wyborczego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego różnicy w liczbie kart
wydanych wyborcom w stosunku do liczby kart wyjętych z urny, Sąd Najwyższy
wskazuje, że z protokołu Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w W. wynika, że
komisja wydała 1517 kart do głosowania, a wyjęła z urny 1507 kart do głosowania.
Sposób postępowania w takiej sytuacji opisany został w pkt 113 załącznika do
uchwały nr 165/2025 Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie wytycznych dla
obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz
przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w
wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja
2025 r., w którym wskazano, że jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 10
protokołu głosowania) pomniejszona o liczbę kart wyjętych z kopert na kartę do
głosowania (punkt 10a protokołu głosowania) nie jest równa liczbie wyborców,
I NSW 5017/25
4
którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (punkt 4 protokołu
głosowania), wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy opisać
w punkcie 17 protokołu głosowania. OKW nr […] w W. w pkt 17 protokołu
głosowania odniosła się do tego faktu, wskazując jako prawdopodobną przyczynę
sytuację, gdy wyborcy pobrali karty do głosowania i nie wrzucili ich do urny.
Wskazać należy, że wystąpienie różnicy między liczbą kart wydanych wyborcom, a
liczbą kart wyjętych z urny nie wynika z dopuszczenia się przestępstwa przeciwko
wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na
przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, ani też
z naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
M.L.
[a.ł]
