I NSW 40/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
SSN Marek Dobrowolski
SSN Janusz Niczyporuk (sprawozdawca)
w sprawie z protestu M.M.,
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych
na 18 maja 2025 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r.
postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 2 czerwca 2025 r. (data prezentaty) M.M. (dalej: „Skarżący” lub
„Wnoszący protest”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca
2025 r.
W uzasadnieniu protestu Skarżący zarzucił naruszenie art. 32 § 2 oraz 52 §
1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r.
poz. 365 z późn. zm.; dalej: „k.wyb.”), poprzez ograniczenie przez komisję
wyborczą oddania głosu na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania.
Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 108 § 1 i 2 k.wyb., poprzez prowadzenie
I NSW 40/25
2
agitacji wyborczej w lokalu wyborczym przez członków komisji za pomocą ubioru
oraz możliwym naruszeniu art. 127 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez podejrzenie
nieprawidłowości w korzystaniu przez wyborców z zaświadczeń o prawie do
głosowania. W tych okolicznościach Skarżący uznał, że jego protest jest zasadny.
Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na protest wyborczy wniosła
o pozostawienie go bez dalszego biegu.
Prokurator Generalny w odpowiedzi na protest wyborczy wyraził pogląd
o pozostawieniu go bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach ogólnych
Kodeksu wyborczego - art. 82 i art. 83 k.wyb. oraz w odniesieniu do wyborów
Prezydenta RP, w przepisach szczególnych art. 321-324 k.wyb. Zgodnie z art. 82 §
4 k.wyb., protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść
wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców
w jednym z obwodów głosowania, a zgodnie z art. 82 § 5 k.wyb., prawo wniesienia
protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej
i pełnomocnikowi wyborczemu. Natomiast zgodnie z art. 322 § 1 zdanie pierwsze
k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez
osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321
k.wyb.
Rozpatrywany w niniejszej sprawie protest wyborczy należało pozostawić
bez dalszego biegu, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych wynikających z art.
321 § 3 w zw. z art. 82 § 4 i § 5 k.wyb.
Odnosząc się do wskazanych wyżej regulacji prawnych Sąd Najwyższy
stwierdza, że Wnoszący protest jako osoba niepełnoletnia, co wynika z podanego
przez niego numeru PESEL, nie był ujęty w jakimkolwiek spisie wyborców
sporządzonym w związku z wyborami zarządzonymi na dzień 18 maja 2025 r.,
ponieważ nie posiada praw wyborczych.
Jak zatem wynika z art. 82 § 4 i § 5 k.wyb. protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu
I NSW 40/25
3
wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania,
przewodniczący właściwej komisji wyborczej i pełnomocnik wyborczy. Inne
podmioty nie są uprawnione do wnoszenia protestów przeciwko ważności wyborów
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 3 listopada 2011 r., III SW 119/11;
z 11 lipca 2019 r., I NSW 24/19; 20 listopada 2019 r., I NSW 221/20; z 28 listopada
2019 r., I NSW 129/19).
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.,
Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[r.g.]
