I NSW 3599/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego T. P.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 25
czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
UZASADNIENIE
T. P. (dalej także: Wnoszący protest) 13 czerwca 2025 r. wniósł protest
wyborczy do Wydziału Konsularnego i Polonii Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej
w L. (Wielka Brytania). Wnoszący protest zarzucił w proteście dopuszczenie się
przez „Komisję Wyborczą” przestępstw przeciwko wyborom poprzez naruszenie
przepisów Kodeksu Wyborczego oraz złamanie jego podstawowego prawa
człowieka do dokonania wolnego wyboru i głosowania w wyborach na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej 1 czerwca 2025 r., którego – w jego ocenie – został
bezprawie pozbawiony.
I NSW 3599/25
2
Wnoszący protest wskazał, że odmówiono mu głosowania, albowiem
Komisja Wyborcza nie chciała uznać ważności zaświadczeń o prawie do
głosowania, wydanych mu przez Konsula RP w L. z 6 maja 2025 r. Wnoszący
protest podkreślił, że zaświadczenia te uzyskał w Konsulacie przed 18 maja 2025 r.,
gdyż nie mógł zarejestrować się online. W związku z tym udał się osobiście do
Konsulatu w L. i powyższe zezwolenia zostały mu wydane.
Wnoszący protest wskazał, że 18 maja 2025 r. przedstawił
Przewodniczącemu Komisji Wyborczej Nr […] w lokalu tejże Komisji „obydwa
zezwolenia”. Jak wskazał Wnoszący protest przewodniczący zatrzymał
zaświadczenie o numerze: […] uprawniające do głosowania w ll-tej turze wyborów.
Wnoszący protest wskazał, że nie wydano mu potwierdzenia na jego otrzymanie,
po czym oddano mu tylko zaświadczenie o numerze: […].
Jak wskazał Wnoszący protest 1 czerwca 2025 r. udał się do tej samej
Komisji Wyborczej L. w P. około godziny 15-tej, przedłożył zezwolenie numer […],
lecz nie został dopuszczony do głosowania.
Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że Wnoszący protest nie wskazał
na czym konkretnie miało polegać nieprawidłowe działanie komisji. Z protestu
można wnosić, że w dniu ponownego głosowania przedłożył obwodowej komisji
wyborczej zaświadczenie o prawie do głosowania upoważniające go do głosowania
w I turze i z tego powodu nie mógł zagłosować.
Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że można domniemywać iż
Wnoszący protest wziął udział w pierwszym głosowaniu przedstawiając komisji
obwodowej zaświadczenie uprawniające do wzięcia udziału w wyborach w dniu
ponownego głosowania. Wskazać przy tym należy, że jeżeli sytuacja taka
faktycznie miała miejsce, to odpowiada za nią również wnoszący protest, który
przedłożył obwodowej komisji wyborczej w dniu pierwszego głosowania
niewłaściwe zaświadczenie. Podkreślenia wymaga również fakt, że obwodowa
komisja wyborcza w ponownym głosowaniu postąpiła prawidłowo nie dopuszczając
do udziału w głosowaniu wyborców, którzy dysponowali zaświadczeniem o prawie
do głosowania w dniu pierwszego głosowania.
Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła przy tym opinię, że wskazany wyżej
błąd nie miał wpływu na wynik wyborów. Należy bowiem mieć na uwadze, że
I NSW 3599/25
3
różnica pomiędzy kandydatami w ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej wyniosła 369 591 głosów. Zatem gdyby nawet
uwzględniono głos, który chciał oddać Wnoszący protest to i tak
nie spowodowałoby to zmiany wyniku wyborów.
W opinii Państwowej Komisji Wyborczej protest powinien zostać
pozostawiony bez dalszego biegu z uwagi na to, że nie zawiera wniosku
o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.
Prokurator Generalny wskazał, że Wnoszący protest w chwili składania
protestu wyborczego przebywał w L., jakkolwiek protest złożył w terminie i
właściwemu organowi (właściwemu terytorialnie konsulowi), to nie spełnił
pozostałych wymogów wskazanych w art. 321 Kodeksu wyborczego. Prokurator
Generalny zwrócił uwagę, że nie dołączył on bowiem do protestu zawiadomienia o
ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do
doręczeń zamieszkałego w kraju.
Ponadto, Prokurator Generalny podkreślił, że Wnoszący protest nie wskazał,
jaki przepis Kodeksu wyborczego został naruszony, jak również nie określił, jaki
miało to wpływ na wynik wyborów. Nie wskazał także danych świadków. Nie
dołączył do protestu dowodów, na które się powołuje. Prokurator Generalny
zaznaczył, że z pisma Konsula RP w L. z dnia 13 czerwca 2025 r wynika, że urząd
konsularny w L. nie dysponuje we własnych zasobach akt żadnymi dowodami
potwierdzającymi zarzut Wnoszącego protest.
W ocenie Prokuratora Generalnego podniesione okoliczności uzasadniają
zatem pogląd o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu,
jako niespełniającego wymogów ustawowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
I NSW 3599/25
4
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego. Zgodnie natomiast z art. 321 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy
przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w §
1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu
terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do
protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w
kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem
pozostawienia protestu bez biegu.
Z art. 322 § 1 k.wyb. wynika natomiast, że Sąd Najwyższy pozostawia bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub
niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest
przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
W niniejszej sprawie Wnoszący protest złożył go konsulowi, jednak nie
dołączył do protestu zawiadomienia o ustanowieniu swojego pełnomocnika
zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń, na co uwagę zwrócił
również Prokurator Generalny. Powyższe skutkowało koniecznością pozostawienia
protestu bez dalszego biegu.
Niezależnie od powyższego Wnoszący protest nie wskazał, jaki przepis
Kodeksu wyborczego został naruszony, jak również nie określił, jaki miało to wpływ
na wynik wyborów, a poza tym protest nie zawiera wniosku o stwierdzenie
nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, a zatem nie wypełnia wymogów
określonych w art. 321 § 3 k. wyb., co także stanowi podstawę do pozostawienia
protestu bez dalszego biegu
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1
k.wyb. w zw. z art. 321 § 2 oraz § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
[r.g.]
I NSW 3599/25
5
