I NSW 339/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 czerwca 2025 r.
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu L.B.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik
[K.O.]
Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Pismem nadanym 10 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej
operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. –
Prawo pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 13 czerwca 2025 r. L.B.
(dalej: „skarżąca”) wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Skarżąca nie podała numeru PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 339/25
2
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania,
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik
wyborów.
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu
w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy
z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może być
skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie. Stosownie do treści
art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów
w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia,
opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy
powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego
nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych, a niedopuszczalne jest
przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe
w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126
i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w szczególności
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru
PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 2023 r.,
I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stwierdza,
że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub referendalnymi nie mają
zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c. przewidujące
I NSW 339/25
3
możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego. Tym samym,
w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się do uzupełnienia
braku formalnego pisma.
W niniejszej sprawie skarżąca nie podała numeru PESEL, skutkuje to
koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo obarczone
jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Z tego też względu, na mocy art. 322
§ 1 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Adam Redzik
[K.O.]
[a.ł]
Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski
