I NSW 31/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 czerwca 2025 r.
SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Dobrowolski
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie z protestu M.D.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 3 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Marek Dobrowolski Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko
UZASADNIENIE
M.D. pismem z 21 maja 2025 r. (data nadania listu poleconego) wniósł do
Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „skarga wyborcza dotyczy wyborów
prezydenckich I tura w dniu 18.05.2025 r.”, wnosząc o:
1. umorzenie kosztów wniesienia skargi;
2. stwierdzenie zasadności skargi.
W uzasadnieniu powyższego pisma wskazano, iż: „wybory nie były równe
i sprawiedliwe. Dotyczy to dostępu innych kandydatów do telewizji publicznej ”[…]”.
W telewizji publicznej rozmawiano tylko o dwóch kandydatach Rafał Trzaskowski
i Karolu Nawrockim. Jest to niesprawiedliwe. Do tego w lokalu wyborczym w Z.K. w
I NSW 31/25
2
B., przed lokalem wyborczym, była ulotka kandydata Sławomira Mentzena. Jest to
agitacja wyborcza w ciszę”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997
Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach
określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta RP oraz warunki
ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (tekst. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb., protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego.
Termin określony w art. 321 § 1 k.wyb. jest terminem zawitym, zaczyna on
biec od dnia, w którym wyniki wyborów zostały podane do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą.
Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu
do wniesienia protestu.
Treść przywołanych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że
protest złożony przed podaniem wyniku wyborów na Prezydenta RP do publicznej
wiadomości jest przedwczesny. Wskazuje na to w swoim orzecznictwie Sąd
Najwyższy, który zajmuje stanowisko, że „protest wyborczy wniesiony z
naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem
I NSW 31/25
3
ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie
tego terminu” (postanowienie z 20 września 2011 r., III SW 12/11).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności w niniejszej sprawie,
Sąd Najwyższy wskazuje, że w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r. żaden spośród
13 kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie otrzymał więcej niż
połowy głosów ważnych i – stosownie do art. 127 ust. 4 Konstytucji RP oraz art.
292 § 1 k.wyb. – w dniu 1 czerwca 2025 r. przeprowadzone zostało ponowne
głosowanie. Oznacza to, że M.D. wniósł protest wyborczy przed dniem ogłoszenia
wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do publicznej wiadomości,
a więc z naruszeniem terminu wskazanego w art. 321 § 1 k.wyb. Tym samym
przedmiotowy protest należy uznać za przedwczesny.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1
zd. pierwsze k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu nie oznacza, że M.D. po podaniu
przez Państwową Komisję Wyborczą do publicznej wiadomości wyników wyborów
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie może w terminie wskazanym w art. 321 §
1 k.wyb. wnieść ponownie protestu wyborczego bezpośrednio do Sądu
Najwyższego.
Marek Dobrowolski Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko
[r.g.]
