I NSW 293/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca)
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie z protestu B. G.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 25 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
B. G. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 12 czerwca 2025 r. wniosła
do Sądu Najwyższego protest wyborczy „przeciwko wyborowi R. T. oraz K. N. do II
tury wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej oraz wynik końcowy II tury wyborów,
wyborów zarządzonych na dzień 18.05.2025r. i 01.06.2025r.”. Wskazała w nim m.
in., że miało miejsce „naruszenie przepisów Konstytucji i Kodeksu wyborczego,
przepisów dotyczących realizacji konstytucyjnego prawa do kandydowania na
Prezydenta (art. 127 Konstytucji, art. 11. § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego) oraz
procedury związanej z rejestracją kandydatów na Prezydenta RP, a mianowicie art.
304 i art. 305 Kodeksu wyborczego, poprzez zaniechanie rejestracji zgłoszenia
kandydata na Prezydenta S. G., w stosownej ewidencji, ujawnionej na stronie
I NSW 293/25
2
internetowej Państwowej Komisji Wyborczej, kandydata zgłoszonego w dniu
01.04.2025r., czyli w terminie, a w konsekwencji niepodjęcie żadnej uchwały,
związanej z formalną rejestracją tego kandydata, umożliwiającej mu start
w wyborach, czyli uchwały o wezwaniu do usunięcia ewentualnych braków
formalnych tego zgłoszenia, a potem, po ewentualnym nieusunięciu jakichś
stwierdzonych braków, nie podjęto uchwały odmawiającej rejestracji tego
kandydata, pozbawiając tego kandydata oraz jego Komitet wyborczy prawa do
zaskarżenia takich uchwał do Sądu Najwyższego, czyli pozbawiając konstytucyjnie
gwarantowanego prawa do Sądu - art. 45 pkt 1 Konstytucji. Zanim doszło
do wskazanych naruszeń Państwowa Komisja Wyborcza wykazała się
stronniczością, bo nie wezwała Komitetu wyborczego do uzupełnienia braków
formalnych związanych z jego rejestracją i od razu odmówiła takiej rejestracji.”,
a „Uchwała w tym przedmiocie jest nieprawomocna, bo rozpoznali ją sędziowie
Sądu Najwyższego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która to
Izba/Sąd zgodnie z orzecznictwem SN i TSUE nie jest Sądem, a sędziowie tam
orzekający nie są sędziami, natomiast wydane przez tych sędziów / Sądy
orzeczenia są nieistniejące.” Podniosła również, że „Państwowa Komisja Wyborcza
ewidentnie, celowo i świadomie, zaplanowała sobie i zrealizowała plan
uniemożliwienia kandydatowi na Prezydenta S. G. udziału w tych wyborach”.
W proteście zawarte zostały jeszcze m. in. obszerne uwagi na temat
wykształcenia S. G. oraz jego działalności jako komentatora życia politycznego w
sieci.
Protest wskazywał także na inne nieprawidłowości dotyczące: 1)
nielegalnego finasowania kampanii wyborczej na rzecz R. T. na Facebooku
o wartości około 400.000,OOzł., kiedy to wychwalano tego kandydata, a
krytykowano K. N. i S. M.; 2) nielegalnego finasowania kampanii wyborczej na
rzecz R. T. w TV […] o wartości wielu milionów zł, kiedy to wychwalano tego
kandydata, a krytykowano K. N. i S. M., 3) złamania ciszę wyborczą przez
wiceministra sprawiedliwości, który agitował na rzecz R. T., a post z tym związany
przeczytało w ciszy wyborczej ponad 2 miliony osób, 4) zamieniania wyników
głosowania w co najmniej kilkunastu już ujawnionych lokalach wyborczych, 5)
stosowania w lokalach wyborczych nielegalnej apki weryfikującej prawo do oddania
I NSW 293/25
3
głosu, 6) nielegalnego wpływania przez obce państwo na wynik wyborów, co odnosi
się do K. N.
W piśmie z 17 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny zajął stanowisko
względem protestu, uznając, że należy go pozostawić bez dalszego biegu.
W piśmie z 16 czerwca 2025 r. stanowisko zajęła również Państwowa
Komisja Wyborcza. Według jej opinii protest nie spełnia wymogów formalnych
przewidzianych dla protestu wyborczego i w związku z 322 § 2 k.wyb. powinien
zostać bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z
powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów
kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników
wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
Według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że niniejszy protest
nie został oparty na przesłankach, o których mowa w art. 82 § 1 ustawy - Kodeks
wyborczy Dotyczy on bowiem w głównej mierze odmowy przyjęcia zawiadomienia
o utworzeniu komitetu wyborczego.
I NSW 293/25
4
W pozostałym zakresie twierdzenia wnoszącej protest ujęte są w sposób
zbyt ogólny i abstrakcyjny.
Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego
biegu. Przesądza o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie
rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków
określonych w art. 321 k.wyb.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw.
z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
[D.Z.]
[a.ł]
