I NSW 2640/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 czerwca 2025 r.
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu wyborczego J.S. i A.S.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 23 czerwca 2025 r.
postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Pismem nadanym 9 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej
operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. –
Prawo pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 16 czerwca 2025 r. J.S. i
A.S. (dalej: „skarżące”) wniosły protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Skarżące nie podały numerów PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
I NSW 2640/25
2
Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu
w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy
z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest
może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest
w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie
postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony
przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych,
a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe
w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126
i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w szczególności
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru
PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 2023 r.,
I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stwierdza,
że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub referendalnymi
nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c.
przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego.
Tym samym, w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się
I NSW 2640/25
3
do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W niniejszej sprawie skarżące nie podały numeru PESEL,
skutkuje to koniecznością przyjęcia, że skierowane do Sądu Najwyższego pismo
obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Z tego też względu, na mocy
art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Adam Redzik
[K.O.]
[a.ł]
Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski