I NSW 206/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie protestu wyborczego M. S.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r.,
postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 2 czerwca 2025 r. (data prezentaty z Biura Podawczego
Sądu Najwyższego – 12 czerwca 2025 r.), zatytułowanym jako: „skarga wyborcza”
M. S. (dalej: „Skarżący”) wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej.
Uzasadniając powyższe pismo Skarżący zarzucił niedopuszczenie
po raz drugi przez Państwową Komisję Wyborczą rejestracji Skarżącego
jako kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
I NSW 206/25
2
do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta
Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks wyborczy (k.wyb.).
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego. Jak stanowi § 3 wnoszący protest powinien sformułować
w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera
swoje zarzuty.
Zgodnie z dyspozycją art. 323 § 1 k. wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest
w postępowaniu nieprocesowym. Konsekwencją tego, jest m.in. to,
że zastosowanie znajduje tu m.in. art. 511 § 1 k.p.c. Stosownie do niego
wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie.
Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien
czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały
w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać:
(a) oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; (b) imiona i nazwiska
lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; (c) oznaczenie
rodzaju pisma; (d) osnowę wniosku lub oświadczenia; (e) w przypadku gdy jest to
konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów,
na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz (d) wskazanie
dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela
ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (art. 126 § 1 k.p.c.).
Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie
powinno zawierać m.in. (f) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby
i adresy stron, (g) oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy
przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz (h) numer Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji
I NSW 206/25
3
podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (art. 126 § 2 k.p.c.). Niespełnienie przez
podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu
bez dalszego biegu.
Skarżący nie podał swojego numeru PESEL. Stanowi to nieusuwalny
brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu
bez dalszego biegu.
Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – „[w] postępowaniach zainicjowanych
protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa
w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022,
poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko
ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r.
o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.),
nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.
Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie wzywa
wnoszącego protest do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec
[J.M.]
[r.g.]
