I NSW 200/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego M. R.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 18
czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
UZASADNIENIE
M. R. (dalej także: Wnosząca protest) 6 czerwca 2025 r. (data stempla
pocztowego) wniosła protest dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej
(dalej także: Prezydenta RP). Wnosząca protest wniosła o powtórzenie wyborów
prezydenckich 2025 r. Powyższy wniosek Wnosząca protest oparła na zarzucie
łamania „praw obywatelskich gwarantowanych w konstytucji: - ustalenie
konieczności zebrania 100 tys. wpisów poparcia po rejestracji kandydata, - nękania
mnie i blokowanie działania sprzętów (komputer, drukarka, pralka, komórki)”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 200/25
2
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1
pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów
w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z dyspozycją art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia
bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną
lub niespełniający warunków formalnych.
Protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien
odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c.
Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał: 1. oznaczenie podmiotu
wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL; 2. oznaczenie,
w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego
w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest –
jeżeli protest wnosi wyborca; 3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem
jego adresu – jeżeli został ustanowiony; 4. wniosek o stwierdzenie nieważności
wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora;
5. zarzuty; przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty;
7. uzasadnienie zarzutów; 8. własnoręczny podpis skarżącego
lub jego pełnomocnika. Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca
za granicą lub na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać
I NSW 200/25
3
oznaczenie pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano
moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach
zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu
zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa
w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn.
Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz
art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących
protestów wyborczych nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia
braku formalnego pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 czerwca
2025 r. I NSW 36/25).
W niniejszej sprawie Wnosząca protest w treści pisma nie wskazała
numeru PESEL, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu
Najwyższego pismo procesowe obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Niezależnie podkreślić należy, że wymagania formalne protestu określono
w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu o charakterze procesowym,
z materialnoprawnymi podstawami protestu wyborczego nie pozostawia
wątpliwości, że w proteście wyborczym można podnieść tylko takie zarzuty,
które przewiduje Kodeks wyborczy. Niniejszy protest wykracza natomiast poza
zakres materialnoprawnych podstaw protestu wyborczego określonych w art. 82 § 1
pkt 1 i 2 k.wyb., nie podniesiono w nim bowiem ani zarzutów dotyczących
dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI
Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników
głosowania lub wyników wyborów, ani nie podniesiono w nim zarzutu naruszenia
I NSW 200/25
4
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W związku z tym
również z tej przyczyny protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
[r.g.]
