I NSW 190/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 czerwca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie z protestu M.C.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 24 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
M.C. (dalej także: „wnoszący protest”) pismem z 10 czerwca 2025 r. (data
nadania) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący wyborów
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnoszący protest zarzucił naruszenie
przepisów kodeksu wyborczego dotyczących zasad przeprowadzania głosowania i
ustalania wyników wyborów.
W uzasadnieniu wnoszący protest wskazał, że w trakcie głosowania
wielu członków obwodowych komisji wyborczych korzystało z nielegalnej
i nieautoryzowanej przez PKW aplikacji mobilnej („aplikacji M.”). Ponadto wnoszący
protest wskazywał na fałszowanie protokołów do głosowania, wzroście liczby
głosów nieważnych, wzroście liczby głosów w wybranych miastach.
I NSW 190/25
2
Wnoszący protest wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów
Prezydenta RP z dnia 25 maja 2025 r. ewentualnie o ponowne przeliczenie głosów
we wszystkich obwodowych komisjach wyborczych w kraju, przeprowadzenie
czynności dowodowych polegających m.in. na zabezpieczeniu nagrań z przebiegu
prac komisji, analizie cyfrowych zapisów aplikacji używanej bez zgody PKW
oraz przesłuchaniu świadków – członków komisji, mężów zaufania i wyborców,
którym odmówiono prawa do głosowania.
Prokurator Generalny w piśmie z dnia 17 czerwca 2025 r. oraz Państwowa
Komisja Wyborcza w piśmie z dnia 17 czerwca 2025 r. wnieśli o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest
z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego
wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb.,
stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu,
co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z:
I NSW 190/25
3
11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r.
I NSW 2286/20).
Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa
w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się
do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie
na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ,
na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach,
bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać
zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07;
16 lipca 2014 r., III SW 35/14).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest,
sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które
mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentował swoje twierdzenia w sposób
zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnoszący protest ograniczył się bowiem
do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów,
które dotyczą przebiegu głosowania w Polsce. Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa,
że wnoszący protest nie przedstawił ani nie wskazał – mimo ustawowego wymogu
– żadnych dowodów.
Wnoszący protest nie wykazał, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu
wyborczego, nie wykazał, iż ewentualne naruszenie przepisu dotyczyło oddanego
przez niego głosu, jak również nie określił, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów.
Odwołał się jedynie do pojawiających się w mediach doniesień, powołując się na
medialne informacje o przypadkach nieprawidłowości przy sporządzaniu protokołów
głosowania oraz odmowy dopuszczenia wyborców do głosowania, bez wskazania,
w których konkretnie obwodowych komisjach wyborczych doszło do takich
nieprawidłowości, ani jakich konkretnie wyborców dotyczyły przypadki odmowy
dopuszczenia do udziału w głosowaniu. Wnoszący protest powołał się na relacje
członków komisji, w tym przewodniczących, ale tylko w jednym przypadku wskazał,
jakiej komisji miało to dotyczy, nie precyzując jednak, do jakich konkretnie
uchybień w tej komisji miało dojść, w tym na czym miała polegać zarzucona
przez niego nieprawidłowość sporządzenia protokołu. Wnoszący protest
I NSW 190/25
4
nie wskazał, ani nie uprawdopodobnił, że on sam lub inni wyborcy w czasie
głosowania w lokalu wyborczym nie otrzymali karty do glosowania z powodu
sprawdzania zaświadczeń przez członków komisji wyborczej za pomocą
nieautoryzowanych - według protestującego - narządzi kontroli wyborców. Protest
został sformułowany jedynie w oparciu o informacje funkcjonujące w przestrzeni
publicznej, ale bez wskazania konkretnych przypadków nieprawidłowości,
jak również bez przedstawienia lub wskazania dowodów na potwierdzenie
tych naruszeń.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
[r.g.]
