I NSW 187/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 czerwca 2025 r.
SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie protestu wyborczego B.Z.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych 18 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Aleksander Stępkowski Adam Redzik Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
I.
I.1. B. Z. (dalej także: Wnosząca protest), 11 czerwca 2025 r. wniosła protest
dotyczący wyborów Prezydenta RP, w którym sformułowała szereg zarzutów
dotyczących naruszenia art. 109 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (dalej także: k.wyb.) w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 25 ust. 3
Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 52 § 1 k.wyb. w zw. z art. 49
ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 lit. c RODO.
Wnosząca protest wniosła o:
1. unieważnienie wyników wyborów Prezydenta RP z 1 czerwca 2025 r.,
I NSW 187/25
2
2. zabezpieczenie wszystkich materiałów cyfrowych oraz przeprowadzenie
pełnego postępowania dowodowego,
3. przesłuchanie członków komisji wyborczych oraz przeprowadzenie analizy
działania aplikacji testnr.org, używanej do weryfikacji wyborców
bez podstawy ustawowej,
4. dopuszczenie biegłych z zakresu technologii, propagandy cyfrowej,
cyberbezpieczeństwa i prawa wyborczego.
II.2. W uzasadnieniu Wnosząca protest odniosła się do zaobserwowanych
nieprawidłowości w trakcie kampanii wyborczej oraz w trakcie głosowania.
Nieprawidłowości te dotyczyły: masowej aktywności botów, kont automatycznych i
treści generowanych przez sztuczną inteligencję (Al) na platformach […];
finansowania w siocial mediach kampanii reklamowych zniechęcających do
głosowania na Rafała Trzaskowskiego; wywieszania banerów z wizerunkiem Rafała
Traszkowskiego zawierających fałszywe i manipulacyjne slogany; prowadzenia
agitacji wyborczej przeciwko Rafałowi Trzaskowskiemu na terenie kościołów i
parafii. Wnosząca protest zauważyła nadto, że w sieci Internet rozpowszechniono
nieprawdziwe informacje dotyczące udzielenia poparcia Karolowi Nawrockiemu
przez niektórych z kandydatów na urząd Prezydenta, którzy nie dostali się do II tury
wyborów. Dodatkowo odniosła się do kwestii używania przez członków
obwodowych komisji wyborczej nielegalnej aplikacji do sprawdzania zaświadczeń
wyborców.
II.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II.1. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta
Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały zawarte w
przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz w odniesieniu w odniesieniu do wyborów
Prezydenta RP w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.
I NSW 187/25
3
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 §
1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z
powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale
XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. zgodnie z którym
protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do
Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników
wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą
(dalej także: PKW), przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce
pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego (§ 1). Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
II.2. Protest powinien nadto spełniać warunki pisma procesowego określone w art.
126 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm., dalej także: k.p.c.). Protest wyborczy, jako
pierwsze pismo w sprawie, powinien zatem zawierać m.in. numer Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji
podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do
jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku (art. 126 § 2 pkt 2
k.p.c.).
Mając na względzie, że zgodnie z art. 18a k.wyb. w Centralnym Rejestrze
Wyborców gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL należy
uznać, że w odniesieniu do wyborcy wnoszącego protest, wymogiem formalnym
jest podanie numeru PESEL. Ma to na celu przeciwdziałanie nadużyciom przy
I NSW 187/25
4
wnoszeniu protestów wyborczych i weryfikację tożsamości wnoszącego protest w
sposób niewątpliwy.
Z uchwały Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. wydanej w sprawie
o sygn. I NZP 8/23, mającej moc zasady prawnej, wynika, że w postępowaniu
z protestów nie wzywa się do usunięcia braków formalnych, a przepisy art. 130
§ 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c. nie mają zastosowania.
II.3. Wnosząca protest nie dopełniła warunków formalnych wynikających z
brzmienia art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c., tj. nie wskazała swojego numeru PESEL.
Wniesiony przez nią protest jest zatem obarczony nieusuwalnym brakiem
formalnym, co musiało skutkować pozostawieniem protestu bez dalszego biegu
(art. 322 § 1 k.wyb).
II.4. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Wnosząca protest nie
przedstawiła, ani nie przywołała żadnych dowodów na potwierdzenie stawianych
przez nią zarzutów. Zarzuty te mają charakter abstrakcyjny i odnoszą się do
potencjalnych naruszeń prawa wyborczego w skali całego kraju, które nie mają
żadnego związku z osobą wnoszącą protest. Tymczasem w orzecznictwie Sądu
Najwyższego ugruntowane jest pogląd zgodnie z którym protest wyborczy – jako
środek procesowy o indywidualno-konkretnym charakterze – nie może stawiać
ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego (np.
postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19).
II.5. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji.
SSN Aleksander Stępkowski SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski
Aleksander Stępkowski Adam Redzik Paweł Wojciechowski
I NSW 187/25
5
[r.g.]
