I NSW 162/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2025 r.
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu P.P.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
UZASADNIENIE
Pismem z 9 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) P.P. złożył do Sądu
Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej. Zarzucił:
1. Nielegalne działania obwodowych komisji wyborczych, jakie miały miejsce
na terenie kraju, polegające na niezatrzymywaniu zaświadczeń o prawie do
głosowania od osób, które głosowały na podstawie takiego zaświadczenia.
I NSW 162/25
2
2. Błędne protokołowanie wyników przez członków obwodowych komisji
wyborczych poprzez przypisywanie w protokołach wyniku jednego
kandydata kontrkandydatowi.
3. Możliwość dopuszczenia się manipulacji w czynnościach wyborczych, które
stanowią zarzuty I-II i IV, przez partię polityczną kandydata, który wygrał
wybory.
4. Żądanie oddania karty do głosowania przez członka obwodowej
komisji wyborczej.
Pismem z 16 czerwca 2025 r. Państwowa Komisja Wyborcza zajęła
stanowisko w sprawie wskazując, że wniesiony protest należy pozostawić
bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321 k.wyb.
W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu,
osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub
wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać
warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu postępowania
cywilnego. Protest wyborczy, tak jak każde pismo procesowe, powinien zatem
zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, imię i nazwisko lub nazwę
uczestników i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, dowody na poparcie
przytoczonych okoliczności, podpis uczestnika lub pełnomocnika, wymienienie
załączników, oznaczenie miejsca zamieszkania uczestników oraz oznaczenie
miejsca zamieszkania lub siedziby pełnomocnika. Ponadto, gdy pismo procesowe
I NSW 162/25
3
jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. numer Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji
podatkowej (NIP) wnoszącego pismo.
W niniejszej sprawie wnoszący protest nie przedstawił żadnych dowodów na
potwierdzenie wskazanych przez siebie okoliczności. Podniesione zarzuty zostały
sformułowane w sposób abstrakcyjny i ogólnikowy.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się natomiast,
że opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być
zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do
hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie
protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27
listopada 2019 r., I NSW 206/19). Co więcej, osoba wnosząca protest nie może
skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, odnoszących się do
ogólnie pojętych wydarzeń w kraju lub za granicą, o których protestujący jedynie
słyszał. Przyjęty zarówno w Kodeksie wyborczym model protestów wyborczych
polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej
kontroli ważności wyborów. Brak natomiast podstaw prawnych do prowadzenia w
tym zakresie kontroli abstrakcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21
listopada 2019 r., I NSW 235/19).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
M.L.
[r.g.]
