I NSW 1146/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Aleksander Stępkowski
SSN Adam Redzik
w sprawie z protestu wyborczego A.N.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 24
czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
i
UZASADNIENIE
A. N. (dalej także: Wnoszący protest), 10 czerwca 2025 r. (data stempla
pocztowego) wniósł protest dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej (dalej
także: Prezydenta RP). W uzasadnieniu Wnoszący protest wskazał, że nie został
dopisany do spisu wyborców, a tym samym został „całkowicie pozbawiony prawa
głosu”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
I NSW 1146/25
2
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego.
Zgodnie z dyspozycją art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną
lub niespełniający warunków formalnych.
Protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien
odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne
jest zatem, aby protest wyborczy zawierał: 1. oznaczenie podmiotu wnoszącego
protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL; 2. oznaczenie, w którym z
obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie
wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest – jeżeli protest
wnosi wyborca; 3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu –
jeżeli został ustanowiony; 4. wniosek o stwierdzenie nieważności
wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora; 5.
zarzuty; przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty; 7.
uzasadnienie zarzutów; 8. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub na
polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie
pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano
moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach
zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym
protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14
I NSW 1146/25
3
marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze
zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z
dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023,
poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się
zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2025 r. I NSW 36/25).
Wnoszący protest nie podpisał protestu wyborczego, co stanowi nieusuwalny
brak formalny, ze względu na który protest wyborczy należało pozostawić bez
dalszego biegu.
Ponadto, w niniejszej sprawie Wnoszący protest wskazał budzący
wątpliwości nr PESEL (k. 6 akt I NSW 1146/25), który po zweryfikowaniu przez Sąd
Najwyższy w bazie PESEL – SAD okazał się nieistniejącym. W związku z tym, że
Wnoszący protest nie wskazał prawidłowego numeru PESEL należało uznać, że
wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo procesowe obarczone jest
nieusuwalnym brakiem formalnym i z tej przyczyny należało pozostawić protest
bez dalszego biegu.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji postanowienia.
[r.g.]