I NSW 10719/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 grudnia 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z protestu J. R. – J.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 3 grudnia 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk
UZASADNIENIE
J. R. – J. (dalej: „wnosząca protest”) dnia 16 czerwca 2025 r. (data stempla
pocztowego listu poleconego) nadała w placówce Poczty Polskiej
list polecony ekonomiczny o numerze: [.]. Wskazana przesyłka została doręczona
do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r. (data stempla prezentaty Sądu
Najwyższego) i zawierała protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP
przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.
W proteście wskazano jako podstawy prawne: 1) art. 82, 83 i 321 ustawy
z dnia 5 stycznia 2011 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”); 2) art. 129 Konstytucji RP
(ważność wyborów Prezydenta RP); 3. art. 96 k.wyb. (zasady przeprowadzania
I NSW 10719/25
2
wyborów); 4) art. 75 k.wyb. (protokoły komisji wyborczych); 5) art. 2 Konstytucji RP
(zasada demokratycznego państwa prawnego). Wnosząca protest zarzuciła:
1. Anomalie wynikające bezpośrednio z analizy protokołów i danych
Państwowej Komisji Wyborczej, w tym: 1) „nieprawidłowości w głosach nieważnych
w województwie; 2) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych, w tym
koncentracja głosów nieważnych w gminach i OKW”; 3) „systematyczne
nieprawidłowości w głosach nieważnych w obwodowych komisjach wyborczych,
gdzie przewodniczącymi byli przedstawiciele konkretnych komitetów wyborczych”;
4) „10 komisji z nienaturalnym, głębokim spadkiem poparcia”.
2. Anomalie wynikające z analiz statystycznych, w tym: 1) „anomalie
w protokołach w 1 000 obwodowych komisji wyborczych”; 2) „naruszenie prawa
Benforda – dowód manipulacji danych”; 3) „mapowanie frekwencji i komisji
oraz poparcia dla kandydatów na wykresach”.
Podnosząc powyższe zarzuty, wnosząca protest wniosła o dopuszczenie
i przeprowadzanie dowodu z: 1) „ponownego przeliczenia głosów”;
2) „powołania biegłych/grafologów do ekspertyz głosów nieważnych rodzaju ”;
3) „powołania biegłego eksperta do analizy statystycznej” oraz o stwierdzenie
nieważności wyników.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art 129 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy
przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności
wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Natomiast zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
I NSW 10719/25
3
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej: PKW). Nadanie w tym terminie
protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu
ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne
z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 324 § 2 k.wyb uchwałę
o ważności wyboru Prezydenta RP Sąd Najwyższy podejmuje w ciągu 30 dni
od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową
Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 1 lipca 2025 r., I NSW 9779/25,
stwierdził ważność wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 1 czerwca 2025 r. Uchwała ta zakończyła
zatem, zgodnie z Konstytucją RP i kodeksem wyborczym, procedurę rozstrzygania
o ważności wyboru Prezydenta RP.
Zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą po podjęciu takiej uchwały,
wydanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji RP
oraz art. 324 § 1 k.wyb., rozpatrywanie protestu wyborczego byłoby sprzeczne
z funkcją postępowania w przedmiocie ważności wyborów (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 31 sierpnia 2020 r., I NSW 5917/20; z 5 listopada 2015 r.,
III SO 2/15 oraz z 23 października 2000 r., III SW 65/00; 9 stycznia 2012 r.,
III SO 11/11 oraz 29 czerwca 2016 r., III SO 8/15). Przedmiotowy protest pomimo,
że był nadany w terminie, został dostarczony do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca
2025 r., a więc już po podjęciu uchwały w sprawie ważności wyborów i po upływie
terminu wskazanego w art. 324 § 2 k.wyb. Tym samym Sąd Najwyższy nie mógł się
z nim zapoznać w trakcie przewidzianej prawem procedury i musiał pozostawić go
bez rozpoznania.
Na marginesie można jednak wskazać, że wnosząca protest,
formułując treść jego zarzutów, skorzystała z jednego z wielu dostępnych
w przestrzeni publicznej tzw. wzorów protestów, kopiując go w całości. Istnienie
tego wzoru spowodowało, że oprócz przedmiotowego protestu
do Sądu Najwyższego wpłynęło jeszcze ponad 4000 innych pism o identycznej
treści. Z uwagi na tożsamość zarzutów w skierowanych do Sądu Najwyższego
I NSW 10719/25
4
protestach, postanowiono 3 960 z nich rozpoznać łącznie postanowieniem Sądu
Najwyższego z 27 czerwca 2025 r. pod sygnaturą akt I NSW 1371/25,
uprzednio dołączając je do tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.
orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Marek Dobrowolski
[a.ł]
Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk
sh
