I NSW 10692/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 lipca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu wyborczego
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 24 lipca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Z.G.
Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
UZASADNIENIE
Dnia 3 lipca 2025 r. (data prezentaty) do Sądu Najwyższego wpłynął protest
przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
zawierający nieczytelny podpis, numer PESEL oraz adres zamieszkania osoby
składającej protest w Australii. Z pisma Konsula Generalnego w S. z dnia
17 czerwca 2025 r. wynika, że protest ten wpłynął do Konsulatu Generalnego RP
w S. drogą pocztową w dniu 17 czerwca 2025 r. Do protestu tego nie zostało
załączone zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju
lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju.
I NSW 10692/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego (§ 1). W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą
lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione,
jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi
lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu
zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju
lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia
protestu bez biegu (§ 2).
Ponadto, zgodnie z art. 323 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje protest
w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie
postanowienia w sprawie protestu. Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu
zainicjowanym protestem wyborczym zastosowanie znajduje m.in. art. 511
§ 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić
zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś,
że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te
określone zostały w art. 126 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe
powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona
i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku
gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia –
wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia,
oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony
I NSW 10692/25
3
albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników.
Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych,
skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
W niniejszej sprawie osoba wnosząca protest wskazała swój adres
zamieszkania za granicą (w Australii), lecz stosownie do dyspozycji art. 321
§ 2 k.wyb., nie dołączyła do protestu zawiadomienia o ustanowieniu swojego
pełnomocnika zamieszkałego w kraju (w Polsce) lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w kraju.
Co więcej, wyniki wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
zarządzonych na 18 maja 2025 r., zostały podane do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą w dniu 2 czerwca 2025 r., a termin
do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej upłynął
16 czerwca 2025 r. Niniejszy protest został złożony właściwemu terytorialnie
konsulowi, ale ten otrzymał go dopiero w dniu 17 czerwca 2025 r., a więc
po upływie terminu do wniesienia protestu wyborczego.
Ponadto, osoba wnosząca protest nie podała w przesłanym piśmie swojego
imienia, ograniczając się jedynie do jego pierwszej litery. Załączony podpis
jest przy tym nieczytelny, co oznacza, że nie podano w nim nazwiska autora pisma.
W konsekwencji należało uznać, że niniejsze pismo jest dotknięte
nieusuwalnymi brakami formalnymi, które wiążą się z koniecznością pozostawienia
protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).
Z tego względu Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
w zw. z art. 321 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.
Z.G.
[a.ł]
