I NSW 10687/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 lipca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca)
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu H. K.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 24 lipca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
W dniu 3 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął sporządzony przez H.
K. (dalej: „wnoszącą protest”) protest wyborczy przeciwko ważności wyborów
Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.
Wnosząca protest jako adres zamieszkania podała adres w Kanadzie.
Do protestu nie dołączyła zawiadomienia o ustanowieniu swojego pełnomocnika
zamieszkałego w kraju względnie pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego
w kraju.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
I NSW 10687/25
2
do
Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta
Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego.
Z kolei według art. 321 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy przebywającego
za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1
uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu
terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć
do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego
w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem
pozostawienia protestu bez biegu.
Państwowa Komisja Wyborcza wyniki wyborów podała do publicznej
wiadomości w dniu 2 czerwca 2025 r., w związku z czym ostateczny termin
do wniesienia protestu wyborczego upłynął w dniu 16 czerwca 2025 r.
W konsekwencji protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP przesłany
do Sądu Najwyższego lub złożony konsulowi po tej dacie nie spełnia warunków
ustawowych i musi zostać uznany za złożony po terminie.
Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy
zauważa, że wnosząca protest nadała list zawierający protest na adres Sądu
Najwyższego, ale uczyniła to w Kanadzie (oznaczenie znaczka pocztowego), przy
wykorzystaniu poczty kanadyjskiej. Tym samym zrezygnowała z dopuszczalnego
trybu jego wniesienia dla osób przebywających za granicą i spowodowała,
że w świetle wskazanych przepisów zaistniała konieczność uznania, iż
przedmiotowy protest wyborczy został wniesiony z dniem jego wpłynięcia do Sądu
I NSW 10687/25
3
Najwyższego, a więc 3 lipca 2025 r. Tak wniesiony protest nie spełnia warunków
określonych w art. 321 k.wyb. jako protest wniesiony po wymaganym terminie
i wobec obowiązywania art. 322 § 1 k.wyb. musi zostać pozostawiony bez dalszego
biegu.
Na marginesie Sąd Najwyższy wskazuje, że uchwałą z 1 lipca 2025 r.,
I NSW 9779/25, stwierdził ważność wyboru K. N. na
Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 1 czerwca 2025 r. Uchwała ta, wydana na
podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 324 § 1 k.wyb., zakończyła
procedurę rozstrzygania o ważności wyboru Prezydenta RP.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.
w zw. z art. 321 § 1 i 2 k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Paweł Wojciechowski
[D.Z.]
[a.ł]
