I NSW 10500/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 czerwca 2025 r.
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu M.S.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 24 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) M.S. złożyła do
Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzuciła że:
1. Były anomalie w głosach nieważnych;
2. Naruszono prawa Benforda;
3. Były jednostronne anomalie statystyczne;
4. Były potwierdzone błędy w protokołach komisji wyborczych.
I NSW 10500/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321 k.wyb.
W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu,
osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić
lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto
spełniać warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu
postępowania cywilnego.
Stosownie do treści art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów
może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa
przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego,
mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub
wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania,
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ
na wynik wyborów.
Wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie
wskazanych przez siebie okoliczności. Podniesione zarzuty zostały sformułowane
w sposób abstrakcyjny i ogólnikowy. Wnosząca protest opisała okoliczności
wynikające ze statystyki, nie wykazując, że faktycznie doszło do naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego czy przepisów karnych. Nie wskazała,
iż ewentualne naruszenie przepisów dotyczyło oddanego przez nią głosu,
jak również nie określiła, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się natomiast,
że opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być
zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się
I NSW 10500/25
3
do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się
w przedmiocie protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu
Najwyższego z 27 listopada 2019 r., I NSW 206/19). Co więcej, osoba wnosząca
protest nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym,
odnoszących się do ogólnie pojętych wydarzeń w kraju lub za granicą, o których
protestujący jedynie słyszał. Przyjęty zarówno w Kodeksie wyborczym model
protestów wyborczych polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy
indywidualno-konkretnej kontroli ważności wyborów. Brak natomiast podstaw
prawnych do prowadzenia w tym zakresie kontroli abstrakcyjnej
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., I NSW 235/19).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
M.L.]
[r.g.]
