I NSW 10493/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego A. J.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
28 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik
Paweł Wojciechowski
Aleksander Stępkowski
UZASADNIENIE
A. J. (dalej także: Wnosząca protest), 16 czerwca 2025 r. (data stempla
pocztowego) wniosła „PROTEST WYBORCZY Przeciwko ważności wyborów
Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.” Wnosząca protest
zwróciła się o ponowne przeliczenie głosów wyborczych II tury we wszystkich
komisjach wyborczych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborczy przysługuje prawo
zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta
I NSW 10493/25
2
Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały zawarte w
przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz w odniesieniu w odniesieniu do wyborów
Prezydenta RP w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1
pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów
w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2. naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321
§ 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić
lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu
o charakterze procesowym, z materialnoprawnymi podstawami protestu
wyborczego nie pozostawia wątpliwości, że w proteście wyborczym można
podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że
przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące
innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną
protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r. I
NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW
839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu
Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW
86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W
przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się
ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o
nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników
wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach,
hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów,
które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu
I NSW 10493/25
3
mieszczący się w granicach bezprawności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z: z 7 lutego 1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r.
III SW 35/14)
Sąd Najwyższy zauważa, że konstrukcyjnym elementem protestu
wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych
przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują
naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu osoby
wnoszącej protest.
Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że
protest został sformułowany jedynie w oparciu o informacje funkcjonujące w
przestrzeni publicznej, bez przedstawienia bądź wskazania dowodów
na potwierdzenie podnoszonych naruszeń. Wnosząca protest powołała się jedynie
na bliżej nieokreślone publicznie dostępne informacje odnoszące się
do nieprawidłowości dotyczących liczenia głosów oraz ustalenia wyników głosowań.
Wnosząca protest nie wskazała na konkretne naruszenie przepisów Kodeksu
wyborczego, jak również nie wykazała, aby ewentualne naruszenie przepisu
dotyczyło oddanego przez nią głosu, co miało mieć wpływ na wynik wyborów.
Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji ani do
inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania
za Wnoszącą protest zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których
Wnosząca protest opiera swoje zarzuty.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw.
z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski
[r.g.]
Aleksander Stępkowski
