I NSW 10485/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
SSN Elżbieta Karska
w sprawie z protestu L. F.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 27 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Tomasz Demendecki
Tomasz Przesławski
Elżbieta Karska
MR
UZASADNIENIE
L. F. (dalej: „wnoszący protest”) 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniósł
protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych 1 czerwca
2025 r.
Państwowa Komisja Wyborcza pismem z 25 czerwca 2025 r. wyraziła opinię,
że protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
I NSW 10485/25
2
Prokurator Generalny pismem z 26 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go
do Sądu Najwyższego.
Stosownie do brzmienia art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Podkreślić także należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo
procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art.
126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał:
1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru
PESEL;
2. wniosek o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej;
3. zarzuty;
4. przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty;
5. uzasadnienie zarzutów;
6. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą
lub na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie
pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano
moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach
zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu
I NSW 10485/25
3
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym
protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia
14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851,
ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.
Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych
nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma.
Zgodnie z treścią art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów może być
wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
W proteście nie wyartykułowano żadnego zarzutu odpowiadającego treści
art. 82 § 1 k.wyb. Ponadto zauważyć należy, że w treści protestu pod danymi
identyfikacyjnymi wnoszącego protest wskazano: „kandydat na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej”. Dlatego też słusznie zwrócił uwagę Prokurator
Generalny, że z protestu nie wynika, że wnoszący protest jest osobą uprawnioną
do jego wniesienia w świetle art. 82 § 4 k.wyb.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski Elżbieta Karska
MR
[a.ł]
