I NSW 10478/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu K.S.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. K.S. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła
protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej
przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.
Wnosząca protest zarzuciła, że nie otrzymała jakiejkolwiek odpowiedzi na jej
zgłoszenie do pracy w komisji wyborczej. W tym celu wielokrotnie podejmowała
próby uzyskania informacji w Urzędzie Dzielnicy B. Wnosząca protest wskazała, że
pomimo iż jest rezydentką w Szwajcarii, chciała wziąć udział
w pracach obwodowej komisji wyborczej.
I NSW 10478/25
2
Pismem z 24 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst
jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego (§ 1). W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na
polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli
protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub
kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie
o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do
doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu
(§ 2).
W niniejszej sprawie wnosząca protest przebywała za granicą (w Szwajcarii),
lecz nie ustanowiła pełnomocnika zamieszkałego w kraju, ani pełnomocnika do
doręczeń zamieszkałego w kraju. Wprawdzie wnosząca protest nadała przesyłkę
w szwajcarskiej placówce pocztowej 16 czerwca 2025 r., jednakże nadanie protestu
wyborczego w innej niż polska placówce operatora pocztowego nie może zostać
uznane za równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w ustawowym
terminie (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lipca 2019 r., I NSW
65/19; z 5 grudnia 2023 r., I NSW 822/23; z 10 lipca 2024 r., I NSW 35/24).
Wnosząca protest nie skorzystała z możliwości złożenia protestu właściwemu
terytorialnie konsulowi ani też nie nadała pisma w polskiej placówce pocztowej
operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, a w rezultacie
I NSW 10478/25
3
protest należało potraktować jako złożony w dniu wpływu do Sądu Najwyższego.
Protest wyborczy wpłynął do Sądu Najwyższego 20 czerwca 2025 r., czyli po
upływie ustawowego terminu na składanie protestów wyborczych.
Ponadto, zgodnie z art. 323 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje protest
w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie
postanowienia w sprawie protestu. Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu
zainicjowanym protestem wyborczym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1
k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić
zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś,
że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te
określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe
powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona
i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy
jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie
faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie
dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela
ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1).
Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać
m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie
miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych
i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu
Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP)
wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów
formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. Wnosząca
protest nie wskazała swojego numeru PESEL. Jej pismo było zatem dotknięte
nieusuwalnymi brakami formalnymi, które wiążą się z koniecznością pozostawienia
protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).
Co więcej, w niniejszej sprawie wnosząca protest nie sformułowała zarzutów,
z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
I NSW 10478/25
4
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów
(art. 82 § 1 k.wyb.). Protest dotyczył wyłącznie braku reakcji na jej zgłoszenie do
pracy w obwodowej komisji wyborczej.
Z tego względu Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321
k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.
ZG
[a.ł]
