I NSW 10477/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu M.G, J.D., M.J., J.J., J.J.1 i J.J.2
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik
M.L.
Maria Szczepaniec
Paweł Księżak
UZASADNIENIE
Pismem z 15 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) M.G, J.D., M.J., J.J.,
J.J.1 i J.J.2 złożyli do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie wyniku ponownego
głosowania. Zarzucili:
1. naruszenie przepisów kodeksu wyborczego dotyczących głosowania
polegających na nieprawidłowym przeliczeniu głosów bądź błędnym przypisaniu
ilości głosów przez komisje do właściwych kandydatów, które liczne to przypadki
I NSW 10477/25
2
zostały ujawnione w przestrzeni publicznej (co jest Sądowi Najwyższemu z urzędu
wiadome), w obliczu czego prawdopodobne jest, że podobne procedery miały
miejsce w innych obwodach do głosowania, zarówno w kraju, jak i poza jego
granicami, zaś gdyby głosy zostały policzone w sposób prawidłowy, wynik wyborów
mógłby być odmienny;
2. możliwość popełnienia - w związku z powołanymi wyżej rażącymi
uchybieniami - przestępstw wyborczych, albowiem nie wykluczone jest, że podczas
ustalania wyników głosowania w poszczególnych obwodowych komisjach
wyborczych do naruszeń doszło w wyniku działań celowych;
3. że możliwość ustalenia w sposób pewny wyniku wyborów, również przy
uwzględnieniu marginalnej różnicy w ustalonych dotąd ilościach głosów zdobytych
przez obu kandydatów, możliwe jest wyłącznie po ponownym przeliczeniu głosów
we wszystkich obwodach.
W proteście zawarto wniosek o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów
Sądu Najwyższego.
Pismem z 24 czerwca 2025 r. Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że
wyraziła opinię w zakresie analogicznych zarzutów w stanowisku do sprawy o sygn.
I NSW 9210/25. W stanowisku tym Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że
protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, sformułowany w treści
protestu należało uznać za niedopuszczalny.
Wniosek o wyłączenie został bowiem złożony w treści pisma
wszczynającego sprawę przed Sądem Najwyższym, a zatem jeszcze przed
wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu. Tymczasem w
uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP
1/19, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o wyłączenie sędziego
niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia
objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu
rozpoznającego ten wniosek. Stanowi o tym również obecnie art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c.
I NSW 10477/25
3
W związku z powyższym, zgodnie z art. 531 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy pozostawił
przedmiotowy wniosek w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności.
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321 k.wyb.
W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu,
osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub
wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać
warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu postępowania
cywilnego.
Stosownie do treści art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów może
być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko
wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na
przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy wskazuje, że zarzuty podniesione w proteście zgodnie z
treścią art. 82 § 1 k.wyb. nie mogą być podstawą protestu wyborczego. Ponadto
wnoszący protest nie przedstawili żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych
przez siebie okoliczności. Podniesione zarzuty zostały sformułowane w sposób
abstrakcyjny i ogólnikowy. Wnoszący protest opisali wyłącznie okoliczności o
których przeczytali w mediach.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się natomiast,
że opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być
zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do
hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie
protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27
I NSW 10477/25
4
listopada 2019 r., I NSW 206/19). Co więcej, osoba wnosząca protest nie może
skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, odnoszących się do
ogólnie pojętych wydarzeń w kraju lub za granicą, o których protestujący jedynie
słyszał. Przyjęty zarówno w Kodeksie wyborczym model protestów wyborczych
polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej
kontroli ważności wyborów. Brak natomiast podstaw prawnych do prowadzenia w
tym zakresie kontroli abstrakcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21
listopada 2019 r., I NSW 235/19).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322
§ 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Paweł Czubik Maria Szczepaniec Paweł Księżak
M.L.
[r.g.]
