I NSW 10428/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Joanna Lemańska (sprawozdawca)
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu M. R.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z udziałem Prokuratora Generalnego
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r.,
wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz
stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
(k.b.)
Joanna Lemańska
Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej), M. R.
(dalej: skarżąca) złożyła protest wyborczy, domagając się stwierdzenia nieważności
wyborów Prezydenta RP, zarządzonych na 18 maja 2025 r. Skarżąca podniosła, że
w jej ocenie doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom i naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego, który to czyn polegał na dopuszczeniu, aby
podczas drugiej tury wyborów osoba trzecia uzyskała kartę do głosowania poprzez
podpisanie się w rubryce danymi skarżącej, wskutek czego skarżąca została
I NSW 10428/25
2
pozbawiona możliwości oddania swojego głosu w ponownym głosowaniu. Skarżąca
podniosła jednocześnie, że w jej ocenie wskazany czyn miał wpływ na przebieg i
wynik głosowania oraz wynik wyborów.
Celem wykazania podniesionych w proteście okoliczności skarżąca
załączyła do protestu zaświadczenie z 1 czerwca 2025 r. wystawione przez
Obwodową Komisję Wyborczą nr X w W. o niewydaniu skarżącej karty do
głosowania z powodu widniejącego już podpisu w pozycji przeznaczonej na podpis
skarżącej.
Prokurator Generalny, ustosunkowując się do protestów, wniósł o uznanie
zarzutu protestu jako zasadnego, z jednoczesnym ustaleniem, że stwierdzone
naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzut protestu okazał się zasady, lecz stwierdzone naruszenie nie miało
wpływu na wynik wyborów.
W świetle art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności
wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być
wniesiony protest z powodu dopuszczenia się: 1) przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Jednocześnie, w myśl art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Konstrukcyjnym elementem protestu jest zatem takie sformułowanie
zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń
przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyniku wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego,
konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego (por.
I NSW 10428/25
3
postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14
listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18
lipca 2019 r., I NSW 39/19). W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się
bowiem, że protest jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym
charakterze. Oznacza to, że jego przedmiotem mogą być tylko zarzuty, które
skarżący jest w stanie udowodnić lub uprawdopodobnić (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20). Warunki te w przedmiotowej
sprawie zostały spełnione.
Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącą prowadzi do
wniosku, że na skutek przeoczenia czy błędu członka jednej z obwodowych komisji
wyborczych skarżąca została pozbawiona prawa do oddania głosu w ponownym
głosowaniu, które miało miejsce 1 czerwca 2025 r. Skarżąca w dostatecznym
stopniu uprawdopodobniła przy tym tą okoliczność, załączając do protestu oryginał
zaświadczenia z 1 czerwca 2025 r. wystawionego przez jedną z obwodowych
komisji wyborczych o niewydaniu skarżącej karty do głosowania z powodu
widniejącego już podpisu w pozycji przeznaczonej na podpis skarżącej. Oznacza to,
że protest wyborczy skarżącej i zawarty w nim zarzut są zasadne.
Powyższe naruszenie nie miało jednak żadnego wpływu na wynik wyborów.
Nawet bowiem przy założeniu, że skarżąca zrealizowałaby swoje prawo do oddania
głosu w ponownym głosowaniu, to i tak, biorąc pod uwagę ostateczny wynik
wyborów Prezydenta RP oraz różnicę między wynikami poszczególnych
kandydatów, oscylującą w granicach 370 000 głosów, okoliczność ta nie mogłaby w
żaden sposób zmienić wyniku ponownego głosowania i ostatecznego wyniku
wyborów Prezydenta RP w 2025 r. Skonkludować zatem należy, że wskazana
przez skarżącą sytuacja miała charakter incydentalny i jednostkowy, wobec czego
pozostaje ona bez faktycznego wpływu na wynik wyborów.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 323 § 1
i 2 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
(k.b.)
[a.ł]
I NSW 10428/25
4
Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
