I NSW 10394/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
SSN Elżbieta Karska
w sprawie protestu wyborczego B. R.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Tomasz Demendecki
Tomasz Przesławski
Elżbieta Karska
UZASADNIENIE
B.R. (dalej: „wnoszący protest”) 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniósł
protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej
przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.
Prokurator Generalny pismem z 25 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 10394/25
2
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego.
W świetle art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu
protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków
formalnych.
Podkreślić także należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo
procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art.
126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał:
1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru
PESEL;
2. oznaczenie, w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego
okręgu wyborczego w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko
wnoszącego protest – jeżeli protest wnosi wyborca;
3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został
ustanowiony;
4. wniosek o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej;
5. zarzuty;
6. przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty;
7. uzasadnienie zarzutów;
8. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub
na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie
pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
I NSW 10394/25
3
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano
moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach
zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym
protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia
14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851,
ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.
Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych
nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W ocenianej sprawie wnoszący protest wniósł pismo obarczone brakami
formalnymi o charakterze nieusuwalnym. W skierowanym do Sądu Najwyższego
proteście nie wskazano żadnych dowodów na poparcie wyartykułowanego zarzutu
dotyczącego „naruszeń procedury zliczania głosów w Obwodowej Komisji
Wyborczej nr (...) w P.”. W proteście wskazano bowiem „że z relacji obserwatorów i
osób uczestniczących w pracach komisji wynika, że mogły wystąpić (...)
nieprawidłowości”. Nie sprecyzowano o relacje jakich osób chodzi.
Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do
inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za
protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których
protestujący opiera swoje zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakiem
formalnym, który nie podlega konwalidacji w niniejszym postępowaniu.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
MR
[a.ł]
I NSW 10394/25
4
