I NSW 10384/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca)
w sprawie z protestu D.N.,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora
Generalnego,
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 15 czerwca 2025 r. D.N. wniosła protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dokonanego w dniu 1 czerwca 2025 r. W
piśmie zarzuciła: „naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego rzetelnego ustalenia
wyników głosowania (art. 82 § 1 pkt 1 KW); nadużycie prawa poprzez tworzenie
„fikcyjnych” komitetów wyborczych w celu uzyskania nieproporcjonalnej kontroli nad
składami Obwodowych Komisji Wyborczych (art. 82 § 1 pkt 2 KW); nieuprawniona
ingerencja w proces głosowania za pomocą nieautoryzowanych narzędzi
informatycznych (tzw. „Aplikacja M.”) i naruszenie bezstronności członków OKW
(art. 82 § 1 pkt 1 i 2 KW, art. 249 KK); uzasadnione podejrzenie popełnienia
przestępstwa przeciwko wyborom polegającego na systemowym i zorganizowanym
I NSW 10384/25
2
wykorzystaniu sfałszowanych zaświadczeń o prawie do głosowania (art. 82 § 1 pkt
1 KW); naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz podejrzenie popełnienia
przestępstwa przeciwko wyborom w obwodach zamkniętych (art. 82 § 1 pkt 1 i 2
KW); systemowe anomalie statystyczne w danych wyborczych wskazujące na
możliwość manipulacji i naruszenie Prawa Benforda (art. 82 § 1 pkt 2 KW);
systemowe i trwałe naruszenie standardów demokratycznych udokumentowane
przez OBWE (art. 82 § 1 pkt 2 KW); uzasadnione podejrzenie próby wywierania
bezprawnego wpływu na sędziów rozpoznających protesty wyborcze, co stanowi
naruszenie konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej i podważa zdolność
Sądu Najwyższego do bezstronnego orzekania o ważności wyborów”.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w stanowisku z 23 czerwca
2025 r. wskazał, że „stanowisko w zakresie analogicznych zarzutów [Państwowa
Komisja Wyborcza] zajęła w odpowiedzi na wezwania Sądu z dnia 13 i 17 czerwca
2025 r. sygn. akt I NSW 238/25 w przedmiocie protestu wniesionego (a następnie
uzupełnionego) przez R.G.”. We wskazanych odpowiedziach Państwowa Komisja
Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z uwagi na
niespełnienie warunków formalnych, ewentualnie o jego uznanie we wskazanej
części za zasadny, lecz bez wpływu na wynik wyborów oraz pozostawienie protestu
bez dalszego biegu w pozostałym zakresie.
Prokurator Generalny w stanowisku z 25 czerwca 2025 r. wniósł o uznanie
protestu za zasadny we wskazanej części, lecz bez wpływu na wynik wyborów oraz
pozostawienie protestu bez dalszego biegu w pozostałym zakresie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997
Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
na zasadach określonych w ustawie, zaś zasady i tryb przeprowadzania wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks
wyborczy.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
I NSW 10384/25
3
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego. Jak stanowi § 3 wnoszący protest powinien sformułować w nim
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
W art. 82 § 1 k.wyb. wskazano, że przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest
z powodu: (pkt1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub (pkt 2) naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321.
Odnosząc powyższe do wniesionego protestu wyborczego, Sąd Najwyższy
uznał, iż wnosząca protest nie wskazała należycie, do naruszenia których
przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów lub do
jakiego przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu
karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania
lub wynik wyborów, jej zdaniem doszło. Co prawda, w treści protestu przy
opisywanych nieprawidłowościach wnosząca protest wskazała na art. 82 k.wyb.,
jednakże zauważyć należy, że wymienia on jedynie możliwe do podniesienia
zarzuty i nie może samodzielnie stanowić podstawy protestu wyborczego.
Wnosząca protest powołała także art. 249 k.k., jednakże zauważyć należy,
że przepis ten chroni różne aspekty procesu wyborczego oraz referendalnego, tj.:
swobodę odbywania zgromadzeń poprzedzających głosowanie (pkt 1), czynne oraz
bierne prawo wyborcze (pkt 2), sposób głosowania i obliczanie głosów (pkt 3) oraz
I NSW 10384/25
4
tryb sporządzania protokołów i innych dokumentów wyborczych albo
referendalnych (pkt 4). Wnosząca protest nie sprecyzowała zatem należycie
podstawy prawnej zarzutu. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że
przeszkadzanie, o którym mowa w art. 249 k.k., stanowi czyn zabroniony
wyłącznie, gdy jest dokonywane z użyciem przemocy, groźby bezprawnej lub
podstępu. Uzasadnienie zarzutu nie wskazuje na zaistnienie żadnego ze
wskazanych znamion czynu zabronionego.
Pozostałe relacjonowane w proteście okoliczności nie zostały przez
wnoszącą protest poprawnie sformułowane w formie zarzutów odpowiadających
art. 82 k.wyb.
Zaznaczyć ponadto należy, że wnosząca protest wskazywała na
„nieprawidłowości” w procesie wyborczym, o których wiedzę powzięła z doniesień
medialnych, jednak nie podniosła, że w przypadku realizacji przez nią czynnego
prawa wyborczego doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, które mogłyby
stanowić zarzut protestu, o którym mowa w art. 82 k.wyb.
Z powyższych względów protest wyborczy wniesiony w przedmiotowej
sprawie nie spełnia warunków formalnych, dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu na podstawie art. 322 §1 zd. 1 k.wyb.
[a.ł]
