I NSW 10377/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu A.H.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora
Generalnego
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 28 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
UZASADNIENIE
A. H. (dalej także: Wnoszący protest), 16 czerwca 2025 r. (data stempla
pocztowego) wniósł pismo zatytułowane jako „Pozew. Protest wyborczy do
Wyborów Prezydenckich RP 2025”. Wnoszący protest wniósł o stwierdzenie
nieważności wyborów z uwagi na bezprawny sposób weryfikacji wyborców podczas
głosowania, umożliwiający „dokonywania” nieograniczonych przestępstw
i „rozsiewanie danych osobowych”.
Prokurator Generalny w stanowisku z 25 czerwca 2025 r wskazał, że protest
nie spełnia warunków określonych w przepisach art. 321 § 3 w zw. żart. 82 § 1
I NSW 10377/25
2
Kodeksu wyborczego, gdyż nie odpowiada: ustawowemu pojęciu zarzutów protestu
wyborczego. Prokurator Generalny podkreślił, że Wnoszący protest nie wykazał, że
doszło do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, nie wskazał, że ewentualne
naruszenia przepisów dotyczyły oddanego przez niego głosu, jak również nie
określił, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów. Prokurator Generalny zaznaczył,
że Wnoszący protest powołał się natomiast na bliżej nieokreślone przypadki
nieprawidłowości, bez wskazania, w których obwodowych komisjach wyborczych
miałyby one zaistnieć, ani jakich konkretnie wyborców dotyczyły. W ocenie
Prokuratora Generalnego protest został sformułowany jedynie ogólnikowo, bez
przedstawienia bądź wskazania dowodów na potwierdzenie opisywanych
nieprawidłowości, natomiast podniesione okoliczności uzasadniają zatem pogląd
o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu, jako niespełniającego
wymogów ustawowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborczy przysługuje prawo
zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta
Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały zawarte w
przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz w odniesieniu w odniesieniu do wyborów
Prezydenta RP w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 §
1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z
powodu:
1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2. naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
I NSW 10377/25
3
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 §
3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić
lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu
o charakterze procesowym, z materialnoprawnymi podstawami protestu
wyborczego nie pozostawia wątpliwości, że w proteście wyborczym można
podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że
przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące
innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną
protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r.
I NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW
839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu
Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW
86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19).
W przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się
ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia
o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników
wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach,
hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów,
które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący
się w granicach bezprawności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: z 7 lutego
1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14)
Sąd Najwyższy zauważa, że konstrukcyjnym elementem protestu
wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych
przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują
naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu osoby
wnoszącej protest.
Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że
protest został sformułowany jedynie w oparciu o gołosłowne twierdzenia
Wnoszącego protest o bezprawnym sposobie weryfikacji wyborców podczas
I NSW 10377/25
4
głosowania, bez przedstawienia bądź wskazania jakichkolwiek dowodów na
potwierdzenie podnoszonych naruszeń.
Zarzuty podniesione przez Wnoszącego protest mają charakter abstrakcyjny,
stanowią ogólne zarzuty i nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest.
W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że wniesiony protest nie spełnia
warunków określonych w art. 321 § 3 k. wyb. Podkreślenia wymaga, że Sąd
Najwyższy nie posiada kompetencji ani do inicjowania postępowania protestowego
z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do
wskazywania dowodów, na których Wnoszący protest opiera swoje zarzuty
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 §
1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski
[r.g.]
