I NSW 10354/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Joanna Lemańska (sprawozdawca)
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu D. P.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 27 czerwca 2025 r.,
(k.b.)
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej), D. P.
(dalej: skarżący) złożył protest wyborczy, w którym domagał się stwierdzenia
nieważności wyborów prezydenckich, przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r., z
powodu istotnych naruszeń prawa przez Państwową Komisję Wyborczą, albo
zarządzenia ponownego ustalenia wyników wyborów przez Państwową Komisję
Wyborczą „z publiczną kontrolą zgodności danych z protokołami komisji
obwodowych oraz sporządzeniem szczegółowego raportu z weryfikacji”. Skarżący
w proteście zarzucił istotne naruszenie obowiązków przez Państwową Komisję
Wyborczą, mające polegać na ogłoszeniu oficjalnych wyników wyborów bez
uprzedniego przeprowadzenia rzetelnej weryfikacji zgodności danych protokołów
I NSW 10354/25
2
obwodowych z wynikiem ogólnopolskim, a także braku przejrzystości w procesie
kontroli i korekty błędów zgłoszonych publicznie przez obywateli oraz braku
publicznej informacji o sposobie weryfikacji protokołów obwodowych. Skarżący
zarzucił także brak transparentności procesu liczenia głosów, wskazując na
uzasadnione podejrzenie, że przedstawione przez Państwową Komisję Wyborczą
wyniki mogły zostać oparte na błędnych danych spływających z obwodowych
komisji, które nie zostały wyczerpująco zweryfikowane przez organy nadzorujące.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
W świetle art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności
wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być
wniesiony protest z powodu dopuszczenia się: 1) przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Jednocześnie, w myśl art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Konstrukcyjnym elementem protestu jest zatem takie sformułowanie
zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń
przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyniku wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego,
konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. Przedmiotem
protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób,
bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14
listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18
lipca 2019 r., I NSW 39/19). W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się
I NSW 10354/25
3
bowiem, że protest jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym
charakterze. Oznacza to, że protest nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli
stawiać zarzutów o charakterze ogólnym. Jego przedmiotem mogą być tylko
zarzuty, które skarżący jest w stanie udowodnić (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20). Niewskazanie zarzutów
i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje
pozostawieniem go bez dalszego biegu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19).
Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącego prowadzi
do wniosku, że nie spełnia on wskazanych wyżej wymogów formalnych.
Podniesione przez skarżącego zarzuty mają w istocie charakter abstrakcyjny
i hipotetyczny. Sprowadzają się one bowiem w istocie do ogólnikowych stwierdzeń
skarżącego o jego wątpliwościach odnośnie do rzetelności procedowania
Państwowej Komisji Wyborczej oraz prawidłowości i transparentności przebiegu
procesu ustalenia przez Państwową Komisję Wyborczą wyników głosowania
w wyborach prezydenckich 2025 w oparciuo dane z poszczególnych okręgowych
komisji. Jednocześnie skarżący nie przedstawił ani nie wskazał żadnych
miarodajnych dowodów uprawdopodabniających, że Państwowa Komisja Wyborcza
dopuściła się jakichkolwiek zaniedbań, zaniechań czy nieprawidłowości przy
ogłoszeniu oficjalnych wyników wyborów Prezydenta RP, zarządzonych na 18 maja
2025 r., i że tego rodzaju nieprawidłowości miały lub mogły mieć wpływ na
ostateczny wynik tych wyborów.
Za taki dowód niewątpliwie nie mogą być uznane same doniesienia medialne
o rzekomych nieprawidłowościach przy ustalaniu wyników głosowania
w poszczególnych okręgach, czy twierdzenia skarżącego. Oznacza to,
że wniesiony przez skarżącego protest jest obarczony brakami formalnymi
uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1
in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji.
(k.b.)
I NSW 10354/25
4
[a.ł]