I NSW 10338/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie z protestu E.M.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
E.M. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data
nadania) wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący drugiej tury
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.
1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na
zasadach określonych w ustawie.
I NSW 10338/25
2
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz
warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks
wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z
powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów
kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników
wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego
wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb.,
stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co
czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca
2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW
2286/20).
Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w
art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do
hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na
kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na
domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach,
bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać
zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07;
16 lipca 2014 r., III SW 35/14).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnosząca protest,
sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły
mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentowała swoje twierdzenia w sposób zbyt
ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnosząca protest ograniczyła się bowiem do
ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które
dotyczą przebiegu głosowania w Polsce. Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa, że
wnosząca protest nie przedstawiła ani nie wskazała – mimo ustawowego wymogu –
I NSW 10338/25
3
żadnych dowodów. Wnosząca protest nie wskazała nadto obwodu głosowania, na
obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców na którym było
umieszczone jej imię i nazwisko. Skarżąca nie wskazała, iż ewentualne naruszenie
przepisów opisanych w zarzutach protestu dotyczyło oddanego przez nią głosu w
lokalu wyborczym, jak również nie określiła, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów.
Odwołała się bowiem jedynie do bliżej nieokreślonych działań, nie wskazując
żadnych dowodów, nie precyzując jak te działania miały wpływ na jej głosowanie.
Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest
bez dalszego biegu. Decyduje o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że
takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków
określonych w art. 321 k.wyb.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Grzegorz Pastuszko
Joanna Lemańska
Mirosław Sadowski
