I NSW 10320/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie z protestu R.K.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
R.K. pismem z dnia 15 czerwca 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego
16 czerwca 2025 r.) złożył protest wyborczy, dotyczący wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r. wnosząc o
stwierdzenie nieważności tych wyborów. W proteście skarżący podniósł szereg
zarzutów dotyczących masowego i systemowego charakteru naruszeń
proceduralnych w przebiegu głosowania, nieprawidłowości w funkcjonowaniu
komisji obwodowych oraz systemu informatycznego, brak skutecznego nadzoru
Państwowej Komisji Wyborczej, używanie nielegalnej aplikacji do blokowania
głosowania osobom uprawnionym i komunikacji pomiędzy sztabem Karola
Nawrockiego a Obwodowymi Komisjami Wyborczymi, fałszowanie głosów w
I NSW 10320/25
2
poszczególnych komisjach, a także swoje przemyślenia dotyczące instytucji i
organów państwowych działających w Polsce. W oparciu o powyższe zarzuty
sformułował kilkadziesiąt wniosków dowodowych. W uzasadnieniu protestu
przedstawił swoją wykładnię Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeksu
Wyborczego i orzeczeń Sądów i Trybunałów, zarówno krajowych, jak
międzynarodowych.
Prokurator Generalny nie zajął stanowiska.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej pismami z dnia 17 czerwca i
20 czerwca 2025 r. wniósł o uznanie protestu za bezzasadny, zaś w przypadku
potwierdzenia się zarzutów dotyczących niewłaściwego przypisania głosów
kandydatom, protest należy uznać za zasadny, lecz bez wpływu na wynik.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
W świetle art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności
wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być
wniesiony protest z powodu dopuszczenia się: 1) przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Jednocześnie, w myśl art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których
opiera swoje zarzuty.
Konstrukcyjnym elementem protestu jest zatem takie sformułowanie
zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń
przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyniku wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego,
konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego.
Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące
I NSW 10320/25
3
innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną
protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I
NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I
NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). W judykaturze Sądu Najwyższego
przyjmuje się bowiem, że protest jest środkiem procesowym o
indywidualno-konkretnym charakterze. Oznacza to, że protest nie może mieć
charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać zarzutów o charakterze ogólnym.
Jego przedmiotem mogą być tylko zarzuty, które skarżący jest w stanie udowodnić
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20).
Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu
wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19).
Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącego prowadzi
do wniosku, że nie spełnia on ustawowego wymogu, polegającego na konieczności
wykazania, że wskazane naruszenia prawa miały wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów. Tym samym Skarżący nie
sprecyzował żadnych zarzutów, o których mowa w art. 82 k.wyb. W proteście
Skarżący podniósł bowiem wyłącznie szereg nieskonkretyzowanych zarzutów
dotyczących opartych o informacje medialne i pseudonaukowe analizy dotyczące
domniemanego rozkładu głosów i wyników głosowania w drugiej turze wyborów
prezydenckich w Polsce prezentowane w internecie, prasie, radiu i telewizji.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1
in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji.
[r.g.]
