I NSW 10284/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca)
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie z protestu K. K.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora
Generalnego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 27 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
K. K. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. wniósł do
Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP
przeprowadzonych dnia 1 czerwca 2025 roku. W proteście tym wskazał na
„kryminogenne okoliczności”, tj.:
1. Brak informatycznego systemu walidacji „zaświadczeń o prawie
do głosowania poza miejscem zamieszkania” umożliwiającego weryfikację każdego
zaświadczenia w czasie rzeczywistym celem stwierdzenia jego autentyczności,
I NSW 10284/25
2
zgodności z decyzją wystawiającego urzędu gminy bądź miasta, lub próby
posłużenia się zaświadczeniem wielokrotnie;
2. Niewystarczające zabezpieczenia fizyczne zaświadczeń, o których
mowa w pkt. 1, które mogły zostać skopiowane lub nawet podrobione bez wiedzy
urzędów czy komisji;
3. Brak przejrzystego i audytowalnego rejestru wszystkich wydanych
i okazanych zaświadczeń, umożliwiającego stwierdzenie, czy:
•
nie doszło do wielokrotnego pobrania karty wyborczej i aktu
głosowania na podstawie jednego zaświadczenia - np. w różnych komisjach
wyborczych,
•
zaświadczenia nie były wykorzystywane przez osoby inne,
niż uprawnione,
•
nie wystąpiły braki lub niespójności w ewidencji;
4. Brak wdrożenia technologii znanych i stosowanych już w administracji
publicznej, jak choćby kodów QR takich jak w certyfikatach covidowych;
5. Brak informacji o wynikach kontroli wewnętrznej PKW, mogącej
potwierdzić lub wykluczyć powyższe nieprawidłowości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia
do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest
z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów
I NSW 10284/25
3
kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników
wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego
wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb.,
stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co
czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 czerwca
2015 r., III SW 60/15; 31 lipca 2020 r., I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r.,
I NSW 2286/20).
Jedocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa
w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające
się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie
na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ,
na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach,
bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać
zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienia
Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r., III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r., III SW 63/07;
16 lipca 2014 r., III SW 35/14).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest
ograniczył się jedynie do wymienienia dostrzeganych przez siebie deficytów
istniejących obecnie mechanizmów głosowania w oparciu o zaświadczenie
do głosowania. Nie podał przy tym żadnych konkretnych przypadków naruszeń
obowiązującego prawa, ani też nie przedstawił lub wskazał dowodów. Z jego
wywodu wybrzmiewa konkluzja, że gdyby rozwiązania, o jakich pisze, znalazły
zastosowanie, proces demokratyczny w Polsce byłby hipotetycznie lepiej chroniony.
Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego
biegu. Przesądza o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie
rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków
określonych w art. 321 k.wyb.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw.
z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
[D.Z.]
I NSW 10284/25
4
[a.ł]
