I NSW 10239/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 czerwca 2025 r.
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
SSN Elżbieta Karska
w sprawie z protestu E. R.
protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 27 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski Elżbieta Karska
UZASADNIENIE
E. R. (dalej: „wnosząca protest”) pismem z 13 czerwca 2025 r. (data
nadania) wniosła do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Protest wyborczy na
podstawie art. 82 par. 1 Kodeksu wyborczego”.
Prokurator Generalny pismem z 25 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
I NSW 10239/25
2
(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego.
W świetle art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu
protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków
formalnych.
Podkreślić także należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo
procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w
art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał:
1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru
PESEL;
2. wniosek o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej;
3. zarzuty;
4. przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty;
5. uzasadnienie zarzutów;
6. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub
na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie
pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano
moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach
zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym
protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia
I NSW 10239/25
3
14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851,
ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.
Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych
nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma.
Zgodnie z art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta
Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było
umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Stosownie do
art. 82 § 5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje również
przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu.
Z wniesionego protestu wynika, że został on złożony przez wnoszącą protest
jako „obywatelkę Rzeczypospolitej Polskiej” oraz „członkini Obwodowej Komisji
Wyborczej nr […] w C.”. Z treści protestu nie wynika, że nazwisko wnoszącej
protest było w dniu wyborów umieszczone w spisie wyborców w obwodzie
głosowania właściwym dla Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w C.. Komisja ta
właściwa jest dla ulic: […] od nr […] do końca strona nieparzysta i od nr […]1 do
końca strona parzysta, […] od początku do nr […]2 strona nieparzysta i od
początku do nr […]3 strona parzysta, […] od początku do nr […]4 strona
nieparzysta i od początku do nr […]5 strona parzysta, […]. Wnosząca protest
wskazała jako adres ul. […]. Dlatego też przyjąć należy, że nie była ona
umieszczona w spisie wyborców dla właściwym dla Obwodowej Komisji Wyborczej
nr […] w C. Z załączonego do protestu protokołu nie wynika także, że wnosząca
protest była przewodniczącą komisji.
W związku z tym przyjąć należy, że protest został wniesiony przez osobę
nieuprawnioną.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1
zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
MR
[r.g.]
I NSW 10239/25
4
