I NSW 10226/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca)
w sprawie z protestu R.O.,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora
Generalnego,
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia 16 czerwca 2025 r. R.O. (data nadania w placówce
pocztowej operatora wyznaczonego) na podstawie art. 321 § 1 i 3 Kodeksu
wyborczego wzniósł o: (1) stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 18 maja 2025 r. (I tura) oraz 1
czerwca 2025 r. (II tura) w Obwodowych Komisjach Wyborczych nr 299 – 350, w
szczególności OKW nr 339, 346 – 350, z powodu naruszeń przepisów Kodeksu
wyborczego mających wpływ na wynik wyborów; (2) przeprowadzenie ponownych
wyborów w ww. komisjach lub w całym kraju, zgodnie z art. 324 Kodeksu
I NSW 10226/25
2
wyborczego, w przypadku uznania nieważności wyborów; (3) dopuszczenie
wskazanych dowodów. Do wskazanego pisma dołączony został dokument
zatytułowany „Protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP
przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 roku”, w którym wnoszący protest
zarzucił: nadużycia prawa poprzez tworzenie komitetów wyborczych, które nie
zgłaszały kandydata na Prezydenta RP, używanie nielegalnej aplikacji do
blokowania głosowania osobom uprawnionym i komunikacji pomiędzy sztabem
K.N., a członkami OKW, fałszowanie protokołów wyborczych poprzez zmianę liczby
głosów otrzymanych przez poszczególnych kandydatów, a także fałszowanie
głosów w poszczególnych komisjach wyborczych. Ponadto wnoszący protest
załączył kolejne pisma określone jako „protesty wyborcze”, w których wskazał na
nieprawidłowości dotyczące procedur wyborczych w obwodach głosowania
utworzonych za granicą, a także naruszenia Kodeksu wyborczego w zakresie
zmiany wyników kandydatów, nieracjonalnego przyrostu głosów dla jednego z
kandydatów oraz nieprawdopodobną frekwencję.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w stanowisku z 23 czerwca
2025 r. wskazał, że „stanowisko w zakresie analogicznych zarzutów [Państwowa
Komisja Wyborcza] zajęła w odpowiedzi na wezwania Sądu z dnia 13 i 17 czerwca
2025 r. sygn. akt I NSW 238/25 w przedmiocie protestu wniesionego (a następnie
uzupełnionego) przez R.G. Dodatkowo Państwowa Komisja Wyborcza zauważa, że
liczne analizy, dotyczące oddanych głosów, dołączone do protestu, nie mogą
stanowić podstawy wniesienia protestu wyborczego”.
Prokurator Generalny w stanowisku z 24 czerwca 2025 r. wniósł o
pozostawienie protestu bez dalszego biegu z uwagi na niespełnienie warunków
określonych w art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 Kodeku wyborczego. Jednocześnie
Prokurator Generalny wskazał, że protest nie odpowiada ustawowemu pojęciu
zarzutów protestu wyborczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 10226/25
3
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997
Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
na zasadach określonych w ustawie, zaś zasady i tryb przeprowadzania wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks
wyborczy.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego. Jak stanowi § 3 wnoszący protest powinien sformułować w nim
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
W art. 82 § 1 k.wyb. wskazano, że przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest
z powodu: (pkt1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub (pkt 2) naruszenia
przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania
lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego
biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający
warunków określonych w art. 321.
Sąd Najwyższy w pełni podziela stanowisko Państwowej Komisji Wyborczej
oraz Prokuratora Generalnego, iż wniesiony protest nie spełnia warunków
ustawowych. W szczególności zauważyć należy, że wniesiony protest ma charakter
abstrakcyjny i oparty jest na ogólnych zarzutach dotyczących potencjalnych
naruszeń prawa wyborczego zarówno w kraju, jak i za granicą. Podkreślić przy tym
I NSW 10226/25
4
należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego „przedmiotem
protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób,
bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacja prawną protestującego” (z wielu
zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 14 listopada 2023 r., I NSWR 775/23).
Zauważyć ponadto należy, że wnoszący protest nie przedstawił
wymaganych ustawowo dowodów naruszeń prawa wyborczego, poprzestając na
wskazaniu „nieprawidłowości” w procesie wyborczym, o których wiedzę powziął z
doniesień medialnych, ewentualnie sformułowaniu przypuszczeń na podstawie
powszechnie dostępnych protokołów wyborczych. Jednocześnie wnoszący protest
nie podniósł, że w przypadku realizacji przez niego czynnego prawa wyborczego
doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, które mogłyby stanowić zarzut protestu,
o którym mowa w art. 82 k.wyb.
Z powyższych względów protest wyborczy wniesiony w przedmiotowej
sprawie nie spełnia warunków formalnych, dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu na podstawie art. 322 §1 zd. 1 k.wyb.
[PS]
[a.ł]
