I NSP 54/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Elżbieta Karska
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie ze skargi M. D.
na naruszenie prawa stron do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn.
I C 1828/21 oraz przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie
o sygn. I ACa 9/25,
przy udziale Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 15 kwietnia 2026 r.,
stwierdza swoją niewłaściwość i skargę zgodnie z właściwością
przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij
UZASADNIENIE
M. D. (dalej: „skarżąca”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego,
pismem z 28 stycznia 2026 r. wniosła o:
1. „stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w
Warszawie w sprawie z powództwa M. D. przeciwko J. M., sygn. akt I ACa 9/25,
nastąpiła przewlekłość postępowania;
2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenia
doręczenia apelacji oraz wyznaczenia terminu rozprawy;
I NSP 54/26
2
3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł;
4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie -
kosztów tego postępowania”.
W uzasadnieniu wskazano, że „przedmiotowa sprawa o zachowek w
pierwszej instancji zawisła przed Sądem Okręgowym w Warszawie 12 maja
2021 roku pod sygnaturą I C 1828/21. Zakończyła się wyrokiem uwzględniającym
roszczenie z dnia 24 czerwca 2024 roku. Od tego wyroku wniesiona została przez
Pozwanego apelacja, a sprawa w drugiej instancji otrzymała sygnaturę i ACa 9/25.
Apelacja wpłynęła do Sądu Apelacyjnego 8 stycznia 2025 roku. Od momentu
wpływu apelacji do Sądu II instancji upłynął już ponad rok. W tym czasie Sąd nie
podjął nawet tak podstawowej i technicznej czynności, jaką jest doręczenie odpisu
apelacji stronie przeciwnej. Powyższe uniemożliwia Powódce złożenie odpowiedzi
na apelację i realnie blokuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Nie zostały również
wyznaczony termin rozprawy”. Podniesiono także, że „sprawa toczy się łącznie już
blisko 5 lat. Powódka, będąc osobą uprawnioną do zachowku, od lat oczekuje na
realizację swoich słusznych praw majątkowych. Dalsza zwłoka w sytuacji, gdy
sprawa znajduje się już na etapie II instancji, generuje u Skarżącej poczucie
niepewności prawnej i krzywdy”.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie w odpowiedzi z 17 marca 2026 r.
zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) jeżeli skarga dotyczy przewlekłości
postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej
rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że właściwy do jej rozpoznania jest Sąd
Apelacyjny w Warszawie. Skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości
I NSP 54/26
3
zarówno przed Sądem Okręgowym w Warszawie, jak i Sądem Apelacyjnym
w Warszawie Świadczy o tym przywołanie w uzasadnieniu stwierdzenia, że
„sprawa toczy się łącznie już blisko 5 lat”. Takie stwierdzenie ujawnia wolę
skarżącej, aby oceną przewlekłości objąć całe postępowanie, którego jest
uczestnikiem, nie zaś wyłącznie określony w petitum skargi etap postępowania
apelacyjnego.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1b u.s.p.p.
oraz art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. stwierdził swoją
niewłaściwość i przekazał skargę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
w Warszawie.
Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij
MR
[r.g.]
