I NSP 50/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 kwietnia 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Janusz Niczyporuk
SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M. K. i J. K.
przeciwko Bank Spółka Akcyjna w W.
o ustalenie i zapłatę,
z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 29 kwietnia 2025 r.,
na skutek skargi J. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym
we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I ACa 1991/23,
1. stwierdza, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym
we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I ACa 1991/23 nastąpiła
przewlekłość postępowania;
2. przyznaje J. K. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące)
złotych za okres od 5 października 2023 r. do 17 stycznia 2025 r.;
3. oddala skargę w pozostałym zakresie;
4. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu na rzecz J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści)
złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia wydania
niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego.
I NSP 50/25
2
Janusz Niczyporuk Krzysztof Wiak Grzegorz Żmij
UZASADNIENIE
Pismem z 17 stycznia 2025 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca J. K.
zastępowana przez r.pr. A. J. wniosła skargę na przewlekłość postępowania
sądowego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, sygn. I ACa 1991/23, żądając:
stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu I
Wydział Cywilny w sprawie z powództwa J. K. i M. K. przeciwko Bank S.A.
nastąpiła przewlekłość postępowania (1); przyznania od Skarbu Państwa na rzecz
skarżącej J. K. kwoty 20 000 zł (2); zasądzenia od Skarbu Państwa - Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu kosztów niniejszego postępowania (3).
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że w dniu 9 października 2023 r.
pełnomocnikowi powodów została doręczona apelacja strony pozwanej od wyroku
Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny z dnia 24 kwietnia 2023 r. o
sygnaturze akt I C 1163/22. Odpowiedź na apelację została złożona pismem z dnia
23 października 2023 r.
Powodowie pismem z dnia 30 grudnia 2023 roku złożyli do Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu wniosek o podjęcie czynności w sprawie, jednak do
dnia formułowania niniejszej skargi Sąd Apelacyjny we Wrocławiu nie podjął
żadnych czynności w sprawie, przede wszystkim nie został wyznaczony termin
rozprawy.
Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę pismem
datowanym 4 lutego 2025 r. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie
skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
I NSP 50/25
3
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r.
poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może
wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,
nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego
postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych
okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia
sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego
(przewlekłość postępowania).
Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,
dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w
szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w
celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności
podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie
przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub
czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i
zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania
orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy
czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od
tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień
faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,
rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności
strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,
jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym
lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
Z analizy akt sprawy wynika, że akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego
29 czerwca 2023 r. Tego dnia została wpisana pod sygnaturę I ACa 1991/23,
i wylosowano przez System Losowego Przydziału Spraw sędziego sprawozdawcę.
Dalej, 10 lipca 2023 r. referendarz sądowy po dokonaniu kontroli formalnej,
wydał zarządzenie o doręczeniu odpisu apelacji pełnomocnikowi powodów oraz
o powiadomieniu stron o składzie rozpoznającym sprawę.
I NSP 50/25
4
Pismem z 3 października 2023 r. (data prezentaty) pozwany zgłosił zarzut
zatrzymania w sprawie, załączając oświadczenie w tej kwestii.
Dalej 4 października 2023 r., w wykonaniu wspomnianego wyżej zarządzenia
z 10 lipca 2023 r. wysłano apelację, którą doręczono w dniu 9 października 2023 r.
pełnomocnikowi powodów, na którą to apelację złożył on odpowiedź w dniu
23 października 2023 r.
Pismem z 31 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik
powodów złożył wniosek o podjęcie czynności w sprawie, podnosząc, że od 14
miesięcy brak jest w sprawie jakichkolwiek czynności Sądu.
Na zarządzenie przewodniczącego z dnia 9 stycznia 2025 r. poinformowano
Skarżącą, że sprawa nie należy do spraw pilnych, a jej rozpoznanie nastąpi z
uwzględnieniem zasad kolejności rozpoznawania spraw, na podstawie stosownych
przepisów.
Przechodząc do oceny argumentacji podniesionej przez uczestnika
postępowania, a związanej z koniecznością oddalenia skargi, wskazać należy, że o
przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku
bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy
apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05,; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06;
z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016
r., III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; z
13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca
2019 r., I NSP 88/18). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym
przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie których nie wyznaczono terminu
rozprawy, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu
ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie
zależy od konkretnych okoliczności, a więc wymaga uwzględnienia wielu czynników
wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że przewlekłość
postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny, z
uwzględnieniem wymienionych okoliczności W rozpoznawanej sprawie Sąd
I NSP 50/25
5
Apelacyjny we Wrocławiu nie podjął jednak żadnej czynności zmierzającej do
merytorycznego rozpoznania sprawy od 5 października 2023 r. r. do dnia złożenia
skargi. Wbrew twierdzeniom uczestnika, nie wyznaczył terminu rozprawy, a jedynie
w odpowiedzi na ponaglenie poinformował, że zostanie rozpoznana zgodnie z
kolejnością. Już sam okres bezczynności sądu powiązany z brakiem jasnej
perspektywy rozpoznania sprawy pozwala stwierdzić, że w postępowaniu toczącym
się przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. I ACa 1991/23
doszło do przewlekłości postępowania.
Konsekwencją stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym
we Wrocławiu nastąpiła przewlekłość postępowania, jest obowiązek rozstrzygnięcia
w przedmiocie żądania skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kwoty 20 000 zł
tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej.
Orzekając o przyznaniu skarżącemu od Skarbu Państwa – Sądu
Apelacyjnego w Krakowie sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, Sąd Najwyższy
uwzględnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość
postępowania, minimalna wysokość sumy pieniężnej jaką należy zasądzić od
Skarbu Państwa na rzecz skarżącego wynosi 500 zł za każdy rok
dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów
postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość. Sąd Najwyższy wziął przy tym
pod uwagę fakt, że akta sprawy wraz z apelacją skarżącego wpłynęły do Sądu
Apelacyjnego 29 czerwca 2023 r. Jednocześnie ani skarżący nie przytoczył
wystarczających argumentów, ani też Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do
przyznania skarżącemu pełnej żądanej przez niego kwoty. Sąd Najwyższy
w sprawie nie stwierdził żadnych szczególnych przesłanek za tym przemawiających.
Z tych też względów, skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 i 4
ustawy o skardze na przewlekłość postępowania orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji
postanowienia, oddalając skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 12 ust. 1
ustawy o skardze na przewlekłość w punkcie 3.
O kosztach postępowania skargowego w punkcie 4 postanowienia
(wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł) orzeczono na podstawie art. 98
§ 1, 11 i 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na
I NSP 50/25
6
przewlekłość postępowania oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Janusz Niczyporuk Krzysztof Wiak Grzegorz Żmij
[r.g.]
[a.ł]
