I NSP 494/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 marca 2025 r.
SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie ze skargi D. S.,
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn.
III AUa 332/24,
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 5 marca 2025 r.,
oddala skargę.
Tomasz Demendecki Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. D. S. (dalej: „Skarżący”) złożyła skargę na
przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu
pod sygn. III AUa 332/24. Skarżąca wniosła o:
1. Stwierdzenie przewlekłości postępowania w powyższej sprawie;
2. Wydanie zaleceń do niezwłocznego wyznaczenia terminu rozprawy;
3. Przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 10 000 zł;
4. Zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
kosztów postępowania.
I NSP 494/24
2
W uzasadnieniu Skarżący m. in. wskazała, iż w przedmiotowej sprawie nie
dokonano żadnych istotnych czynności, zaś od maja do dnia sporządzenia
niniejszej skargi (7 miesięcy) nic się w sprawie nie dzieje.
Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu. W piśmie z dnia 6 lutego 2025 r. wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wyjaśnił, że w
niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu
Apelacyjnego. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do
wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącej.
Postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone w sposób rozwlekły.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może
wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,
nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego
postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych
okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia
sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego
(przewlekłość postępowania).
Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość
postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki
będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w
zakresie wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy
(tak np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10
czerwca 2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie
I NSP 494/24
3
należy zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości
postępowania, znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają
również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego
postępowania – w tym również podejmowane przez sąd czynności oraz
postępowanie skarżącego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że
przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje
żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich
następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu
Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).
W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, iż apelacja odwołującej od
wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 12 lutego 2024 roku w sprawie IV U
3557/23, została wniesiona 19 marca 2024 roku, po czym 25 marca 2024 roku akta
sprawy zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Następnie 27
marca 2024 roku został wylosowany sędzia referent. Odpis apelacji został
doręczony pozwanemu w dniu 15 kwietnia 2024 roku, a 6 maja 2024 roku wpłynęła
odpowiedź odwołującego na apelację, i niezwłocznie doręczona pełnomocnikowi
odwołującej, który nie jest fachowym pełnomocnikiem, w dniu 20 maja 2024 roku.
Sędzia referent skierował sprawę do oczekujących na termin rozpoznania apelacji
wg. kolejności wpływu, gdyż sprawa nie należy do katalogu spraw pilnych.
W niniejszej sprawie czas oczekiwania na rozpoznanie wyniósł 10 miesięcy,
zaś niniejsza sprawa nie stanowi priorytetu w rozpoznawaniu spraw apelacyjnych
poza kolejnością wpływu, gdyż odwołująca ma przyznane prawo do emerytury,
domaga się natomiast podwyższenia jej wysokości. Ponadto odwołująca nie
składała wniosku o przyspieszenie terminu wyznaczenia posiedzenia jawnego w
sprawie. W sytuacji kiedy strona złoży taki wniosek i poda istotne powody,
sędziowie starają się takie wnioski uwzględniać.
Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności
sprawy, nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu, nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego
do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącej.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1
I NSP 494/24
4
ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji.
Tomasz Demendecki Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko
[SOP]
[r.g.]
