I NSP 470/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 listopada 2025 r.
SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Grzegorz Pastuszko
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie ze skargi K. P.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w
postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. VIII ACa 3976/25,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 19 listopada 2025 r.
oddala skargę.
D.Z.
Grzegorz Pastuszko Paweł Czubik Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Pismem z … października 2025 r. K. P. (dalej: „Skarżąca”), reprezentowana
przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na przewlekłość
postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o
sygn. akt VIII ACa 3976/25, wnosząc o: 1. stwierdzenie przewlekłości ww.
postępowania sądowego, 2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę
zalecenia wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej w ciągu 3 miesięcy, 3.
przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 20 000 zł, 4. zasądzenie
od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz Skarżącej
kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
I NSP 470/25
2
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że pomimo upływu prawie 3 lat
od wpłynięcia pozwu sprawa nie została dotychczas prawomocnie rozstrzygnięta.
Termin rozprawy apelacyjnej nie został do tej pory wyznaczony.
W piśmie z … listopada 2025 r., które wpłynęło z Sądu Apelacyjnego
w Warszawie, wniesiono o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1725;
dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę
o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie
jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie
zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych
i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej
lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania,
należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych
przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie
albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego
postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania
przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego
w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy
dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się
łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania
skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także
charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,
która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,
a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2
ustawy o skardze na przewlekłość).
I NSP 470/25
3
O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd
nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one
nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy
(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).
Na znaczenie sprawnego rozstrzygania sporów sądowych, jako jednego
z elementów zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, zwraca się uwagę
w literaturze (S. Pikulski, J. Szczechowicz, Ludzki wymiar prawa a przewlekłość
postępowania sądowego Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Jasudowicza,
Toruń 2004, s. 353 i n.).
Ustawa o skardze na przewlekłość nie określa wprost, jaki okres
oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano,
że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić
w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu
rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06
oraz z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06). Podobnie przyjmował Naczelny Sąd
Administracyjny (postanowienia NSA: z 7 lipca 2006 r., I OPP 64/06; z 24 kwietnia
2008 r., I OPP 16/08 oraz z 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić
należy, że nie naruszono w niej prawa do sądu w aspekcie rozpoznania sprawy
bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezspornym faktem jest, że akta sprawy wraz
z apelacją i zażaleniem wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 10 maja
2024 r. (k. 291 akt sądowych). Sąd dokonał pewnych czynności wstępnych
(rejestracja
sprawy,
wylosowanie
sędziego
sprawozdawcy).
Następnie, postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r., VI S 201/24, oddalono skargę
Skarżącej na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym
w Warszawie (k. 296 akt sądowych). Postanowieniem z 10 września 2024,
VI ACa 2047/24, rozstrzygnięto w przedmiocie wniosku Skarżącej o udzielenie
zabezpieczenia (k. 313 akt sądowych). W odpowiedzi na wniosek o uzasadnienie
ww. postanowienia sporządzono i doręczono je stronie. W dniu 27 lutego wniesiono
I NSP 470/25
4
prośbę do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie
o udzielenie informacji na jakim etapie pozostaje postępowanie apelacyjne
w sprawie o sygn. akt VI ACa 2047/24 (k. 337 akt sądowych).
Zgodnie z zarządzeniem z 13 marca 2025 r. zakreślono sprawę w VI Wydziale
Cywilnym i zarejestrowano sprawę w VIII Wydziale Cywilnym (k. 336 akt sądowych).
Zgodnie z zarządzeniem z 13 sierpnia 2025 r., VIII ACa 3976/25, zawiadomiono
pełnomocnika powoda o niezasadności rozpoznania sprawy poza kolejnością
(k. 340 akt sądowych). Zarządzeniem z 11 września 2025 r. skierowano sprawę
do SLPS celem ponownego jej przydziału (k. 348 akt sądowych). Zarządzeniem
z 14 października 2025 r. postanowiono zawiadomić strony o składzie sądu
rozpoznającym sprawę oraz doręczyć pełnomocnikom odpisy apelacji (k. 350 akt
sądowych). Zarządzeniem z 16 października 2025 r. wyznaczono termin rozprawy
na dzień 10 grudnia 2025 r. (k. 355 akt sądowych). Następnie strony postępowania
zostały poinformowane o terminie rozprawy.
Analiza powyższej sekwencji zdarzeń (czynności procesowych) skutkuje
stwierdzeniem, że od chwili wpływu sprawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie
(10 maja 2024 r.) do dnia dzisiejszego upłynął rok i 6 miesięcy. Trzeba jednak
z całą mocą podkreślić, że Sąd Apelacyjny wykazuje się w postępowaniu
aktywnością. Sąd rozstrzygnął w sprawie skargi na naruszenie prawa strony
do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz w sprawie udzielenia
zabezpieczenia. Termin rozprawy został wyznaczony na dzień 10 grudnia 2025 r.,
a strony zostały o przedmiotowym terminie poinformowane.
Całokształt okoliczności sprawy przesądza o braku bezczynności Sądu
Apelacyjnego i skutkuje oddaleniem skargi wraz z wszystkimi jej wnioskami
szczegółowymi. Stwierdzić należy, że skarga wywołała pożądany skutek – Sąd
Apelacyjny wyznaczył termin rozprawy i na tym etapie wielce prawdopodobne jest,
że apelacja zostanie w najbliższym czasie rozpoznana, a sprawa prawomocnie
zakończona.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1
ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.
D.Z.
I NSP 470/25
5
[a.ł]
Grzegorz Pastuszko Paweł Czubik Maria Szczepaniec
