I NSP 317/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 marca 2026 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
SSN Leszek Bosek
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi E.O.,
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
VIII AKa 88/24,
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 3 marca 2026 r.,
I. stwierdza, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w
Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII AKa 88/24 nastąpiła
przewlekłość postępowania;
II. przyznaje E.O od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w
Warszawie sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące)
złotych za okres od 18 lipca 2024 r. do 3 marca 2026 r.;
III. oddala skargę w pozostałym zakresie;
IV. nakazuje zwrócić E.O. z rachunku Skarbu Państwa- Sądu
Apelacyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwustu) złotych
uiszczoną tytułem opłaty od skargi;
V. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego
w Warszawie na rzecz E.O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści)
wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem Skarbowi Państwa –
I NSP 317/25
2
Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do dnia zapłaty tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
skargowym.
Leszek Bosek Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 18 lipca 2025 r. E.O. (dalej: „skarżąca”) złożyła skargę na
przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie
pod sygn. VIII AKa 88/24. Skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym toczącym się w Sądzie
Apelacyjnym w Warszawie VIII Wydział Karny sygn. akt. VIII Aka 88/24 nastąpiła
przewlekłość postępowania;
2. wydanie Sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia niezwłocznego
wydania odpisu wyroku wraz z klauzulą wykonalności zgodnie z wnioskiem
Skarżącej z dnia 18 lipca 2024 r.;
3. przyznanie na podstawie art. 12 ust. 4 Ustawy od Skarbu Państwa
na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w kwocie 15.000 zł w związku ze stwierdzoną
przewlekłością postępowania mając na uwadze szczególne znaczenie sprawy dla
skarżącej, która swoją postawą nie przyczyniła się w sposób zawiniony
do wydłużenia czasu trwania postępowania;
4. zasądzenie na rzecz Skarżącego od Skarbu Państwa kosztów
postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie.
W piśmie z dnia 26 sierpnia 2025 r. wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023, poz.
I NSP 317/25
3
1725, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w
postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające
do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to
konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej
niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej
wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazał elementy podlegające analizie
na etapie postępowania w przedmiocie przewlekłości. W świetle tego przepisu
dokonując oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego
wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego na jakim etapie skarga
została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej
zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej
zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła
przewlekłość postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle uchwały Sądu
Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSPZP 1/18, w sprawie o nadanie klauzuli
wykonalności dopuszczalne jest wniesienie skargi na naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez
prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Z akt sprawy wynika, iż wniosek o nadanie klauzuli wykonalności skarżąca
złożyła 18 lipca 2024 r. Tego samego dnia wpłynęła kasacja obrońcy skazanego od
wyroku Sądu Apelacyjnego, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonalności
wyroku w całości. W dniu 4 lutego 2025 r. akta sprawy zostały przekazane do Sądu
Najwyższego. W dniu 4 marca 2025 r. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku
obrońcy skazanego o wstrzymanie wyroku. Z kolei w dniu 16 października 2025 r.
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną.
Wskazać należy, że ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu,
po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. Dotyczy to każdego
rodzaju postępowania, w tym postępowania w przedmiocie nadania klauzuli
wykonalności. Nie zmienia tego fakt, że w tym przypadku określono instrukcyjny
termin na rozpoznanie wniosku przez właściwy sąd (art. 7811 k.p.c.)
I NSP 317/25
4
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wielomiesięczną
bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź
niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać z przewlekłością postępowania
(m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18; z 11
września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja
2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20).
Nie można jednak pominąć tego, że ocena przewlekłości postępowania ma
charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r.,
I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP
145/21). W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania sąd
oceniający sprawę analizuje nie tylko okres zaniechania jej rozpoznania, lecz bierze
pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p.
Odnosząc powyższe do zarzutów skarżącej dotyczących przewlekłości
ocenianego postępowania, podkreślenia wymaga, że dla stwierdzenia czy w
sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić
terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu
przeprowadzenia i zakończenia sprawy, uwzględniając jej charakter, stopień
faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,
rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności
strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustalenie zaistnienia
przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i
subiektywnych odczuć skarżącej, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz
czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi
przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur.
Powyższe ustalenia przesądzają o zasadności skargi i skutkują przyjęciem,
że w zaskarżonym postępowaniu zaszła przewlekłość procedowania.
Uwypuklenia wymaga, iż zgodnie z art. 7811 k.p.c. wniosek o wydanie
klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje nie później niż w terminie trzech dni od dnia
jego złożenia. W odpowiedzi na skargę, Sąd Apelacyjny podnosił, iż wniosek o
wstrzymanie wykonalności orzeczenia stanowi przeszkodę w nadaniu temu
orzeczeniu klauzuli wykonalności. Jednakże wskazać należy, że skoro Sąd
I NSP 317/25
5
Apelacyjny nie występował z prośbą o wypożyczenie akt sprawy do Sądu
Najwyższego, ani też nie monitował na jakim etapie jest przedmiotowy wniosek, to
przyczynił się do zaistnienia przewlekłości postępowania, bowiem z akt sprawy
wynika, iż Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 marca 2025 r. II KK 58/25 nie
uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 88/24.
Konkludując wskazania wymaga nadto, iż w wyniku opieszałości Sądu
Apelacyjnego postępowanie klauzulowe trwa od ponad 18 miesięcy
(od 18 lipca 2024 r. do 3 marca 2026 r.).
Uwzględniając skargę, wobec sformułowania przez skarżących stosownego
żądania, Sąd Najwyższy miał obowiązek przyznać od Skarbu Państwa sumę
pieniężną, o której mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość. Z
uwagi na powyższe, skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie
rozpoczęło się w lipcu 2024 r. i trwa nadal, Sąd Najwyższy przyznał skarżącej sumę
pieniężną w wysokości 2.000 zł za okres od 23 lipca 2024 r. do 4 lutego 2026 r.
Tym samym dalej idące żądanie skargi w tym zakresie, tj. ponad kwotę 2.000 zł,
należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Zasądzoną od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz
skarżącej kwotę 240 zł stanowi wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego
adwokatem, której wysokość ustalono na podstawie art. 98 § 1 i § 11 w zw. z art.
3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1964). Nadto Sąd Najwyższy, a
podstawie art. 17 ust. 3 u.s.p.p. nakazał zwrócić skarżącej z rachunku Skarbu
Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwotę 200 zł uiszczoną tytułem opłaty
od skargi.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji
postanowienia.
Leszek Bosek Oktawian Nawrot
Mirosław Sadowski
I NSP 317/25
6
