I NSP 281/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 grudnia 2025 r.
SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Przesławski
SSN Adam Redzik
w sprawie ze skargi D. Spółka Akcyjna z siedzibą w W.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn.
I AGa 266/22,
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2025 r.,
oddala skargę.
Tomasz Przesławski Tomasz Demendecki Adam Redzik
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 21 stycznia 2025 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu) pozwana D. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: „skarżąca”),
reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Sądu Najwyższego skargę na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu
w sprawie o sygn. I AGa 266/22 (dalej: „skarga”). Skarżąca wniosła o:
1) Stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie,
I NSP 281/25
2
2) Zobowiązanie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, I Wydział Cywilny,
na podstawie art. 6 ust. 3 Ustawy do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy
w terminie 2 miesięcy od rozpoznania skargi, a w szczególności do:
a. Wydania rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia nieważności lub
ewentualnego uchylenia uchwał walnego zgromadzenia, zgodnie z żądaniem
strony pozwanej zawartym w odpowiedzi na apelację z dnia 23 sierpnia 2022 r.,
tj. oddalenia apelacji powoda;
b. Rozpoznanie lub pozostawienie aktualnych oraz ewentualnych dalszych
wniosków powoda o wyłącznie sędziów orzekających w sprawie bez dalszego
biegu, a to na podstawie art. 531 § 2 KPC.
c. Oddalenie wszelkich ewentualnych wniosków powoda o zawieszenie
postępowania w związku z wnioskami o wyłączenie Sędziów.
3) Przyznanie na podstawie art. 12 ust. 4 Ustawy od Skarbu Państwa -
Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na rzecz strony pozwanej kwoty
10.000,00 zł;
Ponadto, na podstawie art. 2262 § 2 pkt 3 k.p.c., o przyznanie od powoda na
rzecz strony pozwanej podwyższonych kosztów postępowania i uwzględnienie ich
w orzeczeniu kończącym sprawę.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie wystąpiła bezczynność,
która nie znajduje żadnego usprawiedliwienia bowiem postępowanie apelacyjne
trwa niemal trzy lata, przy czym sprawę można było rozstrzygnąć już na pierwszej
rozprawie. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest m.in. składanie przez Powoda
wniosków formalnych, które stanowią nadużycie prawa procesowego.
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na podstawie art.
10 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony
do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub
nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej
zwłoki (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 z późn. zm.) zgłosił swój udział w sprawie
oraz wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 281/25
3
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725;
dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o
stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej
prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie
zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i
prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej
dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla
stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w
szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w
celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności
podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie
przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub
czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i
zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania
orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy
czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od
tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień
faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,
rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności
strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy o skardze
na przewlekłość).
O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd nie
podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one
nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy
(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).
Na znaczenie sprawnego rozstrzygania sporów sądowych, jako jednego
z elementów zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, zwraca się uwagę
I NSP 281/25
4
w literaturze (S. Pikulski, J. Szczechowicz, Ludzki wymiar prawa a przewlekłość
postępowania sądowego (w:) Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza
Jasudowicza, Toruń 2004, s. 353 i n.).
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano,
że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w
przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu
rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia
Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP
10/06 oraz z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06). Jednocześnie jednak ugruntowane
jest stanowisko, że przewlekłość jest pojęciem odnoszącym się do konkretnego
zdarzenia, które po wnikliwej analizie należałoby uznać za nadmiernie rozciągnięte
w czasie i niezasadnie przedłużające się (zob. m.in. postanowienia Sądu
Najwyższego z 21 kwietnia 2021 r., I NSP 20/21, oraz z 15 listopada 2022 r., I NSP
322/22). Powyższe oznacza, że standard ochrony prawa do rozpatrzenia sprawy
bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter zindywidualizowany (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20;
z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21; z 14
września 2022 r., I NSP 251/22; z 15 listopada 2022 r., I NSP 322/22). Co do
zasady więc, przewlekłość jest pojęciem względnym i zawsze musi być odnoszona
do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania. Należy także
nadmienić, że jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania
określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące
stan nieuzasadnionej zwłoki (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 13
lipca 2017 r., III SPP 33/17; z 21 kwietnia 2021 r., I NSP 20/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić
należy, że nie naruszono w niej prawa do sądu w aspekcie rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki.
Sekwencja działań Sądu Apelacyjnego w sprawie o sygn. akt I AGa 266/22
ustalona na podstawie akt sprawy przedstawia się następująco. W dniu 31 lipca
2021 r. do Sądu Okręgowego we Wrocławiu wpłynął pozew wniesiony przez D.
przeciwko D. S.A. w W. (obecnie D. S.A. w W.). Postępowanie w tej sprawie toczyło
się pod sygn. X GC 497/15. W dniu 29 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy we
I NSP 281/25
5
Wrocławiu wydał wyrok w sprawie X GC 497/15. W dniu 19 lipca 2022 r. do Sądu
Okręgowego we Wrocławiu wpłynęła apelacja Powoda od powyższego wyroku. W
apelacji Powód wniósł m.in. o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania
dowodowego z akt sprawy karnej oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. 27 lipca
2022 r. akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu. Sprawa została zarejestrowana w repertorium I AGa za numerem
266/22. Tego samego dnia sporządzono raport z losowania - przydziału sędziego
referenta w sprawie. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2022 r. m.in.: doręczono odpis
apelacji pełnomocnikom Pozwanego i Interwenienta Ubocznego oraz
zawiadomiono ich o składzie sądu. W dniach 25 sierpnia 2022 r. i 26 sierpnia 2022
r. do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wpłynęły odpowiedzi na apelację wniesione
kolejno przez: Pozwanego i Interwenienta Ubocznego. 16 marca 2023 r. wydano
zarządzenie w przedmiocie wyznaczenia rozprawy apelacyjnej na 25 maja 2023 r.
oraz zawiadomieniu o tym terminie pełnomocników stron oraz Interwenienta
Ubocznego. W dniu 19 maja 2023 r., na podstawie art. 15 zzs1 pkt. 4 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.), zwrócono
się do Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu o rozważenie wydania
zarządzenia w przedmiocie rozpoznania sprawy I AGa 266/22 w składzie trzech
sędziów z uwagi na szczególną zawiłość sprawy. Ponadto wydano zarządzenie w
przedmiocie skierowania sprawy do SLPS - po wydaniu przez Prezesa Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu zarządzenia o rozpoznaniu sprawy w składzie trzech
sędziów oraz poinformowaniu pełnomocników stron o składzie. W dniu 22 maja
2023 r. Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu zarządził rozpoznanie sprawy I
AGa 266/22 w składzie trzech sędziów. Tego samego dnia wygenerowano raport z
losowego przydziału w sprawie pozostałych sędziów wyznaczonych do orzekania w
sprawie I AGa 266/22. W dniu 25 maja 2023 r. do Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu wpłynął wniosek Powoda o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego
referenta oraz wszystkich pozostałych sędziów powołanych na wniosek KRS
ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw oraz
I NSP 281/25
6
referendarzy orzekających w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu. Zastępca
Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego, na podstawie art. 47b ustawy z 27 lipca
2001 r. Prawo o ustroju Sądów Powszechnych w zw. z § 69 ust. 4 i § 72 ust. 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin
urzędowania sądów powszechnych zarządził wyznaczenie zastępcy do składu
sądu w miejsce jednego z wylosowanych sędziów, o czym zawiadomiono strony.
Na rozprawie 25 maja 2023 r. sąd postanowił odroczyć rozprawę celem nadania
biegu wnioskowi Powoda o wyłączenie sędziów. 30 maja 2023 r. sporządzono
raport z losowania - przydziału w sprawie I AGo 87/23 (dot. ww. wniosku) sędziego
referenta. W dniu 6 czerwca 2023 r. do sądu wpłynęło pismo Powoda zawierające
uzupełnienie wniosku z 25 maja 2023 r. oraz sprostowanie oczywistej omyłki
pisarskiej zawartej w tym wniosku. Na podstawie zarządzenia z 18 lipca 2023 r.
Powód został wezwany do doprecyzowania podstawy prawnej wniesionego
przez niego wniosku o wyłączenie sędziów - w terminie 7 dni pod rygorem uznania,
że Powód wnosi wniosek o wyłączenie w trybie art. 26 § 2 u.SN. 16 sierpnia 2023 r.
do sądu wpłynęło pismo Powoda zawierające doprecyzowanie wniosku.
Postanowieniem z 28 sierpnia 2023 r., sygn. I AGo 87/23 Sąd Apelacyjny
we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznania
sprawy I AGa 266/22. Ponadto wydano zarządzenie w przedmiocie pozostawienia
w aktach bez dalszych czynności wniosku Powoda o wyłączenie sędziów objętych
wnioskiem ale niebędących członkami składu orzekającego w sprawie I AGa
266/22 oraz pouczenia Powoda, że dalsze takie wnioski i pisma z nimi związane
zostaną pozostawione w aktach sprawy bez dalszych czynności. Pismem, które
wpłynęło do sądu 28 września 2023 r. Powód wniósł o sporządzenie pisemnego
uzasadnienia ww. postanowienia z 28 sierpnia 2023 r., sygn. I AGo 87/23. Odpis
postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony Powodowi 17 listopada
2023 r. W dniu 30 listopada 2023 r. (data prezentaty) Powód złożył zażalenie na
postanowienie z 28 sierpnia 2023 r., sygn. I AGo 87/23. W zażaleniu zawarł nadto
wniosek o wyłączenie: wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
powołanych na urząd na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie
przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa, referendarzy sądowych w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu oraz
I NSP 281/25
7
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Zażalenie zostało zarejestrowanie w repertorium
I AGzp za numerem 206/23. Na zarządzenie z 1 grudnia 2023 r. sprawa została
skierowana do losowania w systemie SLPS. 20 grudnia 2023 r. sporządzono raport
z losowania - przydziału sędziów do orzekania w sprawie I AGz 206/23.
Postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. I AGz 206/23 Sąd
Apelacyjny we Wrocławiu oddalił zażalenie. Ponadto tego samego dnia zarządzono:
pozostawienie w aktach bez dalszych czynności wniosku Powoda o wyłączenie
sędziów, referendarzy oraz Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu zawartego w treści
zażalenia oraz – po upływie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie
postanowienia z 21 grudnia 2023 r., I AGz 206/23 - przedstawienie akt sędziemu
referentowi celem podjęcia dalszych czynności w sprawie. Pismem, które wpłynęło
do sądu 18 stycznia 2024 r. Powód wniósł o sporządzenie pisemnego uzasadnienia
postanowienia z 21 grudnia 2023 r., I AGz 206/23. 1 lutego 2024 r. odpis ww.
postanowienia wraz z pisemnym uzasadnieniem zostały przekazane do doręczenia
Powodowi. Na podstawie zarządzenia z 27 marca 2024 r. wyznaczono termin
rozprawy apelacyjnej na 14 czerwca 2024 r. o czym zawiadomiono
pełnomocników stron oraz Interwenienta Ubocznego. 29 maja 2024 r. (data
prezentaty) Powód wniósł m.in. o zniesienie wyznaczonego terminu rozprawy. W
dniu 14 czerwca 2024 r. (data prezentaty) Powód wniósł o zawieszenie
postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. z uwagi na zainicjowanie
postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów orzekających w sprawie
ewentualnie o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów pozostających w
składzie sądu. Na rozprawie 14 czerwca 2024 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie
postępowania i postanowił nadać bieg wnioskowi powoda o wyłączenie jednego z
sędziów (tj. zastępcy sędziego pozostającego w składzie orzeczniczym). Wobec
powyższego sąd postanowił odroczyć rozprawę. Na podstawie zarządzenia z 17
czerwca 2024 r. wniosek o wyłączenie sędziego został wpisany do repertorium AGo
oraz skierowany do SLPS. Wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów
pozostających w składzie sądu orzekającym w sprawie został pozostawiony w
aktach sprawy bez dalszych czynności. 19 czerwca 2024 r. sporządzono raport z
losowania w sprawie I AGo 134/24. W dniu 18 czerwca 2024 r. (data prezentaty)
Powód wniósł o sporządzenie uzasadnienia postanowienia wydanego na rozprawie
I NSP 281/25
8
14 czerwca 2024 r. (o odmowie zawieszenia postępowania). Sędzia wylosowany do
orzekania w sprawie I AGo 134/24 zażądał wyłączenia go od rozpoznania ww.
sprawy. Wniosek został wpisany do repertorium AGo na zarządzenie z 1 lipca 2024
r. 3 lipca 2024 r. sporządzono raport z losowania – przydziału w sprawie I AGo
152/24. Postanowieniem z 8 lipca 2024 r., I AGo 152/24 Sąd Apelacyjny
we Wrocławiu uwzględnił ww. żądanie. W dniu 5 września 2024 r. wydano
zarządzenie w przedmiocie pozostawienia wniosku Powoda o wyłączenie sędziego
bez żadnych dalszych czynności na podstawie art. 531 § 2 k.p.c.
W dniu 14 września 2024 r. wydano zarządzenie w przedmiocie wyznaczenia
terminu rozprawy apelacyjnej na 13 stycznia 2025 r. o czym zawiadomiono
pełnomocników stron oraz Interwenienta Ubocznego. 13 stycznia 2025 r. (data
prezentaty sądu) Powód wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177
§ 1 pkt 4 i § 2 k.p.c. oraz o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
powołanych na urząd na wniosek nieprawidłowo ukształtowanej KRS oraz
referendarzy sądowych w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu. Na rozprawie 13
stycznia 2025 r. Przewodniczący składu orzekającego poinformował Powoda o
pozostawieniu w aktach sprawy bez dalszych czynności na podstawie art. 531 § 2
k.p.c. wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy. Ponadto sąd postanowił
oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. Powód złożył do protokołu ponowny
wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów pozostających w składzie
orzeczniczym oraz wszystkich sędziów Sadu Apelacyjnego we Wrocławiu. W
konsekwencji sąd odroczył rozprawę celem rozpoznania wniosku powoda oraz
celem rozpoznania wniosku powoda o uzasadnienie postanowienia z 14 czerwca
2024 r. Postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek
powoda o sporządzenie uzasadnienie postanowienia z 14 czerwca 2024 r. Tego
samego dnia wydano zarządzenie w przedmiocie przedstawienia akt
przewodniczącej wydziału celem nadania biegu wnioskowi powoda o wyłączenie
sędziów. Na podstawie zarządzenia z 20 stycznia 2025 r. ww. wniosek został
skierowany do SLPS i wpisany do repertorium AGo Tego samego dnia
sporządzono raport z losowego przydziału sędziego referenta w sprawie I AGo
8/25.Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. powód złożył wniosek o sporządzenie
uzasadnienia postanowienia z dnia 16 stycznia 2025 r. Pismem przewodnim z dnia
I NSP 281/25
9
11 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu skargę na
przewlekłość postępowania wniesioną przez D. S.A. z/s w W. z dnia 31 stycznia
2025 r., skargę D. z dnia 20 stycznia 2025 r. wraz z odpowiedzią Prezesa Sądu
Apelacyjnego. Akta sprawy Sądu Apelacyjnego do dnia 11 lipca 2025 r. znajdowały
się w Sądzie Najwyższym załączone do sprawy I NSP 73/25 prowadzonej w
przedmiocie skargi na przewlekłość wniesionej przez powoda. Zarządzeniem z dnia
15 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny wniosek powoda z dnia 13 stycznia 2025 r. o
wyłączenie sędziów pozostawił w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności
oraz zarządzono przedłożenie sędziemu referentowi akt celem nadania sprawie
biegu. W dniu 6 sierpnia 2025 r. akta ponownie przesłano do Sądu Najwyższego
celem rozpoznania przedmiotowej skargi.
Sąd Najwyższy mając na uwadze okoliczności sprawy i terminowość
czynności podejmowanych przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu stwierdza, że
całościowa ocena analizowanego postępowania nie pozwala na przyjęcie aby było
ono prowadzone przewlekle.
Sekwencja działań Sądu Apelacyjnego przedstawiona powyżej, wskazuje na
przerwy pomiędzy poszczególnymi czynnościami mieszczącymi się w
standardowym czasie trwania przerw pomiędzy czynnościami w sprawie
podejmowanymi przez sądy powszechne. Nadto, w świetle powołanego wyżej
orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślającego, iż bezczynności sądu drugiej
instancji polega na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej
12 miesięcy, istną na kanwie niniejszej sprawy okolicznością, jest fakt wyznaczenia
przez Sąd Apelacyjny terminu rozprawy apelacyjnej w przeciągu niespełna 8
miesięcy od przekazania apelacji. Kolejne terminy rozpraw wyznaczane były
niezwłocznie po rozpoznaniu czasochłonnych, bowiem wymagających rejestracji
pod nową sygnaturą i kierowania do losowania, wniosków powoda.
Należy przyznać rację skarżącemu, iż to działania powoda doprowadziły do
długoterminowego toku postępowania, bowiem każdorazowo obligowały one sąd
do odraczania rozprawy i podejmowania szeregu czynności nakierowanych
na rozpoznanie składanych przez Powoda wniosków - poczynając od ich rejestracji
we właściwym repertorium poprzez wylosowanie składu sędziowskiego i kończąc
na wydaniu rozstrzygnięcia. Biorąc jednak pod uwagę, że czas rozpoznawania
I NSP 281/25
10
kolejnych wniosków nie przekroczył 4 miesięcy należy stwierdzić, że sąd
procedował je sprawnie. Warto również zauważyć, że najdłuższy okres pomiędzy
wydaniem postanowienia o odroczeniu rozprawy a wyznaczeniem nowego terminu
rozprawy wynosił 10 miesięcy (tj. pomiędzy postanowieniem wydanym na
rozprawie 25 maja 2023 r. a zarządzeniem z 27 marca 2024 r.), przy czym
pomiędzy tymi czynnościami sądu toczyło się również postępowanie zażaleniowe
(na postanowienie z 28 sierpnia 2023 r. w przedmiocie wniosku Powoda
o wyłączenie sędziów), które zakończyło się wydaniem postanowienia z 21 grudnia
2023 r., w sprawie I AGz 206/23. W pozostałych wypadkach okres oczekiwania na
wyznaczenie nowego terminu rozprawy wynosił około 3 miesięcy. Powyższe
wskazuje, że wydłużony czas trwania postępowania stanowi konsekwencję dużej
aktywności Powoda, a nie opieszałości Sądu Apelacyjnego.
Zaznaczyć należy, iż rolą Sądu Najwyższego rozpatrującego skargę na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest
badanie terminowości podejmowanych czynności przez sąd przed którym toczy się
postępowanie, którego skarga dotyczy. Na kanwie niniejszej sprawy natomiast,
przebieg postępowania, który został szczegółowy opisany powyżej wskazuje na to,
że Sąd Apelacyjny wszelkie czynności w sprawie podejmuje sprawnie i adekwatnie
do składanych przez strony wniosków. Jak już wskazano, rację ma skarżący, że
merytoryczne rozpoznanie sprawy jest tamowane przez działanie Powoda, co może
być rozpatrywane w kategoriach nadużycia prawa procesowego (art. 41 k.p.c.).
Trzeba jednak zauważyć, że fakt ten zdaje się zauważać również Sąd Apelacyjny,
który konsekwentnie stosuje art. 531 § 2 k.p.c., natomiast ocenie Sądu
Najwyższego w zakresie stwierdzenia przewlekłości postępowania podlega
działanie sądu, a nie strony postępowania. Trudno bowiem wyobrazić sobie
zasadność finansowej odpowiedzialności Skarbu Państwa - Prezesa Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o
skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sytuacji, kiedy to
postępowanie staje się przewlekłe jedynie z powodu nadawania biegu i
rozpatrywania wniosków składanych w toku postępowania przez jedną ze stron, do
I NSP 281/25
11
czego sąd jest zresztą prawnie zobligowany, a nie z powodu opieszałości
w działaniu organu sądowego.
Całokształt okoliczności sprawy wskazany powyżej przesądza o braku
bezczynności Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. I AGa 266/22
i skutkuje oddaleniem skargi wraz z wszystkimi jej wnioskami szczegółowymi.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1
ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Tomasz Przesławski Tomasz Demendecki Adam Redzik
[MR]
[r.g.]