I NSP 243/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 31 lipca 2025 r.
SSN Grzegorz Pastuszko (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie ze skargi W. W.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
V ACa 1869/23,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 31 lipca 2025 r.:
1. stwierdza, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym
w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 1869/23 nastąpiła
przewlekłość postępowania;
2. przyznaje W. W. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w
Warszawie sumę pieniężną w wysokości 3500 (trzy tysiące
pięćset) złotych za okres od 17 lipca 2018 r. do 31 lipca 2025 r.;
3. oddala skargę w pozostałym zakresie;
4. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego
w Warszawie na rzecz W. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści)
złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia jego doręczenia Skarbowi Państwa – Sądowi
Apelacyjnemu w Warszawie do dnia zapłaty tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego;
I NSP 243/25
2
5. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego
w Warszawie na rzecz W. W. kwotę 200 (dwieście) złotych
uiszczoną tytułem opłaty od skargi.
Paweł Czubik Grzegorz Pastuszko
Maria Szczepaniec
[[D.Z.]
UZASADNIENIE
Dnia 9 czerwca 2025 r. (data nadania przesyłki poleconej) pełnomocnik W.
W. (dalej: „skarżący”), za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, wniósł
do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie V ACa 1869/23,
toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Pismem z 17 czerwca 2025 r.
(data prezentaty Sądu Najwyższego) Sąd Apelacyjny w Warszawie przedstawił ww.
skargę Sądowi Najwyższemu. W przedmiotowej skardze skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem
Apelacyjnym w Warszawie, pod sygn. V ACa 1869/23, wystąpiła przewlekłość
postępowania;
2. przyznanie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w
Warszawie na rzecz skarżącego kwoty 4000 zł tytułem odpowiedniej sumy
pieniężnej;
3. zasądzenie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w
Warszawie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu skargowym według norm przepisanych;
4. zwrot na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu
Apelacyjnego w Warszawie opłaty sądowej uiszczonej od skargi w kwocie 200 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest stroną powodową
w sprawie o zapłatę przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W. Postępowanie sądowe
zostało zainicjowane poprzez wniesienie pozwu do Sądu Rejonowego dla
Warszawy-Śródmieście w Warszawie 17 lipca 2018 r. W rzeczonej sprawie,
po rozszerzeniu powództwa Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 21 listopada
I NSP 243/25
3
2022 r., sygn. XXVIII C 13642/22, rozstrzygnął spór w I instancji, zasądzając od
pozwanego na rzecz skarżącego określone kwoty. Jak podał skarżący,
postępowanie przed Sądem I instancji trwało zatem ponad 4 lata i 4 miesiące. Od
wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie apelacje wniosły obie strony postępowania.
Akta sprawy wraz z wniesionymi apelacjami wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w
Warszawie 5 września 2023 r., gdzie sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą
V ACa 1869/23.
Według wskazań skarżącego, od dnia wpływu akt sprawy do Sądu
Apelacyjnego w Warszawie do dnia złożenia niniejszej skargi, a więc przez okres
ponad 21 miesięcy, Sąd Apelacyjny w Warszawie nie podjął żadnych czynności
procesowych zmierzających do merytorycznego rozpoznania wniesionych apelacji i
zakończenia postępowania w sprawie. W szczególności, w przywołanym okresie,
Sąd Apelacyjny: nie zarządził wymiany pism procesowych pomiędzy stronami, tj.
nie doręczył stronom odpisów apelacji strony przeciwnej celem umożliwienia
ustosunkowania się do podniesionych zarzutów i złożenia odpowiedzi na apelację;
nie wyznaczył terminu rozprawy apelacyjnej; nie podjął żadnych innych, znanych
skarżącemu, działań proceduralnych mających na celu przygotowanie sprawy do
rozpoznania na etapie drugo-instancyjnym. W ocenie skarżącego postępowanie
apelacyjne pozostaje w całkowitym zastoju.
Skarżący podniósł, że opisany powyżej ponad dwudziestojednomiesięczny
okres całkowitej bezczynności Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie
V ACa 1869/23, w połączeniu z faktem, iż całe postępowanie w niniejszej sprawie,
licząc od dnia wniesienia pozwu do Sądu I instancji 17 lipca 2018 r., trwa już
łącznie blisko 7 lat (ponad 82 miesiące), stanowi rażącą przewlekłość
postępowania, a obecna bezczynność Sądu Apelacyjnego jedynie pogłębia
ten stan.
Skarżący podkreślił, że celem niniejszej skargi nie jest kierowanie zarzutów
pod adresem konkretnego sędziego referenta w sprawie. Ma on świadomość, iż
sędziowie – także sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie – są często obarczeni
ponadprzeciętną liczbą spraw w swoich referatach. Zrozumiałym jest też dla
skarżącego, że ogromne obciążenie sędziego referenta ma decydujący wpływ
na tempo podejmowania czynności o charakterze proceduralnym. Niemniej jednak
I NSP 243/25
4
przyczyny przewlekłości tkwiące w niedostatecznej liczbie sędziów, personelu
pomocniczego, czy też w ogólnej organizacji pracy wymiaru sprawiedliwości, nie
mogą usprawiedliwiać naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki. W ocenie skarżącego ponad dwadzieścia jeden miesięcy
całkowitej bierności Sądu Apelacyjnego, polegającej na niepodjęciu podstawowych
czynności proceduralnych, takich jak doręczenie stronom apelacji przeciwnika, w
kontekście całokształtu postępowania trwającego blisko 7 lat, musi być uznany za
nieuzasadnioną zwłokę. Taki stan rzeczy godzi w prawo skarżącego do rzetelnego
procesu i podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 4000 zł,
skarżący zwrócił uwagę, że postępowanie trwające łącznie od blisko 7 lat naraża go
na długotrwałą niepewność co do jego sytuacji prawnej i finansowej. Jest to sprawa
„o zapłatę” i ma dla niego fundamentalne znaczenie majątkowe, gdyż dotyczy
kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe.
Jak podał skarżący, przez ponad 12 lat spłacał kredyt, który okazał się
obarczony wadami prawnymi, a mimo regularnych spłat jego zadłużenie w
przeliczeniu na PLN rosło. Długotrwałość całego procesu sądowego, w tym obecna
przewlekłość na etapie apelacyjnym, potęguje doznaną przez niego krzywdę
moralną, generując stres, frustrację oraz poczucie bezradności wobec systemu
sądownictwa. W ocenie skarżącego żądana kwota stanowi odpowiednią
rekompensatę za doznaną krzywdę moralną.
Skarżący również odniósł się do podnoszonego w orzecznictwie argumentu,
że „w sytuacji nadmiernego napływu spraw w krótkim czasie, gdy zaległości te są
tylko przejściowe i zostały podjęte rozsądne, szybkie i skuteczne środki zaradcze,
państwo może nie ponosić odpowiedzialności za naruszenie Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności”. Zwrócił uwagę, że argumentacja ta w
przypadku jego sprawy jest chybiona.
W piśmie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 lipca 2025 r. (data
prezentaty Sądu Najwyższego), stanowiącym odpowiedź na skargę, zgłoszono
udział w sprawie oraz wniesiono o oddalenie skargi.
Zajmując stanowisko, na wstępie przedstawiono przebieg postępowania i
według zamieszczonego opisu: akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w
I NSP 243/25
5
Warszawie 5 września 2023 r. i tego dnia przeprowadzono w Systemie Losowego
Przydziału Spraw losowanie sędziego referenta. W dniu 6 września 2023 r. wpisano
sprawę do repertorium ACa i zawiadomiono pełnomocników stron o składzie
wyznaczonym do rozpoznania apelacji. W dniu 9 stycznia 2024 r. wpłynęło pismo
pozwanego zawierające zarzut zatrzymania. Następnie 2 grudnia 2024 r. wpłynęło
pismo powoda z wnioskiem o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Zarządzeniem z
dnia 13 czerwca 2025 r. dokonano kontroli złożonych apelacji pod kątem
wypełnienia wymogów formalnych, wezwano pełnomocnika pozwanego do
sprecyzowania wartości przedmiotu zaskarżenia, biorąc pod uwagę kumulację
roszczeń oraz modyfikację powództwa w terminie tygodniowym pod rygorem
sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W dniu 16 czerwca 2025 r. na
podstawie § 79 ust. 3 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych zarządzono
rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu. W dniu 25 czerwca 2025 r. wpłynęło
pismo pozwanego uzupełniające braki formalne apelacji, a w dniu 4 lipca 2025 r.
wpłynęła odpowiedź pozwanego na apelację powoda. W dniu 9 lipca 2025 r.
uznano, że braki apelacji pozwanego zostały uzupełnione i zarządzono doręczenie
odpisu apelacji pełnomocnikowi powoda oraz wyznaczono termin rozprawy
apelacyjnej na dzień 4 września 2025 r. Mając na uwadze powyższe wskazano, że
przy tak kształtującym się przebiegu postępowania skarga nie zasługuje na
uwzględnienie.
Dodatkowo podkreślono jeszcze, że czas trwania postępowania w sprawie
nie może być przez skarżących postrzegany jako zadowalający. Jak podano, przed
Sądem pierwszej instancji czas ten wynosił ponad 4 lata, a przed Sądem
Apelacyjnym w Warszawie od 5 września 2023 r. Zaznaczono przy tym, że pojęcie
przewlekłości postępowania nie jest zależne wyłącznie od długości toczącego się
procesu i okresu oczekiwania na termin rozprawy. Jedynie nadmierne odstępstwa
od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i
procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, a takie nie
wystąpiły w niniejszej sprawie. Zauważono, że nie można pominąć, iż na łączny
czas trwania postępowania miało wpływ przekazanie sprawy przez Sąd Rejonowy
dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie Sądowi Okręgowemu w Warszawie w
związku z rozszerzeniem powództwa. Podniesiono też, że w sprawie zostały
I NSP 243/25
6
podjęte działania zmierzające do nadania biegu apelacjom. Aktualnie sprawa rokuje
na jej rychłe zakończenie w tym roku z uwagi na wyznaczony termin rozprawy.
Zwrócono jeszcze uwagę, że ocena, czy zachodzi nieuzasadniona zwłoka
w rozpoznaniu sprawy, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania
wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu
zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu
przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo
określonych terminach, wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości –
Regulamin urzędowania sądów powszechnych (dalej: „Regulamin”). Nie jest zatem
możliwe, aby sprawa, która nie ma charakteru pilnej, a takiego charakteru
oceniania sprawa nie ma, została rozpoznana przed sprawami, które wpłynęły
wcześniej. Paragraf 79 ust. 1 powołanego Regulaminu, stanowi, że sprawy powinny
być rozpoznawane według kolejności wpływu do danego referatu. Jednakże
podkreślono, że ocena Przewodniczącego co do rozpoznania sprawy poza
kolejnością w oparciu o art. 79 § 3 Regulaminu wywołana była dokonaną na skutek
wniosku powoda o przyśpieszenie rozpoznania sprawy oceną łącznego czasu
dotychczasowego trwania postępowania i spowodowała nadanie sprawie biegu i
wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej.
Wreszcie zauważono, że w czasie, w którym wniesiona została niniejsza
sprawa do Sądu Okręgowego w Warszawie, a następnie Sądu Apelacyjnego w
Warszawie wpłynęła ogromna liczba spraw, których źródłem są umowy kredytu
waloryzowanego walutą obcą. Jak przy tym podkreślono, o ile fakt występujących w
sądzie problemów kadrowych czy trudności lokalowych nie może być okolicznością
usprawiedliwiającą przewlekłość postępowania, to w sytuacji nadmiernego napływu
spraw w krótkim czasie, gdy zaległości te są tylko przejściowe i zostały podjęte
rozsądne, szybkie i skuteczne środki zaradcze, państwo nie ponosi
odpowiedzialności za naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności.
Dalej podniesiono jeszcze, że w celu zapobieżenia przewlekłości
postępowań zostały podjęte przez państwo działania organizacyjne i legislacyjne,
zaznaczając zarazem, że także kierownictwo Sądu Apelacyjnego podejmuje
działania w celu przeciwdziałania przewlekłości poprzez liczne i skuteczniejsze
I NSP 243/25
7
wystąpienia do właściwych organów o wsparcie kadrowe i poprawę warunków
lokalowych Sądu i o zmiany legislacyjne w zakresie procedury cywilnej.
Zaznaczono też, że orzekaniem w sprawach konsumenckich kredytów
waloryzowanych objęci zostali sędziowie pionu gospodarczego, a od 1 stycznia
2025 r. powstał nowy wydział, który przejął sprawy dotyczące kredytów
waloryzowanych do waluty obcej.
Wreszcie na koniec oceniono, że skarga jest niezasadna i brak jest podstaw
do przyznania skarżącemu żądanej sumy pieniężnej. Wskazano jednocześnie, że w
przypadku niepodzielenia zaprezentowanej argumentacji zakwestionowania
wymaga wysokość żądanej kwoty, która – jak to ujęto w piśmie – nie została
w żaden sposób uprawdopodobniona, ani tym bardziej udowodniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub
nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej
zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na
przewlekłość”) nie określa wprost granic temporalnych, w ramach których powinno
dojść do rozpoznania sprawy, a tym samym nie wskazuje bezpośrednio czasu, po
upływie którego następuje przewlekłość postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1
ustawy o skardze na przewlekłość strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w
postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające
do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to
konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W świetle
art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość ocenie w szczególności podlega
terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania
rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny należy:
uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili
rozpoznania skargi; charakter sprawy; stopień faktycznej i prawnej zawiłości sprawy;
I NSP 243/25
8
znaczenie rozstrzygnięcia dla skarżącego; zachowanie się stron, w szczególności
strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
W ustawie o skardze na przewlekłość nie sprecyzowano, jaki okres
oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.
W judykaturze przyjmuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można
mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na
niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (zob.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; 16 marca
2006 r., III SPP 10/06; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; 14 lipca 2016 r., III SPP
55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 19 października 2017 r., III SPP 42/17; 21
lutego 2018 r., III SPP 3/18; 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18; 3 grudnia 2019 r.,
I NSP 160/19; 28 września 2021 r., I NSP 145/21).
Podkreślić ponadto należy, że prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym
terminie, stanowiąc element prawa do rzetelnego procesu, jest jednym z
podstawowych praw człowieka określonym w Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. 1993 nr 61, poz. 284 ze zm., dalej:
„EKPCz”). Przyjęcie ustawy o skardze na przewlekłość, stanowiło zresztą efekt
stosowania EKPCz i wielokrotnego stwierdzenia przez Europejski Trybunał Praw
Człowieka (dalej: „Trybunał”) naruszenia przez Polskę prawa do rozpoznania
sprawy w rozsądnym terminie.
Sąd Najwyższy ustalił, że w dniu rozpatrywania przezeń skargi postępowanie
przed Sądem Apelacyjnym trwa od 5 września 2023 r., tj. ponad 22 miesiące, co
znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, z których wynika, że postępowanie
apelacyjne zostało zainicjowane przedstawieniem przez Sąd Okręgowy w
Warszawie 5 września 2023 r. apelacji obydwu stron wraz z aktami sprawy.
W związku z wniesioną przez skarżącego skargą Sąd Apelacyjny wyznaczył termin
rozprawy na 4 września 2025 r.
Jednocześnie Sąd Najwyższy przyjął, że nie można z uwagi na charakter
sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, a także zachowanie się stron, w
szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania, uznać, by było
konieczne aż tak długie procedowanie. Nie wynika to również z zaprezentowanego
I NSP 243/25
9
stanowiska Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W związku z powyższym Sąd
Najwyższy stwierdził przewlekłość postępowania.
Dla stwierdzenia przewlekłości postępowania irrelewantne pozostają
argumenty Sądu Apelacyjnego związane z wpływem spraw kredytowych
waloryzowanych lub denominowanych do waluty obcej do Sądu Okręgowego w
Warszawie, a następnie z apelacjami stron do Sądu Apelacyjnego. Takie samo
znaczenie w przedmiotowej sprawie należy przypisać wywodowi Sądu
Apelacyjnego dotyczącemu podejmowanych działań – zarówno legislacyjnych, jak i
organizacyjnych.
W nawiązaniu do powyższego Sąd Najwyższy zauważa, że zgodnie z
przywołanym już art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, dokonując oceny,
czy naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej
zwłoki, obok upływu czasu, uwzględnia się indywidualne okoliczności sprawy.
Zatem nie ma tu miejsca na uwzględnienie kwestii organizacyjnych, które choć
rzutują na dynamikę konkretnego postępowania, to jednak w świetle
obowiązujących przepisów nie mogą być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą
przewlekłe procedowanie w sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7
grudnia 2013 r., III SPP 242/13; 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18; 16 kwietnia 2024
r., I NSP 62/24). Kwestia właściwej organizacji sądownictwa, w tym zapewnienie
optymalnej obsady kadrowej sądów, jest obowiązkiem państwa, na co wielokrotnie
zwracał uwagę Trybunał i Sąd Najwyższy (zob. wyroki Europejskiego Trybunału
Praw Człowieka w sprawach: Sutter v. Szwajcaria z 22 lutego 1984 r., skarga nr
8209/78; Wasilewski v. Polska z 21 grudnia 2000 r., skarga nr 32734/96;
postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 marca 2005 r., III SPP 34/04; 26 kwietnia
2019 r., I NSP 18/19).
Fakt, że Prezes Sądu nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi mu
zapewnienie odpowiednich warunków dla sprawnego działania wydziałów w
związku ze znacznym wpływ spraw kredytowych (nie jest to zjawisko nagłe, a
wieloletnie), naturalnie przekłada się na brak winy po jego stronie z tytułu zaistniałej
przewlekłości postępowania. Analogicznie nie można jej przypisać sędziemu
sprawozdawcy w sprawie.
I NSP 243/25
10
Powyższe nie zwalnia jednak państwa z odpowiedzialności z tego tytułu.
Jak bowiem stwierdził Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 30 października
2006 r., S 3/06: „prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej
zwłoki stanowi istotny element konstytucyjnego prawa do sądu
(art. 45 ust. 1 Konstytucji). Adresatem konstytucyjnego nakazu rozpatrzenia sprawy
w rozsądnym czasie są przede wszystkim same sądy. Należy jednak uwzględnić
całokształt sytuacji faktycznej i wskazać, że konieczną gwarancją materialną prawa
do rozstrzygnięcia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki są odpowiednie warunki
organizacyjne umożliwiające sądom »terminową« realizację ich zadań. Dotyczy to
w szczególności obsady kadrowej, zarówno jeśli chodzi o liczbę sędziów, jak i
personel pomocniczy. Powinność zapewnienia odpowiednich warunków spoczywa
w pierwszej kolejności na ustawodawcy oraz na organach władzy wykonawczej,
szczególnie na Ministrze Sprawiedliwości”.
Skarga na przewlekłość postępowania i związana z nią możliwość
przyznania skarżącemu, na jego żądanie, od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w
wysokości 2000-20 000 zł, w znacznej mierze służy wymuszeniu na państwie takiej
organizacji wymiaru sprawiedliwości, która umożliwi rozpoznanie sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2013
r., III SPP 242/13). Obok swoistej sankcji dla państwa za niewłaściwe
zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości, suma pieniężna, o której jest mowa w art.
12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość, pełni funkcję rekompensaty dla strony
za doznaną szkodę niematerialną, będącą wynikiem przewlekłości. Nie jest to więc
odszkodowanie za poniesione straty i utracone korzyści (art. 361 § 2 k.c.) lub
zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w rozumieniu art. 445 k.c.
Ustawodawca wprowadza przy tym zasadę, że strona, której skargę uwzględniono,
może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody ze stwierdzonej
przewlekłości (art. 15 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość). Konsekwentnie
sumę, o której jest mowa w ustawie o skardze na przewlekłość, uznać należy za
wstępną (tymczasową) rekompensatę z tytułu doznanej szkody niematerialnej (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 maja 2013 r., III SPP 51/13; 22 stycznia
2019 r., I NSP 71/18).
I NSP 243/25
11
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa
sumy pieniężnej w wysokości 4000 zł.
Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość wysokość sumy
pieniężnej, o której mowa we wskazanym przepisie, wynosi nie mniej niż 500 zł za
każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, przy jednoczesnym
uwzględnieniu jej wartości minimalnej na poziomie 2000 zł.
Należy podkreślić, że od wydania zarządzenia z 6 września 2023 r. Sądu
Apelacyjnego w Warszawie o wpisaniu sprawy w repertorium ACa pod sygn.
1869/23 do dnia rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi, tj. 31 lipca 2025 r.
upłynęły ponad 22 miesiące. Jednocześnie wypada zauważyć, że postępowanie
sądowe zostało zainicjowane wniesieniem przez skarżącego do Sądu Rejonowego
dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie pozwu z 17 lipca 2018 r. Oznacza to,
iż łączna długość postępowania sądowego wynosi ponad 7 lat.
Biorąc pod uwagę powyższe, a także sposób uzasadnienia skargi przez
skarżącego, Sąd Najwyższy uznaje, że odpowiednia jest kwota 3500 zł za okres od
17 lipca 2018 r. do 31 lipca 2025 r. Tym samym w pozostałym zakresie żądanie
skargi oddala.
Odnosząc się do wniosku skarżącego zasądzenie kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu skargowym według norm przepisanych, Sąd
Najwyższy, na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2
ustawy o skardze na przewlekłość oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1935) orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania
zwrócono skarżącemu opłatę od skargi w wysokości 200 zł.
Paweł Czubik
[D.Z.]
[r.g.]
Grzegorz Pastuszko
Maria Szczepaniec
I NSP 243/25
12